Αναβρασμός επικρατεί σε πολλούς κλάδους εργασίας και οικονομίας στη χώρα μας, λόγω του πολέμου στον Περσικό κόλπο και στη Μέση Ανατολή. Αυτό που κυριαρχεί είναι η αβεβαιότητα, ενώ ξεκινάει, ουσιαστικά, η νέα σεζόν για τον τουρισμό, με απαρχή το Πάσχα. Κάτι που αφορά και τα μέρη μας.

Όπως σας αναφέραμε με σχετικό θέμα, ένας πόλεμος έχει μόνο καταστροφικά αποτελέσματα. Με τη συγκεκριμένη σύρραξη να έχει οικονομικό, ενεργειακό και εμπορικό «χρώμα».

Για τη νέα τουριστική περίοδο υπάρχει προβληματισμός και αυτός εστιάζεται κυρίως σε δύο άξονες: στην ψυχολογία των ταξιδιωτών και στο κόστος μεταφορών. Καταγράφεται στάση αναμονής για το καλοκαίρι, σύμφωνα με στοιχεία από τις κρατήσεις, συγκρατημένα είναι τα πράγματα και για το Πάσχα, με παραδείγματα και από τα μέρη μας.

Να υπογραμμίσουμε ότι πολλές εταιρείες από χώρες του Κόλπου «παίρνουν πίσω» επενδύσεις λόγω των κινδύνων που έχουν «γεννηθεί», αλλά και λόγω της αβεβαιότητας. Χώρες του Κόλπου τα είχαν βάλει και με τις ΗΠΑ, αναφέροντας: «Δεν μας ενημέρωσαν για την επίθεση στο Ιράν, αγνόησαν τις προειδοποιήσεις μας»

Με την ακρίβεια να… καλπάζει, υπάρχει τις τελευταίες ημέρες στασιμότητα σε διάφορους κλάδους, όπως ο κατασκευαστικός τομέας, κάτι που παίζει ρόλο και στο real estate. Θα μπορούσε να πει κάποιος ότι εδώ και κάποιους μήνες υπάρχουν τομείς που ακολουθούν και τον δρόμο των «συμμάχων» της χώρας, βλέπετε, δουλειές… κλείνονται και ετοιμάζονται με Αμερικάνους, Ισραηλινούς και Ουκρανούς.

Είναι χαρακτηριστικό ότι στον τομέα των κατασκευών, υπάρχουν έργα που σταμάτησαν, άλλα δεν ξεκίνησαν την προγραμματισμένη στιγμή. Βλέπετε, έχουν αλλάξει οι τιμές στα υλικά και έπρεπε να γίνει νέος προγραμματισμός. Υπάρχει εταιρεία που ενημερώθηκε ότι έχει σημειωθεί αύξηση κοντά στο 18% σε οτιδήποτε αφορά το αλουμίνιο.

Πάσχα: Στο 70% η πληρότητα στις Σπέτσες, επιβράδυνση από την αμερικανική αγορά – Όσα ανέφερε ο πρόεδρος των ξενοδόχων του νησιού

Για την εικόνα της τουριστικής κίνησης ενόψει Πάσχα στις Σπέτσες αναφέρθηκε ο Χρήστος Ορλώφ, πρόεδρος των ξενοδόχων του νησιού, μιλώντας την Παρασκευή (27/03) στα «Παραπολιτικά 90,1», στην εκπομπή «Πρωινή Αφετηρία», με τη δημοσιογράφο Έρη Πανάγου. Όπως ανέφερε, η πρώτη εικόνα για τις κρατήσεις στο νησί είναι θετική, αλλά καταγράφεται επιβράδυνση από την αμερικανική αγορά, την ώρα που η συνολική πληρότητα στο νησί έχει ήδη φτάσει περίπου στο 70%. Τόνισε, ακόμα, ότι υπάρχει στασιμότητα εν όψει του καλοκαιριού.

Στο 70% η πληρότητα για το Πάσχα στις Σπέτσες: Επιβράδυνση από την αμερικανική αγορά

«Υπάρχουν κάποιες ακυρώσεις, κυρίως από Αμερικανούς επισκέπτες, ιδιαίτερα σε ό,τι αφορά εκδηλώσεις που είχαν προγραμματιστεί. Είναι μικρές απώλειες, αλλά μας επηρεάζουν», επεσήμανε, εξηγώντας ότι η διεθνής συγκυρία δημιουργεί επιφυλακτικότητα σε ταξιδιώτες από μακρινές αγορές. Παράλληλα, σημείωσε ότι η γεωγραφική αντίληψη της περιοχής επηρεάζει τις αποφάσεις. Όπως είπε: «Για ορισμένους επισκέπτες από άλλες ηπείρους, η περιοχή μας θεωρείται κοντά σε εστίες έντασης, γεγονός που τους οδηγεί σε αναμονή ή επιλογή άλλων προορισμών».

Παρά τις πιέσεις, η εικόνα για το Πάσχα παραμένει θετική, με τον κ. Ορλώφ να επισημαίνει: «Βρισκόμαστε ήδη πάνω από το 70% σε πληρότητα, ενώ υπάρχουν ακόμη διαθέσιμα δωμάτια. Πολλοί περιμένουν την εξέλιξη του καιρού για να προχωρήσουν σε κρατήσεις της τελευταίας στιγμής». Όπως εξήγησε, το Πάσχα αποτελεί την ανεπίσημη έναρξη της σεζόν, με τον ίδιο να τονίζει: «Για εμάς είναι η prova generale. Όλοι ετοιμαζόμαστε πυρετωδώς και θα είμαστε έτοιμοι τη Μεγάλη Εβδομάδα να υποδεχτούμε τους επισκέπτες».

Στάση αναμονής για το καλοκαίρι

Σε ό,τι αφορά τη θερινή περίοδο, παρατηρείται μια συγκράτηση στις προκρατήσεις. Ο πρόεδρος των ξενοδόχων Σπετσών ανέφερε ότι: «Ένα μεγάλο μέρος των ταξιδιωτών κλείνει διακοπές αυτή την περίοδο. Φέτος βλέπουμε μια επιβράδυνση και μετατόπιση αποφάσεων». Η ευρωπαϊκή αγορά συνεχίζει, ωστόσο, δυναμικά λέγοντας: «Οι Ευρωπαίοι γνωρίζουν καλά τη γεωγραφία και δεν εμφανίζουν την ίδια επιφυλακτικότητα. Συνεχίζουν κανονικά τις κρατήσεις τους».

Ενισχύεται το last minute

Ο πρόεδρος των ξενοδόχων υπογράμμισε και τη σταθερή ενίσχυση των κρατήσεων της τελευταίας στιγμής: «Το last minute έχει καθιερωθεί πλέον διεθνώς. Οι ταξιδιώτες επιλέγουν μεγαλύτερη ευελιξία και συχνά κλείνουν ακόμη και την τελευταία ημέρα». Κλείνοντας, ο κ. Ορλώφ εμφανίστηκε συγκρατημένα αισιόδοξος για την εξέλιξη της χρονιάς, αφού όπως είπε: «Ο τουρισμός λειτουργεί σαν συγκοινωνούντα δοχεία. Κάποιοι προορισμοί επηρεάζονται, άλλοι ενισχύονται. Το σημαντικό είναι να υπάρξει σταθεροποίηση της κατάστασης τους επόμενους μήνες».

Ελληνικός τουρισμός: Συγκρατημένη αισιοδοξία εν μέσω γεωπολιτικής αβεβαιότητας στη Μέση Ανατολή

Η νέα περίοδος έντασης στη Μέση Ανατολή και ειδικά στο Ιράν επαναφέρει εύλογες ανησυχίες για τον αντίκτυπο που μπορεί να έχουν οι γεωπολιτικές εξελίξεις σε έναν από τους πλέον ευαίσθητους και εξωστρεφείς κλάδους της ελληνικής οικονομίας: τον τουρισμό.

Οι πρώτες αντιδράσεις της αγοράς και οι εκτιμήσεις των φορέων του κλάδου χαρακτηρίζονται από συγκρατημένη αισιοδοξία, με το επιχείρημα ότι ο ελληνικός τουρισμός έχει πλέον αποκτήσει σημαντική ανθεκτικότητα απέναντι σε εξωγενείς κρίσεις. Η εμπειρία της πανδημίας, αλλά και προηγούμενων περιφερειακών εντάσεων, οδήγησε σε καλύτερη διαχείριση κινδύνου, μεγαλύτερη διασπορά αγορών και ενίσχυση της συνεργασίας μεταξύ πολιτείας, αεροπορικών εταιρειών και ξενοδοχειακών ομίλων.

Η συγκρατημένη αισιοδοξία, ωστόσο, δεν σημαίνει εφησυχασμό. Ο προβληματισμός εστιάζεται κυρίως σε δύο άξονες: στην ψυχολογία των ταξιδιωτών και στο κόστος μεταφορών. Ο κλάδος γνωρίζει καλά ότι η ψυχολογία μπορεί να μεταβληθεί ταχύτατα, ιδίως εάν η ένταση αποκτήσει διάρκεια ή επηρεάσει ευρύτερα τις διεθνείς μεταφορές. Παράλληλα, τυχόν παρατεταμένη άνοδος των τιμών των καυσίμων θα μπορούσε να επηρεάσει το κόστος των αεροπορικών εισιτηρίων, άρα και την τελική τιμή των τουριστικών πακέτων.

«Η κλιμάκωση της σύγκρουσης μεταξύ Ισραήλ-ΗΠΑ και Ιράν, δημιουργεί ένα περιβάλλον αυξημένης αβεβαιότητας στις διεθνείς αγορές, το οποίο ενδέχεται να επηρεάσει άμεσα και έμμεσα την παγκόσμια - και κατ' επέκταση την ελληνική - τουριστική δραστηριότητα», επισημαίνει μιλώντας στο Αθηναϊκό-Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων ο Γιώργος Βεϊνόγλου, Επικεφαλής Real Estate & Hospitality της EY-Parthenon|Senior Manager, EY Ελλάδος.

Όπως αναφέρει ο ίδιος, η δυναμική αυτή συνδέεται με τρεις κύριους άξονες επιπτώσεων: το ενεργειακό κόστος, τη λειτουργική πίεση στις επιχειρήσεις και τη μεταβολή της ταξιδιωτικής συμπεριφοράς. Πρώτον, οι εντάσεις στη Μέση Ανατολή αναμένεται να ασκήσουν ανοδικές πιέσεις στις τιμές ενέργειας σε διεθνές επίπεδο, ενισχύοντας πληθωριστικές τάσεις. Η αύξηση του ενεργειακού κόστους περιορίζει την αγοραστική δύναμη των ταξιδιωτών και επηρεάζει τον προϋπολογισμό που διαθέτουν για διακοπές.

Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε συντομότερη διάρκεια ταξιδιών, αυξημένη ευαισθησία στις τιμές και, σε ορισμένες αγορές, σε μετατόπιση προτιμήσεων από διεθνή σε εγχώρια ταξίδια. Δεύτερον, η άνοδος του ενεργειακού κόστους επηρεάζει και τις τουριστικές επιχειρήσεις της Ελλάδας, αυξάνοντας τα λειτουργικά έξοδα και συμπιέζοντας τα περιθώρια κέρδους. Τα ξενοδοχεία ενδέχεται να χρειαστεί να προχωρήσουν σε ανατιμολογήσεις, ενώ οι μεταφορές -αεροπορικές και ακτοπλοϊκές- πιθανόν να αντιμετωπίσουν αντίστοιχες ανατιμήσεις λόγω αυξημένων τιμών καυσίμων, επιβαρύνοντας το συνολικό κόστος πακέτου για τον ταξιδιώτη.

Τρίτον, η γεωπολιτική αβεβαιότητα μπορεί να μειώσει τη διάθεση για ταξίδια και να ενισχύσει τάσεις αποταμίευσης, ιδιαίτερα σε αγορές που αντιδρούν έντονα σε περίοδο κρίσης. Σε άμεσο επίπεδο, οι ροές από τις εμπλεκόμενες χώρες δύναται να περιοριστούν, ενώ έμμεσες επιδράσεις ενδέχεται να προκύψουν και σε αγορές που επηρεάζονται οικονομικά ή ψυχολογικά από τη σύγκρουση.

Επιπλέον, σύμφωνα με τον κ. Βεϊνόγλου, η γεωγραφική θέση της Ελλάδας στην Ανατολική Μεσόγειο αποτελεί τόσο πλεονέκτημα όσο και δυνητική πηγή έκθεσης. Από τη μία πλευρά, η εγγύτητα σε περιοχές έντασης μπορεί να εντείνει τις αντιλήψεις κινδύνου για ορισμένους ταξιδιώτες. Από την άλλη, η Ελλάδα εξακολουθεί να θεωρείται σημαντικά ασφαλέστερη από γειτονικές χώρες, στοιχείο που ενισχύει τη συγκριτική της θέση ως προορισμός της περιοχής.

«Η έκταση των επιπτώσεων θα εξαρτηθεί από την ένταση, τη διάρκεια και τη γεωγραφική διάσταση των εξελίξεων, καθώς και από τις επιπτώσεις τους στις διεθνείς ενεργειακές αγορές και στη ζήτηση από τις βασικές ευρωπαϊκές πηγές επισκεπτών» τονίζει ο κ. Βεϊνόγλου. Συμπληρώνει, ωστόσο, ότι «η Ελλάδα διαθέτει σημαντικούς αντισταθμιστικούς παράγοντες που ενισχύουν την ανθεκτικότητα του τουριστικού τομέα. Η υψηλή αναγνωρισιμότητα της χώρας, η ισχυρή εικόνα της ως ασφαλούς και σταθερού προορισμού και η συνεχώς αναβαθμιζόμενη ποιότητα των τουριστικών υπηρεσιών, λειτουργούν ως αντιστάθμισμα έναντι της αβεβαιότητας, περιορίζοντας ενδεχόμενες αρνητικές επιπτώσεις και διατηρώντας τη θέση της Ελλάδας ως έναν από τους πλέον αξιόπιστους και ελκυστικούς προορισμούς της Μεσογείου. Φυσικά, όλα τα παραπάνω θα εξαρτηθούν από την έκταση, την ένταση και τη διάρκεια του πολέμου».

Στάση αναμονής και επαγρύπνησης

Το μήνυμα που εκπέμπεται από την αγορά είναι σαφές: οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή παρακολουθούνται στενά, αλλά δεν έχουν-τουλάχιστον προς το παρόν- μεταβάλει τη δυναμική της φετινής σεζόν.

Στο πλαίσιο αυτό, η υπουργός Τουρισμού Όλγα Κεφαλογιάννη είχε πρόσφατα διαδικτυακή συνάντηση με τους CEO των τουριστικών οργανισμών «TUI Group» και «Jet2 Holidays» για την αποτίμηση της μέχρι τώρα πορείας των κρατήσεων για το 2026. Κατά τη συνάντηση με την «TUI Group» επιβεβαιώθηκε η ιδιαίτερα θετική πορεία της Ελλάδας στο χαρτοφυλάκιο του Ομίλου, με τα ανώτατα στελέχη να επισημαίνουν ότι η Ελλάδα καταγράφει εξαιρετικές επιδόσεις και ισχυρή ζήτηση για την επόμενη τουριστική περίοδο.

Κατά τη συνάντηση με την «Jet2» επιβεβαιώθηκε η ισχυρή δυναμική της ζήτησης για την Ελλάδα, καθώς μάλιστα ο βρετανικός «tour operator» αυξάνει την διαθεσιμότητα θέσεων κατά 15% για το 2026, σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος. Αναφορά έγινε, επίσης, στις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή και στις πιθανές επιπτώσεις τους στον παγκόσμιο τουρισμό, με όλες τις πλευρές να συμφωνούν ότι χρειάζεται χρόνος για να γίνει μια πρώτη αποτίμηση των τυχόν επιπτώσεων της γεωπολιτικής κατάστασης. Η κυρία Κεφαλογιάννη τόνισε την ανθεκτικότητα που έχει επιδείξει ο ελληνικός τουρισμός σε διαδοχικές κρίσεις, καθώς και την ασφάλεια που προσφέρει η Ελλάδα σε όλους τους επισκέπτες.

Η υφυπουργός Τουρισμού Άννα Καραμανλή κατά την διάρκεια της 60ης Διεθνούς Έκθεσης Τουρισμού ITB που πραγματοποιήθηκε 4-6 Μαρτίου στο Βερολίνο είχε σειρά επαφών με σημαντικούς εκπροσώπους της γερμανικής και της διεθνούς τουριστικής αγοράς. Όπως επισημαίνεται σε σχετική ανακοίνωση του υπουργείου «οι γεωπολιτικές εξελίξεις σύμφωνα με εκτιμήσεις των εκπροσώπων των διεθνών τουριστικών επιχειρήσεων δε φαίνεται, προς το παρόν, να επηρεάζουν τη ζήτηση προς την Ελλάδα».

Η κ Καραμανλή διαβεβαίωσε τους συνομιλητές της ότι «το υπουργείο Τουρισμού εξετάζει τις εξελίξεις με ψυχραιμία και θα διατηρεί άμεση και σταθερή συνεργασία με τους διεθνείς εταίρους του ελληνικού τουρισμού». Υπενθύμισε δε, ότι «ο ελληνικός τουρισμός έχει επιδείξει αξιοσημείωτη ανθεκτικότητα σε ένα διεθνές περιβάλλον πολλαπλών κρίσεων και γρήγορα αντανακλαστικά σε περιόδους κρίσης».

Η Χριστίνα Τετράδη, πρόεδρος του Ινστιτούτου Τουριστικών Ερευνών και Προβλέψεων και πρόεδρος των Ξενοδόχων Ζακύνθου, μιλώντας στο Αθηναϊκό Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων (ΑΠΕ-ΜΠΕ) σχετικά με τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, τόνισε ότι δεν μπορεί ακόμη να εξαχθεί ασφαλές συμπέρασμα. Τα πρώτα μηνύματα, όπως προκύπτουν και από τη μεγάλη διεθνή τουριστική έκθεση ITB στο Βερολίνο, δείχνουν πως η ζήτηση παραμένει σταθερή. «Οι αγορές παρακολουθούν με ψυχραιμία, βρισκόμενες σε στάση αναμονής» επεσήμανε η κυρία Τετράδη προσθέτοντας ότι «σημασία έχει η ένταση και ο χρόνος».

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στο γεγονός ότι η Ελλάδα έχει αποδείξει ότι σε περιόδους κρίσεων επιδεικνύει ψυχραιμία και εμπνέει εμπιστοσύνη. «Η εμπειρία της πανδημίας έδειξε ότι η χώρα μας μπορεί να χειριστεί με ασφάλεια δύσκολες καταστάσεις» υπογράμμισε η κυρία Τετράδη.

Αξίζει να σημειωθεί ότι το ΙΤΕΠ, για λογαριασμό του Ξενοδοχειακού Επιμελητηρίου Ελλάδας, υλοποιεί στοχευμένη έρευνα που αποτυπώνει την τρέχουσα κατάσταση και τις επιπτώσεις της στην τουριστική δραστηριότητα. Η έρευνα θα καταγράφει εβδομαδιαία τη ροή κρατήσεων και ακυρώσεων ανά αγορά, προσφέροντας συνεχή εικόνα των εξελίξεων.

«Το ΙΤΕΠ πιστεύει ότι σε περιόδους κρίσεων, όπως και η παρούσα, η έγκαιρη τεκμηριωμένη και αξιόπιστη πληροφόρηση αποτελεί ένα πολύ σημαντικό και κρίσιμο εργαλείο για την διαμόρφωση της στρατηγικής τόσο για τις ίδιες τις επιχειρήσεις όσο και για την πολιτεία» τόνισε η κυρία Τετράδη και συμπλήρωσε: «με αυτή την έρευνα επιδιώκουμε να αποτυπώσουμε την εβδομαδιαία ροή κρατήσεων και ακυρώσεων. Σκοπός είναι να καταγράψουμε τη δυναμική της αγοράς ώστε να εξαχθούν έγκυρα συμπεράσματα που θα στηρίξουν τον κλάδο».

Σε δήλωσή του στο Αθηναϊκό Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων (ΑΠΕ-ΜΠΕ) από την έκθεση τουρισμού ITB στο Βερολίνο ο πρόεδρος της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Ξενοδόχων (ΠΟΞ), Γιάννης Χατζής ανέφερε ότι προς το παρόν «η ζήτηση φαίνεται σταθερή αλλά αυτό που έχει σημασία είναι η αποτύπωση των δεδομένων με νηφαλιότητα, ένα σταθερό μήνυμα αξιοπιστίας προς τις αγορές και οργανωμένη ετοιμότητα προσαρμογής ανάλογα με την εξέλιξη της κατάστασης».

Κληθείς να σχολιάσει τις εξελίξεις στο Ιράν και τη Μέση Ανατολή σημείωσε: «Η Ουκρανία βρίσκεται, με γεωγραφικούς όρους, πιο κοντά στην Ελλάδα απ' ό,τι το Ιράν. Παρ' όλα αυτά, στη σημερινή πραγματικότητα η "εγγύτητα" δεν αποτυπώνεται μόνο σε χιλιόμετρα, αλλά και στο πλέγμα οικονομικών και γεωπολιτικών διασυνδέσεων. Τέτοιες εξελίξεις τείνουν να επηρεάζουν το διεθνές αίσθημα ασφάλειας, τις ενεργειακές τιμές, τις μεταφορές και συνολικά το κλίμα εμπιστοσύνης σε αγορές και ταξιδιώτες.

Πέρα από τις γεωπολιτικές και οικονομικές αναλύσεις, προτεραιότητα οφείλει να παραμένει, ωστόσο, η ανθρώπινη διάσταση της κρίσης. Η προστασία της ζωής και η ασφάλεια των αμάχων αποτελεί θεμελιώδη αρχή, που υπερβαίνει κάθε συζήτηση για αγορές, κόστη ή στρατηγικές ισορροπίες. Η ανθρωπιστική ευθύνη προηγείται και καθορίζει το πλαίσιο μέσα στο οποίο αξιολογούνται όλες οι υπόλοιπες παράμετροι».

Στο ίδιο μήκος κύματος, ο πρόεδρος της Ένωσης Ξενοδόχων Αθηνών - Αττικής & Αργοσαρωνικού Ευγένιος Βασιλικός δήλωσε πρόσφατα ότι ο τουριστικός κλάδος παρακολουθεί τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή με στάση αναμονής και επαγρύπνησης, τονίζοντας ότι είναι εξαιρετικά πρόωρη οποιαδήποτε ασφαλής εκτίμηση. Σύμφωνα με τον ίδιο, οι επόμενες ημέρες θα καθορίσουν το εύρος των επιπτώσεων στον διεθνή τουρισμό και ειδικότερα στους προορισμούς της Ανατολικής Μεσογείου.

Παγκόσμιος τουρισμός σε σοκ – Ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή αποκαλύπτει την εύθραυστη εξάρτηση των οικονομιών

Η παγκόσμια τουριστική βιομηχανία, μόλις λίγα χρόνια μετά την πανδημία του Covid-19, βρίσκεται ξανά αντιμέτωπη με ένα σοκ που απειλεί να ανατρέψει τη δυναμική της. Ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή και η κλιμάκωση της έντασης στον Περσικό Κόλπο επαναφέρουν ένα γνώριμο σκηνικό: ακυρώσεις ταξιδιών, κλειστοί αεροπορικοί διάδρομοι, φόβος και ανακατεύθυνση των τουριστικών ροών. Ένα «déjà vu» που αποκαλύπτει πόσο ευάλωτη παραμένει η παγκόσμια οικονομία απέναντι σε εξωγενείς κρίσεις και πόσο άνισα κατανέμεται η εξάρτηση από τον τουρισμό. Σχετικό θέμα φιλοξένησε το «water24.gr»...

Χρονιά-ορόσημο

Το 2025 αποτέλεσε χρονιά-ορόσημο, με 1,52 δισεκατομμύρια διεθνείς αφίξεις – το υψηλότερο επίπεδο στην ιστορία. Η ανάκαμψη μετά την πανδημία ξεπέρασε κάθε προσδοκία, με την τουριστική δραστηριότητα να ανακτά όχι μόνο τα επίπεδα του 2019, αλλά και να τα υπερβαίνει. Οι προβλέψεις για το 2026 ήταν εξίσου αισιόδοξες, με εκτιμώμενη αύξηση 3% έως 4%. Η νέα γεωπολιτική κρίση ήρθε, ωστόσο, να διαταράξει αυτό το momentum, αναδεικνύοντας για ακόμη μία φορά ότι ο τουρισμός είναι από τους πρώτους κλάδους που πλήττονται όταν η ασφάλεια τίθεται υπό αμφισβήτηση.

Η Μέση Ανατολή, που τα τελευταία χρόνια είχε επενδύσει στρατηγικά στον τουρισμό, βρίσκεται πλέον στο επίκεντρο των επιπτώσεων. Το 2025 η περιοχή είχε καταγράψει αύξηση αφίξεων κατά 3%, φτάνοντας τα 100 εκατομμύρια επισκέπτες. Χώρες όπως η Σαουδική Αραβία, το Κατάρ, η Ιορδανία και το Μπαχρέιν είχαν θέσει φιλόδοξους στόχους, επιδιώκοντας να μετατρέψουν τον τουρισμό σε βασικό πυλώνα ανάπτυξης. Η Σαουδική Αραβία, για παράδειγμα, είχε ήδη φτάσει τα 120 εκατομμύρια επισκέπτες και στόχευε στα 150 εκατομμύρια έως το 2030. Η εξάρτηση από τον τουρισμό αποδεικνύεται, όμως, δίκοπο μαχαίρι. Σε ορισμένες περιπτώσεις, η συμβολή του κλάδου στο ΑΕΠ αγγίζει το 17%, ενώ σε άλλες οικονομίες διεθνώς ξεπερνά ακόμη και το 70%.

Δομικό το πρόβλημα

Το πρόβλημα δεν είναι μόνο ποσοτικό, αλλά και δομικό. Οι χώρες που βασίζονται υπέρμετρα στον τουρισμό είναι συχνά μικρές ή αναπτυσσόμενες οικονομίες, με περιορισμένη διαφοροποίηση. Το παράδειγμα του Μακάο είναι χαρακτηριστικό: πάνω από το 70% του ΑΕΠ του προέρχεται από τον τουρισμό, με τον κλάδο των καζίνο να αποτελεί σχεδόν τη μισή οικονομική δραστηριότητα. Παρόμοια εικόνα εμφανίζουν η Αρούμπα και οι Μαλδίβες, όπου ο τουρισμός αντιστοιχεί σε περίπου 70% του ΑΕΠ. Αυτές οι οικονομίες είναι εξαιρετικά ευάλωτες σε εξωτερικά σοκ, είτε πρόκειται για πανδημίες είτε για γεωπολιτικές εντάσεις.

Η τρέχουσα κρίση στη Μέση Ανατολή επιβεβαιώνει αυτή την ευαλωτότητα με τον πιο σκληρό τρόπο. Τα αεροδρόμια-κόμβοι, όπως το Ντουμπάι, η Ντόχα και το Άμπου Ντάμπι, που λειτουργούν ως βασικές πύλες σύνδεσης μεταξύ Ευρώπης, Ασίας και Αφρικής, επηρεάζονται άμεσα. Η διακοπή ή ο περιορισμός των πτήσεων δημιουργεί αλυσιδωτές επιπτώσεις σε ολόκληρη την παγκόσμια τουριστική αλυσίδα. Οι εκτιμήσεις κάνουν λόγο για απώλειες που φτάνουν τα 600 εκατομμύρια δολάρια ημερησίως για την περιοχή, ένα ποσό που υπογραμμίζει το μέγεθος της κρίσης.

Υπάρχουν και νικητές

Την ίδια στιγμή, η κρίση δημιουργεί και νικητές. Η ανασφάλεια σε συγκεκριμένες περιοχές οδηγεί σε ανακατεύθυνση των τουριστικών ροών προς πιο «ασφαλείς» προορισμούς. Η Ευρώπη, και ιδιαίτερα χώρες όπως η Ισπανία και η Ελλάδα, βρίσκονται σε πλεονεκτική θέση. Η Ισπανία, δεύτερη πιο επισκέψιμη χώρα στον κόσμο, επωφελείται άμεσα από τη μετατόπιση της ζήτησης, ενώ η Ελλάδα, με ισχυρό brand στον τουρισμό, αναμένεται επίσης να δει αυξημένες ροές.

Σε αντίθεση με μικρότερες οικονομίες, οι μεγάλες ευρωπαϊκές χώρες δεν εξαρτώνται, ωστόσο, μονοδιάστατα από τον τουρισμό. Στην Ισπανία, ο κλάδος αντιστοιχεί σε περίπου 6% του ΑΕΠ, ενώ σε χώρες όπως η Γαλλία τα ποσοστά είναι παρόμοια. Αυτό σημαίνει ότι, αν και ο τουρισμός αποτελεί σημαντική πηγή εσόδων και απασχόλησης, δεν καθορίζει απόλυτα τη συνολική οικονομική σταθερότητα. Η διαφοροποίηση των οικονομιών λειτουργεί ως «ασπίδα» απέναντι στις κρίσεις.

Το μεγάλο δίλημμα

Η παρούσα συγκυρία αναδεικνύει ένα κρίσιμο δίλημμα για το μέλλον του τουρισμού. Από τη μία πλευρά, πρόκειται για έναν κλάδο που δημιουργεί τεράστια αξία, με συνολική συμβολή άνω των 11,7 τρισεκατομμυρίων δολαρίων στο παγκόσμιο ΑΕΠ. Από την άλλη, η εξάρτηση από αυτόν μπορεί να καταστεί επικίνδυνη όταν δεν συνοδεύεται από οικονομική ποικιλομορφία και ανθεκτικές υποδομές.

Το μάθημα της πανδημίας φαίνεται ότι δεν έχει πλήρως εμπεδωθεί. Η νέα κρίση υπενθυμίζει ότι ο τουρισμός είναι ένας κλάδος ευαίσθητος σε εξωγενείς παράγοντες, όπου η ζήτηση μπορεί να καταρρεύσει μέσα σε λίγες ημέρες. Για τις χώρες που βασίζονται υπέρμετρα σε αυτόν, η ανάγκη για διαφοροποίηση καθίσταται επιτακτική. Για τις υπόλοιπες, η πρόκληση είναι διαφορετική: πώς να αξιοποιήσουν την αυξημένη ζήτηση χωρίς να δημιουργήσουν νέες μορφές εξάρτησης.

Σε κάθε περίπτωση, το παγκόσμιο τουριστικό τοπίο εισέρχεται ξανά σε μια περίοδο αβεβαιότητας. Και όπως έχει αποδείξει η πρόσφατη ιστορία, η ικανότητα προσαρμογής θα είναι ο καθοριστικός παράγοντας για το ποιοι θα αντέξουν και ποιοι θα πληγούν περισσότερο.

Οι χώρες του Κόλπου «παίρνουν πίσω» επενδύσεις λόγω του κινδύνου

Η πίεση που δέχονται οι οικονομίες των χωρών του Περσικού Κόλπου από τον πόλεμο οδηγεί ορισμένες από τις πλουσιότερες ενεργειακές οικονομίες του κόσμου σε επανεξέταση των επενδύσεών τους στο εξωτερικό.

Σύμφωνα με πληροφορίες που επικαλούνται οι «Financial Times», από τις τέσσερις μεγάλες οικονομίες της περιοχής (Σαουδική Αραβία, Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, Κουβέιτ και Κατάρ), οι τρεις συζήτησαν από κοινού για τις οικονομικές πιέσεις που προκαλεί η σύγκρουση και εξετάζουν μέτρα για να περιορίσουν τις δημοσιονομικές επιπτώσεις, όπως μπορούσε να διαβάσει κάποιος και στο «kathimerini.gr».

Ανώτερος αξιωματούχος κράτους του Κόλπου δήλωσε ότι βρίσκεται σε εξέλιξη εσωτερική αξιολόγηση για το κατά πόσο μπορούν να ενεργοποιηθούν ρήτρες ανωτέρας βίας σε υφιστάμενα συμβόλαια, αλλά και για το αν θα πρέπει να επανεξεταστούν υφιστάμενες και μελλοντικές επενδυτικές δεσμεύσεις.

«Ορισμένες χώρες του Κόλπου έχουν αρχίσει εσωτερική αναθεώρηση για να διαπιστώσουν αν μπορούν να ενεργοποιηθούν ρήτρες force majeure (ανωτέρας βίας) σε τρέχοντα συμβόλαια, ενώ παράλληλα εξετάζονται οι σημερινές και μελλοντικές επενδυτικές δεσμεύσεις ώστε να μειωθεί η οικονομική πίεση από τον πόλεμο», δήλωσε ο αξιωματούχος. Η διαδικασία αυτή αποτελεί προληπτικό μέτρο, «ιδίως αν ο πόλεμος και οι σχετικές δαπάνες συνεχιστούν με τον ίδιο ρυθμό».

Η πίεση στα δημόσια οικονομικά των χωρών της περιοχής προκύπτει από πολλούς παράγοντες: τη μείωση των εσόδων από την ενέργεια λόγω επιβράδυνσης της παραγωγής ή δυσκολιών στις εξαγωγές, τη σημαντική πτώση στον τουρισμό και τις αερομεταφορές, αλλά και την αύξηση των αμυντικών δαπανών.

Οι χώρες του Κόλπου διαχειρίζονται ορισμένα από τα μεγαλύτερα κρατικά επενδυτικά ταμεία στον κόσμο. Σαουδική Αραβία, Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και Κατάρ είχαν δεσμευθεί πέρυσι να επενδύσουν εκατοντάδες δισεκατομμύρια δολάρια στις ΗΠΑ μετά την επίσκεψη Τραμπ στην περιοχή. Επίσης, τα κράτη αυτά  αποτελούν σημαντικούς χρηματοδότες διεθνών αθλητικών διοργανώσεων και έχουν επενδύσει μεγάλα κεφάλαια στην ανάπτυξη των οικονομιών τους, με στόχο τη διαφοροποίηση πέρα από την εξάρτηση από το πετρέλαιο.

Η πιθανότητα αναθεώρησης των επενδυτικών σχεδίων των κρατών του Κόλπου έχει ήδη τραβήξει την προσοχή του Λευκού Οίκου, σύμφωνα με σύμβουλο κυβέρνησης της περιοχής. Τυχόν περιορισμός επενδύσεων στις ΗΠΑ ή σε άλλες δυτικές οικονομίες θα μπορούσε να αυξήσει την πίεση προς την Ουάσιγκτον να αναζητήσει διπλωματική διέξοδο για τον τερματισμό της σύγκρουσης.

Οι συγκρούσεις έχουν παραλύσει σε μεγάλο βαθμό τη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ, από όπου διέρχεται περίπου το ένα πέμπτο της παγκόσμιας διακίνησης πετρελαίου και φυσικού αερίου. Τουλάχιστον δέκα δεξαμενόπλοια έχουν πληγεί στον Περσικό Κόλπο. Το Κατάρ, ο δεύτερος μεγαλύτερος παραγωγός υγροποιημένου φυσικού αερίου στον κόσμο, αναγκάστηκε να επικαλεστεί ρήτρα ανωτέρας βίας αυτή την εβδομάδα όταν ανέστειλε την παραγωγή έπειτα από επίθεση drone στην κύρια εγκατάσταση LNG της χώρας.

Παράλληλα, ένα από τα μεγαλύτερα διυλιστήρια πετρελαίου της Σαουδικής Αραβίας έχει δεχθεί πλήγμα, ενώ το Ιράν έχει εξαπολύσει επιθέσεις και κατά αμερικανικών βάσεων και πρεσβειών στην περιοχή. Στόχοι των επιθέσεων υπήρξαν επίσης αεροδρόμια, ξενοδοχεία και κατοικίες, γεγονός που έχει διαταράξει σοβαρά τις αεροπορικές μεταφορές και τον τουρισμό. Οι χώρες του Κόλπου είχαν πιέσει τον Τραμπ να αποφύγει στρατιωτική σύγκρουση και να επιδιώξει διπλωματική λύση με το Ιράν. Παρ’ όλα αυτά, βρίσκονται τώρα στην πρώτη γραμμή των αντιποίνων της Τεχεράνης.

Την αυξανόμενη δυσαρέσκεια στην περιοχή εξέφρασε δημόσια και ο γνωστός επιχειρηματίας από τα ΗΑΕ Χαλάφ αλ Χαμπτούρ, ο οποίος σε ανάρτησή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης απευθύνθηκε στον αμερικανό πρόεδρο. «Μια άμεση ερώτηση: Ποιος σας έδωσε την εξουσία να σύρετε την περιοχή μας σε πόλεμο με το Ιράν; Και με ποια βάση πήρατε αυτή την επικίνδυνη απόφαση;», έγραψε και συνέχισε: «Υπολογίσατε τις παράπλευρες απώλειες πριν πατήσετε τη σκανδάλη;».

Πληροφορίες από: parapolitika.gr, ΑΠΕ ΜΠΕ, kathimerini.gr, water24.gr

Είναι λογικό να τοποθετούνται 600 στύλοι φωτισμού ύψους εννιά μέτρων σε ένα νησί όπου η ελεύθερη κυκλοφορία αυτοκινήτων απαγορεύεται; Βλέπετε, αυτό προβλέπει ένα έργο ύψους 2,8 εκατ. ευρώ, με χρηματοδότηση από το Ταμείο Ανάκαμψης, το οποίο διχάζει πλέον ανοιχτά την κοινωνία στις Σπέτσες και έχει οδηγηθεί στα δικαστήρια.

Πρόκειται για ένα θέμα που απασχολεί τους τελευταίους μήνες το – γειτονικό στην Αργολίδα – νησί του Αργοσαρωνικού, και από το οποίο προκύπτουν πολλά ερωτήματα, σχετικά με την εκτέλεση έργων από τις αρμόδιες υπηρεσίες, τους Δήμους και τις Περιφέρειες σε συνεργασία με την κεντρική εξουσία ή και απευθείας από την τελευταία.

Όπως έχει γίνει γνωστό, το συγκεκριμένο έργο, που επικαλείται την ανάγκη ενίσχυσης της οδικής ασφάλειας σ’ ένα νησί, όπου απαγορεύεται η κυκλοφορία ΙΧ, έχει προκαλέσει την έντονη αντίδραση της τοπικής κοινωνίας, όπως και της Αναργύρειου Κοργιαλένειου Σχολής, που έχει λόγο στα δρώμενα των Σπετσών.

«Το έργο ξεκινά εν κρυπτώ το καλοκαίρι του 2024: δεν τοποθετείται καμία πινακίδα πουθενά που να ανακοινώνει το έργο, την πηγή χρηματοδότησης, τον κύριο του έργου, τον ανάδοχο, το κόστος», αναφέρουν, μεταξύ άλλων, όσων αντιδρούν.

Το έργο σταμάτησε προσωρινά μετά από παρεμβάσεις του Υπουργείου Πολιτισμού, ενώ ο Δήμος Σπετσών προσέφυγε στο Συμβούλιο της Επικρατείας, ζητώντας να συνεχιστεί, καθώς θα χαθεί και η χρηματοδότηση.

Βασικά επιχειρήματα της Σχολής και όσων αντιδρούν είναι η αλλοίωση του φυσικού τοπίου (πευκοδάσος, σκοτεινό νησιωτικό περιβάλλον), η υποβάθμιση του ιστορικού χαρακτήρα (οι Σπέτσες είναι προστατευόμενος τόπος από το 1967), ενώ στέκονται και σε πιθανές θεσμικές παραλείψεις (ελλιπείς εγκρίσεις, μελέτες). Και τα ερωτήματα είναι συγκεκριμένα. Έχουν τηρηθεί όλα τα προβλεπόμενα, ή στο να προλάβουμε χρηματοδοτήσεις και χρονικά όρια δεν συνέβη αυτό; Τελικά, προστατεύεται το τοπίο, η πολιτιστική κληρονομιά και ο ιστορικός χαρακτήρας (οι Σπέτσες είναι προστατευόμενος τόπος από το 1967) του νησιού;

Από την πλευρά τους, όσοι είναι υπέρ του έργου, μιλούν για ασφάλεια, ανάπτυξη, αναβάθμιση υποδομών. Οι αντίθετοι κάνουν λόγο για υπερβολική παρέμβαση σε ένα μοναδικό νησί χωρίς αυτοκίνητα.

Πηγή: LiFO

Σπέτσες: Αυτό το έργο απειλεί να αλλοιώσει τη φυσιογνωμία του νησιού;

Σχετικό θέμα φιλοξένησε και η «Lifo», με ρεπορτάζ από όλες τις πλευρές, αναφέροντας ότι η περίπτωση των Σπετσών δεν είναι ζήτημα δύο μέτρων και δύο σταθμών, αλλά ζήτημα λήψης μέτρων εκεί όπου πραγματικά χρειάζονται, τη στιγμή που χρειάζονται.

Διαβάστε αναλυτικά το θέμα από τη «Lifo»:

Στις Σπέτσες, ένα νησί από το οποίο απουσιάζουν τα αυτοκίνητα αλλά περισσεύουν οι ελλείψεις σε κρίσιμες υποδομές, η δημοτική αρχή επενδύει 2,8 εκατομμύρια ευρώ στην οδική ασφάλεια με ένα έργο φωτισμού της περιμετρικής οδού των Σπετσών.

Το έργο έχει προκαλέσει κύμα αντιδράσεων, εγείροντας ερωτήματα για την αναγκαιότητα της παρέμβασης, την αλλοίωση του φυσικού τοπίου αλλά και προβληματισμό και για το πώς επιλέγονται και ιεραρχούνται τελικά τα έργα που χρηματοδοτούνται από το Ταμείο Ανάκαμψης.

Η εγκατάσταση 600 θηριωδών μεταλλικών φωτιστικών ιστών ύψους εννιά μέτρων, όμοιων με αυτούς που συναντά κανείς στους μεγάλους αυτοκινητόδρομους, στην περιμετρική οδό των Σπετσών μήκους 16 χιλιομέτρων, η οποία διασχίζει δασικές και κατά βάση ακατοίκητες περιοχές, γίνεται στο πλαίσιο μιας εργολαβίας που χρηματοδοτείται από το Ταμείο Ανάκαμψης.

Το έργο, που επικαλείται την ανάγκη ενίσχυσης της οδικής ασφάλειας σ' ένα νησί όπου απαγορεύεται η κυκλοφορία ΙΧ, έχει προκαλέσει την έντονη αντίδραση της τοπικής κοινωνίας. Κάτοικοι επισημαίνουν ότι τα τροχαία είναι ελάχιστα και, σύμφωνα με τα στοιχεία του αστυνομικού τμήματος Σπετσών, από το 2022 έχει καταγραφεί μόλις ένα ατύχημα τις νυχτερινές ώρες στην περιμετρική οδό. Στις αντιδράσεις πρωτοστατεί η Αναργύρειος Κοργιαλένειος Σχολή Σπετσών, που κατέχει το 45% της επιφάνειας του νησιού και έχει ταχθεί ανοιχτά κατά της υλοποίησης του έργου.

Η δημοτική αρχή υπερασπίζεται το έργο, υποστηρίζοντας στην πρόσφατη ανοιχτή συζήτηση που οργάνωσε για το θέμα ότι ενδεχόμενη ακύρωσή του θα οδηγήσει σε ανεπανόρθωτη οικονομική ζημιά τον δήμο, καθώς η Ευρωπαϊκή Ένωση ενδέχεται να εγείρει αξιώσεις επιστροφής των κονδυλίων, όπως υποστήριξε.

Από την άλλη πλευρά, η Αναργύρειος Κοργιαλένειος Σχολή Σπετσών και ένα μεγάλο μέρος πολιτών της τοπικής κοινωνίας εκφράζουν ξεκάθαρη αντίθεση. Μιλούν για ένα αχρείαστο και δυσανάλογο έργο που απειλεί να αλλοιώσει τη φυσιογνωμία και τον προστατευόμενο χαρακτήρα του νησιού, το οποίο από το 1967 έχει χαρακτηριστεί ιστορικός τόπος και τοπίο ιδιαίτερου φυσικού κάλλους, ενώ επισημαίνουν ότι δεν έχουν εξασφαλιστεί όλες οι απαιτούμενες εγκρίσεις.

Την ίδια στιγμή, στο νησί παραμένουν άλυτα βασικά προβλήματα καθημερινότητας: η ύδρευση, η αποχέτευση και η διαχείριση απορριμμάτων, με χαρακτηριστικότερη την ύπαρξη, μέχρι πρότινος, παράνομης χωματερής στην περιοχή όπου θα έπρεπε να λειτουργεί ο βιολογικός καθαρισμός. Ένα έργο που, αν και έχει προκηρυχθεί πάνω από μια δεκαετία, εξακολουθεί να απέχει σημαντικά από την ολοκλήρωσή του, παραμένοντας εκτός του αρχικού χρονοδιαγράμματος. Για τη χωματερή αυτή, ο Δήμος βρέθηκε αντιμέτωπος με πρόστιμο από την Περιφέρεια Αττικής.

Το έργο φωτισμού της περιμετρικής οδού Σπετσών ξεκίνησε να υλοποιείται το καλοκαίρι του 2024, έπειτα από διαγωνισμό που προκηρύχθηκε το 2023 από τον Δήμο Σπετσών. Είχε προηγηθεί η έκδοση εγκρίσεων μόνο από τις τοπικές υπηρεσίες του υπουργείου Πολιτισμού, την Εφορεία Αρχαιοτήτων Πειραιώς και Νήσων και την Τοπική Υπηρεσία Νεωτέρων Μνημείων Αττικής. Οι αντιδράσεις εκδηλώθηκαν ήδη από τα πρώτα στάδια της υλοποίησης, με την Αναργύρειο Κοργιαλένειο Σχολή Σπετσών να επισημαίνει περιβαλλοντικούς κινδύνους και παραλείψεις στη θεσμική διαδικασία που ακολουθήθηκε.

Ο Γιάννης Αίσωπος, πρόεδρος της Αναργυρείου Κοργιαλενείου Σχολής και πρόεδρος του Τμήματος Αρχιτεκτόνων του Πανεπιστημίου Πατρών, εξηγεί στη «LiFO» ότι «το έργο του ηλεκτροφωτισμού της περιμετρικής οδού αλλοιώνει δραματικά το φυσικό περιβάλλον που συγκροτεί τη φυσιογνωμία αλλά και την ελκυστικότητα των Σπετσών και επεμβαίνει βάναυσα στο δασικό οικοσύστημα του νησιού. Ο δήμος δεν έχει λάβει τις προβλεπόμενες από τον νόμο εγκρίσεις και δεν υπέβαλε καμία κυκλοφοριακή μελέτη ή μελέτη οδικής ασφάλειας που να τεκμηριώνει την αναγκαιότητα του έργου». Και προσθέτει: «Δεν μπορούμε να καταστρέψουμε το νησί, το φυσικό του περιβάλλον, με το πρόσχημα κάποιας οικονομικής ζημίας που ενδεχομένως να μην προκύψει, παρά τη σειρά των παράνομων και εσφαλμένων επιλογών και αποφάσεων».

Μετά τις παρεμβάσεις του ιδρύματος, το υπουργείο Πολιτισμού διέκοψε τις εργασίες του έργου και παρέπεμψε το θέμα προς γνωμοδότηση στο Κεντρικό Συμβούλιο Νεωτέρων Μνημείων. Τον Ιούνιο του 2025, το Κεντρικό Συμβούλιο Νεωτέρων Μνημείων, μετά από αυτοψία στην περιοχή των κατασκευαστικών εργασιών, γνωμοδότησε ομόφωνα υπέρ της μη έγκρισης του έργου, κρίνοντας ότι αλλοιώνει τον χαρακτήρα του τοπίου και ότι στερείται των απαραίτητων τεχνικών μελετών που θα τεκμηρίωναν την αναγκαιότητά του.

Η γνωμοδότηση αυτή υιοθετήθηκε πλήρως από τη Γενική Διεύθυνση Αναστήλωσης, Μουσείων και Τεχνικών Έργων του υπουργείου Πολιτισμού, η οποία τον περασμένο Ιούλιο εξέδωσε απόφαση, με την οποία έβαλε μπλόκο στο έργο. Αποφάσισε δηλαδή τη μη έγκριση των εργασιών, οι οποίες, όπως αναφέρει χαρακτηριστικά η απόφαση, «αλλοιώνουν τον χαρακτήρα της νήσου Σπετσών» που εξ ολοκλήρου έχει χαρακτηριστεί «ως ιστορικό διατηρητέο μνημείο και τόπος παρουσιάζουν ιδιαίτερο φυσικό κάλλος ή ενδιαφέρον από απόψεως αρχιτεκτονικής και ιστορικής και προστατεύεται σύμφωνα με τις διατάξεις του Ν.4858/2021. Και σε κάθε περίπτωση, δεν προσκομίστηκαν, αν και ζητήθηκαν, κυκλοφοριακές μελέτες και μελέτη οδικής ασφάλειας που να τεκμηριώνουν σε κάποιο ποσοστό την ανάγκη επέμβασης και την αναγκαιότητα του συγκεκριμένου έργου».

Λίγες ημέρες αργότερα, ο πρόεδρος της Αναργυρείου Κοργιαλενείου Σχολής Σπετσών κάλεσε τη δημοτική αρχή να συμμορφωθεί με την απόφαση του Υπουργείου Πολιτισμού, ζητώντας την άμεση αποξήλωση των ήδη τοποθετημένων φωτιστικών ιστών και την αποκατάσταση του χώρου στην πρότερη μορφή του, με σεβασμό στο τοπίο και τον προστατευόμενο χαρακτήρα του νησιού. Σύμφωνα με ασφαλείς πληροφορίες της «Lifo» κατά του έργου φαίνεται να συντάσσεται ένα ευρύ κομμάτι της τοπικής κοινωνίας, εκφράζοντας έντονη δυσφορία για τον τρόπο που σχεδιάστηκε και προωθείται το έργο, αλλά και για τις συνέπειές του στο τοπίο και τον χαρακτήρα του νησιού. Όπως αναφέρουν, μάλιστα, κάτοικοι των Σπετσών στη «LiFO», «το έργο ξεκινά εν κρυπτώ το καλοκαίρι του 2024: δεν τοποθετείται καμία πινακίδα πουθενά που να ανακοινώνει το έργο, την πηγή χρηματοδότησης, τον κύριο του έργου, τον ανάδοχο, το κόστος».

Στην πλειοψηφία τους, οι αντιδρώντες υιοθετούν τις ενστάσεις της Αναργυρείου Σχολής, η οποία, στην επείγουσα έκκληση που απέστειλε στον δήμο Σπετσών τη στιγμή που το έργο ξεκινούσε, έχει αναπτύξει τις τέσσερις βασικές αρνητικές διαστάσεις του έργου, στις οποίες καταγράφεται ότι: «Θα αναιρέσει τη διάκριση ανάμεσα στους οικισμούς του νησιού, που φωτίζονται τη νύχτα, και το δάσος, που παραμένει σκοτεινό και μη ορατό, μέσω της κατασκευής μιας εκτεταμένης οριζόντιας φωτεινής ζώνης από πυκνά τοποθετημένους φωτιστικούς ιστούς που προσομοιάζει σε σύγχρονους αυτοκινητόδρομους. Θα ενθαρρύνει τη χρήση αυτοκινήτων στο νησί, αλλοιώνοντας τη φυσιογνωμία του. Θα διαταράξει το οικοσύστημα του δάσους, εισάγοντας φωτεινές περιοχές κατά τη διάρκεια της νύχτας που αναιρούν τη διάκριση ημέρας–νύχτας, καθοριστική για τη διαβίωση της τοπικής πανίδας, και θα επηρεάσει τον ρυθμό ανάπτυξης και φωτοσύνθεσης των φυτών, αλλάζοντας τη φυτοκάλυψη και τη χλωρίδα της περιοχής. Και τέλος, "θα υποστηρίξει την ανεξέλεγκτη συγκέντρωση ατόμων και τη δυνατότητα πραγματοποίησης δραστηριοτήτων μέσα στο δάσος κατά τη διάρκεια της νύχτας, που, μετά βεβαιότητας, θα οδηγήσουν, μεταξύ άλλων, σε φωτιές στο δάσος και σε συγκέντρωση απορριμμάτων"».

Αναζητήσαμε την Ευγενία Φραγγιά, Δήμαρχο Σπετσών, προκειμένου να τοποθετηθεί σχετικά με τις ανησυχίες που εκφράζουν τόσο η Αναργύρειος όσο και κάτοικοι του νησιού, αλλά μέχρι τη στιγμή που γράφονται αυτές οι γραμμές δεν υπήρξε ανταπόκριση στο αίτημά μας.

Όπως επίσης και σε αυτό που, κατά πληροφορίες, ισχυρίζεται σχετικά με το οικονομικό σκέλος της υπόθεσης, ότι δηλαδή ενδεχόμενη διάλυση της εργολαβίας θα προκαλούσε οικονομικό αδιέξοδο στον δήμο λόγω πιθανής απαίτησης επιστροφής χρημάτων από την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Από το δελτίο Τύπου που εξέδωσε ο δήμος για την πρόσφατη ανοιχτή ενημερωτική συνάντηση δεν προκύπτει κάποια συγκεκριμένη απάντηση στα παραπάνω. Πρόκειται για ένα γενικόλογο κείμενο, στο οποίο επισημαίνεται πως η συνάντηση είχε καθαρά ενημερωτικό χαρακτήρα και στόχο την παροχή πλήρους εικόνας στους πολίτες.

Η υπόθεση έχει πάρει πλέον τον δρόμο της Δικαιοσύνης και αναμένεται να συζητηθεί στο Συμβούλιο της Επικρατείας. Το έργο έφτασε στο Ανώτατο Ακυρωτικό Δικαστήριο, μετά την προσφυγή που κατέθεσε ο δήμος Σπετσών, ζητώντας να ακυρωθεί η απόφαση του υπουργείου Πολιτισμού που ανέστειλε την υλοποίηση του έργου. Τον περασμένο Νοέμβριο, ο δήμος πέτυχε την έκδοση προσωρινής διαταγής και, στη συνέχεια, τη χορήγηση αναστολής, «παγώνοντας» την εφαρμογή της απόφασης έως την εκδίκαση της κύριας προσφυγής. Το δικαστήριο έλαβε υπόψη του ότι το έργο είχε ήδη λάβει εγκρίσεις από υπηρεσίες του ΥΠΠΟ, και ότι, παρά τη χαμηλή κυκλοφορία στην περιοχή, ο φωτισμός δημόσιου οδικού δικτύου μπορεί να εμπίπτει σε λόγους γενικότερου δημόσιου συμφέροντος.

Παρά τη δικαστική αναστολή της απόφασης του ΥΠΠΟ, η πορεία του έργου ανεκόπη εκ νέου στις 31 Δεκεμβρίου 2025 από την Υπηρεσία Δόμησης Πειραιά. Μετά από σχετικό ερώτημα που υπέβαλε η Αναργύρειος προς το υπουργείο Περιβάλλοντος, διαπιστώθηκε ότι δεν είχε ζητηθεί, ούτε είχε δοθεί, έγκριση από το αρμόδιο Συμβούλιο Αρχιτεκτονικής, όπως απαιτείται. Στο σχετικό έγγραφο της Υπηρεσίας Δόμησης αναφέρεται, επίσης, ότι δεν υφίσταται η προβλεπόμενη απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου για την εκτέλεση του έργου.

Η «LiFO», με αλλεπάλληλα ρεπορτάζ, έχει αναδείξει την αναγκαιότητα λήψης ουσιαστικών μέτρων για την οδική ασφάλεια και τη μάστιγα των τροχαίων ατυχημάτων. Η περίπτωση των Σπετσών, όμως, δεν είναι ζήτημα δύο μέτρων και δύο σταθμών· είναι ζήτημα λήψης μέτρων εκεί όπου πραγματικά χρειάζονται, τη στιγμή που χρειάζονται. Αν στην περιφερειακή οδό του νησιού υπάρχουν σημεία-καρμανιόλες, τότε ασφαλώς και πρέπει να φωτιστούν, να ενισχυθεί η σήμανση, να υπάρξει πρόνοια. Αλλά αυτό θα έπρεπε να προκύπτει μέσα από μια τεκμηριωμένη κυκλοφοριακή μελέτη και μελέτη οδικής ασφάλειας που, στην περίπτωση αυτή, δεν εκπονήθηκαν ποτέ.

Ένταση για τον ηλεκτροφωτισμό στις Σπέτσες – Επιλεκτική ευαισθησία ή ουσιαστική προστασία;

Θέση για το θέμα είχε πάρει και η σελίδα «Spetses Report» στο Facebook, θέτοντας το εξής ερώτημα: «Επιλεκτική ευαισθησία ή ουσιαστική προστασία;».

Αναλυτικά:

«Μεγάλο ζήτημα έχει ανακύψει το τελευταίο διάστημα στις Σπέτσες σχετικά με το έργο του νέου ηλεκτροφωτισμού. Στο επίκεντρο της αντιπαράθεσης βρίσκεται η ΑΚΣΣ, η οποία υποστηρίζει ότι οι νέες κολώνες δεν συνάδουν με τον παραδοσιακό χαρακτήρα του οικισμού και έχει προσφύγει στη Δικαιοσύνη ζητώντας την ακύρωση του έργου.

Η εξέλιξη αυτή δεν είναι απλώς μια θεσμική διαφωνία. Εφόσον το έργο ακυρωθεί, η οικονομική ζημία για τον Δήμο Σπετσών ενδέχεται να φτάσει τα 2.830.000 ευρώ ένα ποσό ιδιαίτερα βαρύ για τα δεδομένα ενός νησιωτικού δήμου, που καλείται καθημερινά να ισορροπήσει ανάμεσα στη διατήρηση της ταυτότητας και στη βελτίωση των υποδομών.

Το ερώτημα όμως που εύλογα τίθεται είναι το εξής: Η ευαισθησία για την αισθητική και την προστασία του παραδοσιακού χαρακτήρα είναι καθολική ή επιλεκτική;

Διότι ενώ οι νέες κολώνες κρίνονται ως "ασύμβατες" με το παραδοσιακό περιβάλλον, ουδείς φαίνεται να δείχνει την ίδια αποφασιστικότητα απέναντι στις ξύλινες κολώνες και στα εναέρια καλώδια της ΔΕΔΔΗΕ, που διατρέχουν το νησί.

Σε πολλά σημεία, καλώδια κρέμονται ανάμεσα σε πεύκα, διασχίζουν δασικές εκτάσεις και αλλοιώνουν εμφανώς το φυσικό τοπίο. Εκεί δεν τίθεται ζήτημα αισθητικής; Εκεί δεν υπάρχει παραδοσιακός χαρακτήρας προς προστασία; Ή μήπως η προστασία ενεργοποιείται μόνο όταν πρόκειται για συγκεκριμένα έργα;

Η παράδοση δεν είναι σύνθημα, είναι ευθύνη. Και η ευθύνη οφείλει να είναι συνεπής. Δεν μπορεί να αντιμετωπίζουμε με αυστηρότητα ένα έργο εκσυγχρονισμού που επιδιώκει να βελτιώσει τον δημόσιο φωτισμό και την ασφάλεια, ενώ ταυτόχρονα να σιωπούμε μπροστά σε παλαιές, οπτικά επιβαρυντικές και ενδεχομένως επικίνδυνες υποδομές.

Οι Σπέτσες αξίζουν έναν σοβαρό και ενιαίο διάλογο χωρίς επιλεκτικές ευαισθησίες και χωρίς αντιφάσεις. Αν ο στόχος είναι η ουσιαστική προστασία του παραδοσιακού χαρακτήρα και του φυσικού πλούτου του νησιού, τότε η συζήτηση πρέπει να ανοίξει συνολικά: για τις νέες παρεμβάσεις, αλλά και για τις παλιές παθογένειες.

Διαφορετικά, η κοινωνία δικαιολογημένα θα αναρωτιέται αν τελικά πρόκειται για αγώνα αρχών ή για αντιπαράθεση σκοπιμοτήτων».

Το «KDexplorer» βρέθηκε στις Σπέτσες και συνάντησε έναν παλιό και συνταξιούχο ψαρά, που συνεχίζει με μεράκι τη δουλειά του και λόγω της αγάπης του για τη θάλασσα, αλλά και για βιοποριστικούς λόγους.

Μιλάμε για τον κύριο Νίκο Σίρμα, με τα χέρια του να… μιλάνε πιο πολύ κι από λόγια. Συνεχίζει να μπαλώνει τα δίχτυα του, στο καΐκι, όπως κάνει μια ζωή.

Απολαύστε τον:

Ο συγγραφέας Μάνος Κουμεντάκης από τότε που ήρθε στην Ερμιονίδα και στην Αργολίδα μαγεύτηκε από τον τόπο και επέλεξε να έχει εξοχική κατοικία στον νομό μας, κοντά στο Πόρτο Χέλι και ο λόγος του έχει μια βαρύνουσα σημασία. Ο ίδιος παραχώρησε συνέντευξη στην εφημερίδα «Ενημέρωση», μιλώντας τόσο για τα πολλά θετικά στοιχεία που έχει βρει στα μέρη μας, όσο και για αρνητικές καταστάσεις, που αποτελούν μείον σε όποιον θελήσει να μείνει μόνιμα. Αναφέρεται, ακόμα, στις εμπειρίες του από το εξωτερικό, στέκεται και στο θέμα της εκπαίδευσης στην κοινωνία μας, ενώ μιλάει και για τα βιβλία του.

Αναλυτικά, η συνέντευξή του στην «Ενημέρωση Πελοποννήσου»:

Είναι λάτρης της Ερμιονίδας και της Αργολίδας εν γένει. Έχει διατελέσει διευθυντής σε μεγάλους Ευρωπαϊκούς Οργανισμούς. Οι διεθνών προτύπων προσλαμβάνουσες τις οποίες ευλόγως έχει αποκομίσει δεν τον εμπόδισαν να ακούσει την καρδιά του και να επιλέξει ως εξοχική κατοικία την περιοχή του Πόρτοχελιου, ακυρώνοντας δε, την αρχική του επιλογή τις Σπέτσες ως τόπο καλοκαιρινής ξεκούρασης, αλλά και τακτικών επισκέψεων τους χειμώνες.

Ο συγγραφέας σήμερα, κ. Μάνος Κουμεντάκης παρέθεσε μια ενδιαφέρουσα συνέντευξη, μιλώντας στον Κώστα Πρώιμο για την Ερμιονίδα, τις εμπειρίες του από την μακροχρόνια παραμονή του σε μεγάλες Ευρωπαϊκές πρωτεύουσες αλλά και για τα βιβλία του.

► Κύριε Κουμεντάκη, αν και λόγω υψηλών επαγγελματικών υποχρεώσεων έχετε ζήσει σε αρκετές Ευρωπαϊκές χώρες, έχετε επιλέξει το Πόρτο Χέλι ως δεύτερη πατρίδα; Είναι ακριβής η ανωτέρω διαπίστωση; Για ποιους λόγους;

Mάνος Κουμεντάκης: Κύριε Πρώιμε, κατά τη μακρά παραμονή μου στο εξωτερικό επισκεπτόμουν τακτικά φιλικά μου πρόσωπα στις Σπέτσες, όπου και αρχικά σκόπευα να αγοράσω ένα εξοχικό για τη μετά την επιστροφή μου στην Ελλάδα περίοδο. Κατά τις επισκέψεις μου αυτές είχα την ευκαιρία να γνωρίσω την απέναντί τους περιοχή του Πορτοχελίου, η οποία μέχρι τότε μου ήταν σχεδόν άγνωστη. Η παρθένα ακόμη τότε ομορφιά της περιοχής αυτής, με την απέραντη ακτογραμμή και τους αμέτρητους κολπίσκους, ιδανικούς για μπάνιο, καθώς και το καταπράσινο της τοπίο, μου έκαναν πολύ μεγάλη εντύπωση.

Επιπλέον η εγγύτατα της περιοχής προς την Αθήνα, το Ναύπλιο και τους σημαντικούς αρχαιολογικούς χώρους της Αργολίδας, την έκαναν ακόμη πιο μαγευτική. Όλα αυτά τα πλεονεκτήματα της περιοχής του Πορτοχελίου με έκαναν να αναθεωρήσω την απόφαση μου για αγορά εξοχικού στις Σπέτσες και να επιλέξω το Πόρτο Χέλι και ιδιαίτερα την περιοχή του Αγίου Αιμιλιανού – «Κουνούπι».

Σχεδόν τριάντα χρόνια μετά και παρά την «ανάπτυξη» της εξακολουθώ να βρίσκω την περιοχή πολύ όμορφη. Όμως η περιοχή της Ερμιονίδας, ενώ για διακοπές παραμένει ελκυστική, για πιο μόνιμη παραμονή σε αυτήν γίνεται ολοένα και πιο προβληματική. Αυτό κυρίως οφείλεται στην συνεχή άναρχη και πολλές φορές αυθαίρετη «ανάπτυξη» της χωρίς κανένα σεβασμό προς το περιβάλλον. Στην παντελή έλλειψη υποδομών, με δρόμους σε τραγική κατάσταση που δυσκολεύουν την επικοινωνία, την έλλειψη υδάτινων πόρων και την ανυπαρξία σχεδίων επιλύσεως του σοβαρού αυτού προβλήματος, το χρόνιο πρόβλημα των σκουπιδιών, καθώς και πολλά άλλα προβλήματα. Τα προβλήματα αυτά βέβαια δεν αφορούν μόνον την Ερμιονίδα, αλλά γενικά τον νομό Αργολίδας.

Η Αργολίδα είναι ίσως η ωραιότερη περιοχή της Πελοποννήσου, με τους σπουδαίους αρχαιολογικούς της προορισμούς, το θέατρο της Επιδαύρου, τις Μυκήνες και την Τίρυνθα, καθώς και το Ναύπλιο, την υπέροχη αυτή ελληνική επαρχιακή πόλη με τα σημαντικά μεσαιωνικά της μνημεία. Η Αργολίδα, παρά το μεγάλο τουριστικό ενδιαφέρον που παρουσιάζει, είναι δυστυχώς η πιο εγκαταλελειμμένη από την Περιφέρεια Πελοποννήσου και την κεντρική κυβέρνηση περιοχή της Πελοποννήσου, με ελλιπέστατες υποδομές, με πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα την έλλειψη αυτοκινητόδρομου για την απρόσκοπτη πρόσβαση προς αυτήν.

► Είστε λάτρης της αρχαίας Ελληνικής Ιστορίας. Ωστόσο μέσα από την συγγραφική σας δουλειά αναδεικνύετε άγνωστες πτυχές των Ελληνιστικών χρόνων αλλά και γενικότερα της Ιστορίας. Εκτιμάτε ότι υπάρχει σοβαρό εκπαιδευτικό έλλειμμα στις ανώτερες βαθμίδες εκπαίδευσης; Ποια είναι η παρώθηση στο συγγραφικό σας έργο;

Μάνος Κουμεντάκης: Από τα παιδικά μου χρόνια είχα πολύ μεγάλο ενδιαφέρον για την ιστορία και αφιέρωνα συχνά αρκετό χρόνο για τη μελέτη της. Με έλκυαν ιδιαίτερα οι περίοδοι της ελληνικής ιστορίας που δεν διδάσκονταν επαρκώς στο σχολείο και παρέμεναν σχετικά άγνωστοι στο ευρύτερο κοινό. Παρά το γεγονός ότι σπούδασα οικονομικά στα Πανεπιστήμια των Αθηνών και του Leeds στην Αγγλία και ακολούθησα επαγγελματική καριέρα στον οικονομικό τομέα, δεν εγκατέλειψα ποτέ τη μελέτη της ιστορίας κατά τον ελεύθερο χρόνο μου. Με την επιστροφή μου στην Ελλάδα μετά από την πολυετή επαγγελματική παραμονή μου στο εξωτερικό μπόρεσα επιτέλους να εκπληρώσω τον κρυφό πόθο μου για την πιο συστηματική μελέτη της ιστορίας και για να επιδοθώ στη συγγραφή της. Επικεντρώθηκα κυρίως σε αυτές τις περιόδους της ιστορίας μας που αν και σημαντικότατες, ήταν σχετικά λιγότερο γνωστές. Περιόδους όπως η ελληνιστική περίοδος, δηλαδή η περίοδος μετά τον θάνατο του Αλεξάνδρου και μέχρι την πλήρη επικράτηση της Ρώμης, καθώς και η περίοδος της φραγκοκρατίας στην Ελλάδα. Σκοπός και ελπίδα μου ήταν και είναι, η έστω και μικρή συμβολή μου, το να καταστήσω τις άγνωστες αυτές περιόδους της ιστορίας μας περισσότερο γνωστές στους αναγνώστες μου.

► Εργαστήκατε ως διευθυντικό στέλεχος στο εξωτερικό για περισσότερα από τριάντα χρόνια, για λογαριασμό μεγάλων τραπεζικών ομίλων και διεθνών οργανισμών. Ποιες εμπειρίες έχουν μείνει χαραγμένες στη μνήμη σας κατά την επαγγελματική σας δράση;

Μάνος Κουμεντάκης: Εργάστηκα στο εξωτερικό για τριάντα χρόνια, αρχικά στο Σίτυ του Λονδίνου ως διευθυντής του γραφείου του ομίλου της Εμπορικής Τράπεζας, κατόπιν σε διακρατικούς ευρωπαϊκούς οργανισμούς, στις Βρυξέλλες ως Directeur της Eurocontrol και ως Financial Controller στην Eumetsat, τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Μετεωρολογικών Δορυφόρων στη Γερμανία. Είχα λοιπόν την ευκαιρία να ζήσω και να εργαστώ σε τρία διαφορετικά ευρωπαϊκά κράτη. Έτσι γνώρισα ‘εκ των έσω’ το Ηνωμένο Βασίλειο, το Βέλγιο και τη Γερμανία. Γιατί για να γνωρίσεις ένα κράτος δεν αρκεί να το επισκεφθείς αλλά θα πρέπει να ζήσεις και να εργαστείς σε αυτό. Οι εμπειρίες μου από τη διαβίωση μου στα τρία αυτά ευρωπαϊκά κράτη και ιδιαίτερα στους διεθνείς οργανισμούς ήταν πολύτιμες. Οι επαφές και η επικοινωνία μου με συναδέλφους από όλες τις ευρωπαϊκές χώρες μου έδωσαν τη δυνατότητα γνωρίσω την κουλτούρας τους και να αναθεωρήσω πολλές από τις απόψεις μου βλέποντάς τις πλέον από διαφορετικές οπτικές γωνίες.

Γενικά και στα τρία κράτη, όπου έζησα και εργάστηκα, τα πράγματα δεν ήταν ιδανικά και υπήρχαν και εκεί προβλήματα. Όμως και τα τρία αυτά κράτη είναι σαφώς πιο οργανωμένα από την Ελλάδα με τους νόμους να τηρούνται εν αντιθέσει προς την Ελλάδα. Ο σεβασμός προς το περιβάλλον, ιδιαίτερα στη Γερμανία, είναι πολύ μεγάλος. Επίσης σε αυτά επικρατεί λίγο ή πολύ η αξιοκρατία και δίνεται μεγαλύτερη σημασία στο ‘τι γνωρίζεις από το ποιους γνωρίζεις’ και πάλι εν αντιθέσει προς την Ελλάδα. Βέβαια, δεν μπορεί κανείς να παραγνωρίσει την μεγάλη υπεροχή της Ελλάδας ως προς το κλίμα της σε σύγκριση με τα κράτη αυτά.

Στο Ηνωμένο Βασίλειο το Λονδίνο, λόγω κυρίως του μεγέθους του και του πολυπολιτισμικού χαρακτήρα του, είναι μεν ενδιαφέρον να το επισκεφθείς αλλά πολύ δύσκολο το να ζήσεις εκεί, με σοβαρά κυκλοφοριακά προβλήματα, αρκετά μεγάλη εγκληματικότητα και ένα φθίνον εθνικό σύστημα υγείας.

Οι Βρυξέλλες έχουν λογικό μέγεθος και η ζωή εκεί είναι πιο εύκολη και ευχάριστη. Επιπλέον το Βέλγιο λόγω του μεγέθους του και των εξαιρετικών υποδομών (δρόμοι) έχει εύκολη πρόσβαση στα γειτονικά του κράτη. Έχει βέβαια το μειονέκτημα της υπερβολικής γραφειοκρατίας λόγω των τεσσάρων κυβερνήσεων του και των διαφορετικών γλωσσών (φλαμανδική, γαλλική και γερμανική).

Η Γερμανία (στο κρατίδιο της Έσσης) είναι αρκετά οργανωμένη, σχετικά ασφαλής, με επαρκές εθνικό σύστημα υγείας, αλλά δυστυχώς έχει σχολαστική γραφειοκρατία.

► Στο βιογραφικό σας ως συγγραφέας έχουν ήδη προστεθεί τα τελευταία τρία χρόνια δύο σημαντικά ιστορικά βιβλία, «Οι Σελευκίδες» και το «Έλληνας και Φράγκος». Να περιμένουμε και νέα εισαγωγή σας στα άδυτα της Ελληνικής Ιστορίας;

Μάνος Κουμεντάκης: Κατά την παραμονή μου στο εξωτερικό η συγγραφική μου δραστηριότητα είχε περιοριστεί σε μερικά τεχνικά εγχειρίδια. Με την επιστροφή μου στην Ελλάδα μου δόθηκε επιτέλους η ευκαιρία να ασχοληθώ με την συγγραφή ιστορικών βιβλίων για τις άγνωστες περιόδους της ιστορίας μας, όπως σας προανέφερα. Το πρώτο μου βιβλίο «Έλληνας και Φράγκος» αναφέρεται στην περίοδο της φραγκοκρατίας στην Ελλάδα τον 13ο και τον 14ο αιώνα, μία περίοδο σχεδόν άγνωστη αλλά πολύ σημαντική. Το βιβλίο παρουσιάζει το πανόραμα της Ελλάδας την εποχή αυτή και είναι γραμμένο σαν ιστορικό μυθιστόρημα και στο πρώτο πρόσωπο από κάποιον υποτιθέμενο άνθρωπο της εποχής για να είναι πιο ελκυστικό για τον αναγνώστη.

Το δεύτερο βιβλίο μου «Οι Σελευκίδες» αναφέρεται στην ελληνιστική περίοδο και ιδιαίτερα στη δυναστεία των Σελευκιδών, που ίδρυσαν μια ολόκληρη αυτοκρατορία στην Ασία, που εκτείνονταν από τη Μικρά Ασία μέχρι την Ινδία και που μεγάλο μέρος της επιβίωσε επί τρεις αιώνες. Οι Σελευκίδες είναι οι πραγματικοί διάδοχοι του Αλεξάνδρου και οι κύριοι υπεύθυνοι για την παγκόσμια διάδοση της ελληνικής γλώσσας και του ελληνικού πολιτισμού αλλά παρόλα αυτά παραμένουν σχεδόν άγνωστοι για τους Έλληνες. Και αυτό το βιβλίο είναι γραμμένο υπό τη μορφή ιστορικού μυθιστορήματος και στο πρώτο πρόσωπο, όπως και το πρώτο μου βιβλίο και για τους ίδιους λόγους.

Το τρίτο μου βιβλίο «Το Ελληνιστικό Λυκόφως» είναι συνέχεια του προηγουμένου και διαπραγματεύεται τη σύγκρουση των ελληνιστικών κρατών, που διανύουν περίοδο παρακμής, με την ανερχόμενη δύναμη της ρωμαϊκής δημοκρατίας, μέχρι και την τελική επικράτηση της Ρώμης και τη δημιουργία του ελληνορωμαϊκού πολιτισμού. Μια πολύ σημαντική αλλά επίσης δυστυχώς άγνωστη περίοδο της ελληνικής ιστορίας. Είναι και αυτό υπό τη μορφή ιστορικού μυθιστορήματος. Το βιβλίο είναι αυτή την στιγμή υπό επεξεργασία στον ίδιο εκδότη τον Μ. Σιδέρη, όπως και τα προηγούμενα και αναμένεται να είναι σε κυκλοφορία στα βιβλιοπωλεία τον Νοέμβριο. Όσο για το τέταρτο βιβλίο μου, το θέμα και η ιδέα υπάρχει ήδη στο μυαλό μου και είναι σε αναμονή.

Πηγή: enpel.gr

Ο Σταύρος Σμυρλής με... ΦΛΟΓΑ που δεν σβήνει ποτέ στην ψυχή, πέτυχε έναν θαλάσσιο «άθλο» για καλό σκοπό. Κολύμπησε τις προηγούμενες ημέρες συνολικά 100 χλμ., ακολουθώντας δια θαλάσσης τη διαδρομή Ναύπλιο, Τολό, Πόρτο Χέλι, Σπέτσες με σκοπό την ευαισθητοποίηση και τη στήριξη του Συλλόγου Γονιών Παιδιών με Νεοπλασματική Ασθένεια «Φλόγα»!

Ο Ναυπλιώτης Σταύρος Σμυρλής κατάφερε τον στόχο του, έχοντας να αντιμετωπίσει και πολλές δυσκολίες, όπως τα επτά μποφόρ αέρα, μίλησε για την ψυχική δύναμη που έχει, δίνοντας μια ενδιαφέρουσα συνέντευξη στην «Ενημέρωση Πελοποννήσου» και στον Κώστα Πρώιμο. Ο «Πολίτης Αργολίδας» θα φιλοξενήσει όσα είπε, στην ενότητα «Πες τα όλα», με στόχο να περάσει το μηνύματα που αφήνει με τα λόγια του.

Αναλυτικά η συνέντευξή του στην «Ενημέρωση Πελοποννήσου»:

«Όταν η ανεξάντλητη δύναμη της ψυχής και η τρομερή προσήλωση σε στόχο ιερό ξεπερνάνε τους μεγαλύτερους φόβους και αναδεικνύουν περίτρανα το μυστήριο της προσωπικής θυσίας, κανένα απαγορευτικό, ούτε τεράστια κύματα υπό ριπές επτά μποφόρ μπορούν να "πνίξουν" τις υπεράνθρωπες προσπάθειες, ούτε να σβήσουν τη "Φλόγα" κάμπτοντας το απαράμιλλο θάρρος ενός ερασιτέχνη αθλητή μα, αναμφισβήτητα δεινού κολυμβητή.

Ο παραπάνω πρόλογος γίνεται για τον "θαλάσσιο άθλο" που έπραξε προσφάτως ο Ναυπλιώτης Σταύρος Σμυρλής, διανύοντας υπό αντίξοες καιρικές συνθήκες απόσταση 100 χιλιομέτρων, κολυμπώντας από το Ναύπλιο μέχρι τις Σπέτσες, με ενδιάμεσο σταθμό το Πόρτο Χέλι.

Στην ακόλουθη συνέντευξη, ο άνθρωπος που ενσαρκώνει ένα σπάνιο και υγιές κοινωνικό πρότυπο "κατασκευασμένο" σε ένα ηθικά "χαλύβδινο" υπόβαθρο μιλά στην "Ενημέρωση Πελοποννήσου" για τα κίνητρα, τις σκέψεις και τις δυσκολίες του κορυφαίου αυτού παναθλητικού εγχειρήματος το οποίο θριαμβευτικά έφερε εις πέρας.

► Κ. Σμυρλή, ποια ήταν η παρώθηση ώστε να κολυμπήσετε απτόητος και από τις κακές καιρικές συνθήκες που επικρατούσαν 100 χλμ με αφετηρία το Ναύπλιο και τερματισμό στις Σπέτσες;

Σταύρος Σμυρλής: Ο μοναδικός σκοπός ήταν να πετύχουμε τη μέγιστη ευαισθητοποίηση στον κόσμο, στους γονείς, για τον παιδικό καρκίνο. Είμαι γονιός και αντιλαμβάνομαι πόσο δύσκολο είναι για μια οικογένεια να βιώνει ακραίες καταστάσεις – κακής υγείας. Μου δόθηκε η ευκαιρία εφέτος, μέσα από τον σύλλογο "ΦΛΟΓΑ" και υποστηριζόμενος στη δράση μου από μια ομάδα εθελοντών, να επιχειρήσω αυτό το εγχείρημα, να κολυμπήσω από το Ναύπλιο στις Σπέτσες. Έστω και ένα παιδί να βοηθηθεί και να ξεπεράσει τα σοβαρά προβλήματα στην υγεία του μέσα και από την οικονομική συνδρομή του κόσμου, για εμάς η ικανοποίηση είναι τεράστια.

► Δεδομένου ότι έχετε διανύσει προ πολλού την πρώτη νιότη, είστε μεσήλικας, το γεγονός ότι καταφέρατε να τερματίσετε μετά από 100 χλμ κολύμβησης αναγορεύει το επίτευγμα σας σε άθλο. Πώς τα καταφέρατε; Υπήρξαν στιγμές που θελήσατε να τα παρατήσετε;

Σταύρος Σμυρλής: Υπήρξαν αρκετές δύσκολες στιγμές, όμως ο στόχος, η οικογένεια μου, η ομάδα υποστήριξης αλλά και τα καθημερινά μηνύματα του κόσμου μου έδιναν συνεχή ώθηση. Σκέφτηκα κάποια στιγμή να τα παρατήσω, όταν κατά τη διαδρομή μου συνάντησα ανέμους με ριπές που άγγιζαν τα επτά μποφόρ. Πιστεύω ότι ο θεός σε κάποιες περιπτώσεις μιλά μέσα από τους ανθρώπους. Με την κατάλληλη υποστήριξη από τους τεχνικούς και τους ναυαγοσώστες που με ακολουθούσαν αλλάξαμε πορεία για να μην έχω τα τεράστια κύματα κόντρα αλλά στο πλάι και τελικά τα καταφέραμε. Φτάσαμε αισίως στις Σπέτσες την περασμένη Παρασκευή το πρωί.-

► Υπήρξαν δεκάδες ώρες κατά τις οποίες κολυμπούσατε προσηλωμένος στον ιερό σκοπό. Εσείς και ο εαυτός σας; Κάνατε ιδιαίτερες σκέψεις;

Σταύρος Σμυρλής: Πολύ σωστά, έμενα πολλές ώρες μόνος μου, με το υγρό στοιχείο, προσπαθούσα να μείνω στην στιγμή, "καθάριζα" σταδιακά το μυαλό μου, δεν ήθελα να με επηρεάσουν σκέψεις αρνητικές, δεν έπρεπε να "τρέχω" παραπέρα, υπό την λογική ότι δεν έβλεπα στο μυαλό μου την δυσκολία που έκρυβαν τα δεκάδες χιλιόμετρα κολυμβητικής προσπάθειας που απέμεναν, επιχείρησα να "σπάσω" με τη θετική σκέψη μου το ψυχολογικό τείχος της συγκεκριμένης δυσκολίας. Σκεφτόμουν τη γυναίκα μου, την οικογένεια μου. Ευτυχώς όλες οι σκέψεις λόγω της ενδορφίνης που παράγει ο εγκέφαλος κατά τη διάρκεια της κολύμβησης είναι θετικές, εν γένει οι αποφάσεις που λαμβάνω κατά τη διάρκεια της άθλησης στο νερό έχουν ένα θετικό πρόσημο και πολλές φορές συζητάω με τους φίλους μου, λέγοντάς τους ότι το κολύμπι για μένα είναι ένα είδος προσευχής. Περισυλλογή και άμεση επαφή με τον εαυτό μου.

► Ποια ήταν τα πρώτα συναισθήματα που σας κατέκλυσαν όταν πλησιάσατε την παραλία στις Σπέτσες; Το είχατε πιστέψει; Ήταν αναμενόμενο; Ή μήπως από την τεράστια ψυχοσωματική προσπάθεια που καταβάλλατε εκπλαγήκατε επειδή τα καταφέρατε;

Σταύρος Σμυρλής: Η αλήθεια είναι ότι την περασμένη Πέμπτη το βράδυ συνειδητοποίησα ότι το είχα ολοκληρώσει, καθώς είχα φτάσει στο Πόρτοχελι έχοντας ήδη διανύσει τα 98χλμ ενώ απέμεναν ακόμη 2χλμ. Παρόλα αυτά, ο προσωπικός στόχος ήταν τα 100, οπότε όταν πάτησα τη ξηρά στις Σπέτσες, κέρδισα το στοίχημα με τον εαυτό μου. Προς θεού, σημασία έχει ο σκοπός των 100χλμ και όχι το ποιος το έκανε. Δεν θέλω να επιδεικνύομαι. Απλώς και εγώ θέλω να προκαλώ τον εαυτό μου…

► Αν γυρίσουμε στο 2024, είχατε πράξει κάτι ανάλογο, από το Λεωνίδιο στο Ναύπλιο, τότε για τον σύλλογο "ΕΛΠΙΔΑ" κολυμπώντας 60 χλμ. Ήταν η πρώτη σας σε μεγάλες αποστάσεις;

Σταύρος Σμυρλής: Ναι, ήταν η πρώτη μου φορά σε τόσο μεγάλες αποστάσεις, προγενέστερα είχα κολυμπήσει 10 – 15 χλμ από το Κυβέρι έως το Ναύπλιο την Παγκόσμια Ημέρα κατά του καπνίσματος. Ήμουν και εγώ καπνιστής αλλά το 2006 πήρα την απόφαση να το κόψω. Πράγματι, για τον σύλλογο "ΕΛΠΙΔΑ" είχαμε διοργανώσει το εγχείρημα να κολυμπήσω από το Λεωνίδιο ως το Ναύπλιο πάλι για τα παιδιά με νεοπλασίες. Ακολούθησε μια ωραία τελετή λήξης στο λιμάνι του Ναυπλίου.

► Κ. Σμυρλή για χρηματικό έπαθλο θα πέφτατε στη θάλασσα ώστε να διανύσετε μεγάλη απόσταση;

Σταύρος Σμυρλής: Όχι, δεν νομίζω ότι θα το έκανα. Η ανταμοιβή μου είναι η αγκαλιά του γιου μου και της γυναίκας μου όταν τερματίζω. Δεν υπάρχει χρηματικό αντίτιμο σε αυτά. Δεν αναπληρώνεται με υλικά αγαθά η ηθική ικανοποίηση που εισπράττω.

► Ποια ήταν η ανταπόκριση του κόσμου στο πρόσφατο εγχείρημα σας;

Σταύρος Σμυρλής: Ήταν πραγματικά πολύ μεγάλη, είχαμε χιλιάδες μηνύματα, από όλη την Ελλάδα, καθώς παρακολουθούσαν ζωντανά στιγμιότυπα της προσπάθειας μου μέσω των social media καθώς η κοπέλα που ήταν στο σκάφος που με ακολουθούσε ανέβαζε ζωντανά στιγμιότυπα από την προσπάθειά μου.

► To προσεχές Σάββατο, αναμένεται και η τιμητική τελετή στην πλατεία Συντάγματος…

Σταύρος Σμυρλής: Ναι, στις 20:00, το πιο σημαντικό είναι να υπάρξει και ένα απτό αποτέλεσμα. Ό,τι μπορεί ο καθένας να δώσει για όλα αυτά τα παιδιά που παλεύουν τόσο σκληρά να κρατηθούν στη ζωή και να θεραπευτούν έναντι στην επάρατη νόσο. Θα υπάρχει ένα κυτίο για να στηριχθούν οικονομικά οι σοβαρές προσπάθειες της "ΦΛΟΓΑΣ" για την αντιμετώπιση του παιδικού καρκίνου, στην εκδήλωση θα παραστεί και η πρόεδρος της, η κ. Τρυφωνίδη. Στην τελετή θα παραβρεθεί και ένας 15χρονος ο οποίος χάρις στη "ΦΛΟΓΑ", στέκεται εν ζωή σήμερα ανάμεσα μας, παίζει και μπάσκετ αν θυμάμαι καλά. Στις εκδηλώσεις του προσεχούς Σαββάτου θα συμμετέχει ο σύλλογος Choy Lee Fut του Θοδωρή Λαμπάδα, η "Χοροκίνηση" της Νίνας Μάρκου και το Μουσικό σχολείο Αργολίδας. Κατά την τελετή Θα με βραβεύσει ο δήμαρχος καθώς ο δήμος Ναυπλίου στάθηκε αρωγός στις προσπάθειες μας.

Όλοι οι ανωτέρω θα είναι κοντά μας, ώστε να γίνει μια πολύ όμορφη παρουσίαση του στόχου και του σκοπού το ερχόμενο Σάββατο στο Ναύπλιο. Η ουσία είναι ο κόσμος, με την έμπρακτη συμβολή του να μετασχηματιστεί σε μια μεγάλη και "ζεστή" αγκαλιά για όλα αυτά τα άτυχα παιδιά, που παλεύουν κάθε δευτερόλεπτο σκληρά με τη βοήθεια της ιατρικής η οποία ευτυχώς συνεχώς εξελίσσεται, προκειμένου να τα καταφέρουν και να νικήσουν τον καρκίνο.

Πηγή: enpel.gr