Τα έχουμε πει πολλάκις από αυτή τη… γωνιά ενημέρωσης για τη σχέση των δημοσιογράφων με την εξουσία, επανερχόμαστε, μετά από γεγονότα που είχαμε τις τελευταίες εβδομάδες τόσο στη κεντρική… σκηνή όσο και στα μέρη μας!

Θα σας μεταφέρουμε και θέσεις που μας εκφράζουν από άλλα Μέσα και συναδέλφους, με ρεπορτάζ και απόψεις που έχουν ειδικό βάρος. Θα σας μεταφέρουμε το πώς… παίζεται το «παιχνίδι» με την άσκηση πιέσεων ειδικά στην Περιφέρεια. Εκεί όπου έχουμε δει δημοσιογράφους και εκδότες να σύρονται ακόμα και στα αστυνομικά τμήματα. Εσείς τι πιστεύετε; Υπάρχουν κάποιοι που θέλουν να λειτουργεί ένας μηχανισμός «φίμωσης»;

Εμείς δεν έχουμε «χρώματα» σε όσα μεταφέρουμε είτε ως είδηση, είτε ως σχόλιο πάντα μέσα από ρεπορτάζ και το μήνυμά μας είναι ξεκάθαρο: «Ο δημοσιογράφος παρουσιάζει στοιχεία χωρίς να μεροληπτεί, ρωτάει επίμονα, ελέγχει και η εξουσία απαντάει, όχι με απειλές. Εάν κάποιος νομίζει ότι θίγεται, έχουν προβλεφθεί οι αρμόδιοι δρόμοι που πρέπει να ακολουθήσει. Όποιοι ασκούν κριτική δεν είναι αντιπολίτευση, αυτή η διαδικασία είναι μέρος της Δημοκρατίας»…

Εμείς δεν είμαστε με τη δημοσιογραφία που δεν στριμώχνει για να μη θεωρηθεί αγενής, που δεν επιμένει για να μη χαθεί η πρόσβαση, που δεν ενοχλεί για να μη χαλάσει η επόμενη πρόσκληση! Κάποιοι μας έβγαλαν, άλλωστε, και από τη λίστα ενημέρωσης των δελτίων Τύπου, αλλά εμείς μόνο ως τίτλο «τιμής» το λαμβάνουμε αυτό!

Και προσέξτε κάτι. Όπως ανέφερε το «dnews.gr», σε σχετικό θέμα, στην 1η έκθεση των «Δημοσιογράφων Χωρίς Σύνορα» για την Ελευθερία του Τύπου το 2002, τον δείκτη που αξιολογεί 180 χώρες, η Ελλάδα είχε βρεθεί στην 28η θέση. Μετά από 10 χρόνια από την 1η έκθεση το 2012, η δίνη της οικονομικής κρίσης επηρέασε καίρια την Ελευθερία του Τύπου και η χώρα μας βυθίστηκε στην 84η θέση. Ακόμα πιο κάτω βρεθήκαμε με το πέρας ακόμα 10 ετών, το 2022, με τη χώρα εκτός μνημονίων, ο Τύπος παραμένει ασθενής, η Ελλάδα «κατέκτησε» την 108η θέση και βρίσκεται σταθερά – και το 2025 – στην τελευταία θέση της Ευρωπαϊκής Ένωσης, πιο χαμηλά από τη Βουλγαρία, τη Ρουμανία και την Ουγγαρία.

Το αποτέλεσμα του περιορισμού της Ελευθερίας του Τύπου, είναι ενδεχομένως ορατό σε μεγάλη μερίδα των τηλεθεατών, ακροατών ή αναγνωστών. Αυτό που έχει σημασία να αποτυπωθεί είναι η λειτουργία ενός μηχανισμού άσκησης πιέσεων, ο οποίος γίνεται ευκολότερα κατανοητός στα Μέσα που δραστηριοποιούνται στην Περιφέρεια.

«Δεν είμαστε το γραφείο Τύπου κανενός»

Ας αναφέρουμε μερικά βασικά μαθήματα δημοσιογραφίας γιατί μερικοί φαίνεται ότι έχουν ασθενή μνήμη, όπως τα έγραψε και ο «Dimitris Soultas» στο Facebook, μετά και από συνέβησαν στη Χίο με το Λιμενικό Σώμα και τους μετανάστες που έχασαν τις ζωές τους, χωρίς να είμαστε σε περίοδο πολέμου:

Δουλειά των δημοσιογράφων δεν είναι να μοιράζουν συγχαρητήρια στις Αρχές, αλλά να τις ελέγχουν. Η ανακοίνωση μίας Αρχής για ένα συμβάν, πόσο μάλλον για ένα στο οποίο χάθηκαν ανθρώπινες ζωές, δεν είναι η αλήθεια, είναι η εκδοχή της Αρχής. Στη Χίο το Λιμενικό εμπλέκεται σε μία υπόθεση όπου έχουμε νεκρούς. Το επιχείρημα «το Λιμενικό φυλάει τα σύνορα» δεν είναι επιχείρημα δημοσιογράφου. Με αυτή την έννοια καμία Αρχή και κανένα Σώμα δεν έχει ποτέ ευθύνη για τίποτα, γιατί φυλάει τα σύνορα, μας προστατεύει, διακινδυνεύει κλπ κλπ.

Δεν έχει καμία σημασία ποια είναι θεωρητικά η αποστολή ενός Σώματος. Σημασία έχουν μόνο τα πραγματικά γεγονότα και αυτά διερευνά ένας δημοσιογράφος. Δεν είμαστε το γραφείο Τύπου κανενός. Οι ειδήσεις βγαίνουν από το ρεπορτάζ, από τις μαρτυρίες, από έγγραφα, από βίντεο ή ηχητικά αν υπάρχουν, όχι από μία Αρχή, μέλη της οποίας εμπλέκονται σε ένα περιστατικό το οποίο ερευνάται.

Το «χαρωπά τα δυο μου χέρια τα χτυπώ» γράφτηκε για παιδιά προσχολικής ηλικίας, όχι για δημοσιογράφους.

Δεν είμαστε τυχαία στον… πάτο της Ευρώπης

Ας δούμε τι αναφέρει το σχετικό θέμα που φιλοξένησε το «dnews.gr» σχετικά με την ελευθερία του Τύπου και την κατάσταση στην Ελλάδα και ειδικότερα στην Περιφέρεια, με χαρακτηριστικά παραδείγματα από διάφορες περιοχές της επαρχίας:

Ο παγκόσμιος δείκτης Ελευθερίας του Τύπου, διαμορφώνεται με βάση ποιοτικά και ποσοτικά δεδομένα, αξιολογώντας πέντε παράγοντες:

Το πολιτικό πλαίσιο, την υποστήριξη ή την πίεση που ασκείται από πολιτικούς φορείς. Το νομικό πλαίσιο, το νομικό οπλοστάσιο για την προστασία της Ελευθερίας του Τύπου. Το Οικονομικό πλαίσιο, τις πιέσεις από οικονομικούς παράγοντες (διαφήμιση και ιδιοκτησία). Το κοινωνικοπολιτισμικό πλαίσιο, τη στάση της κοινωνίας απέναντι στο φαινόμενο και την Ασφάλεια των δημοσιογράφων, την δυνατότητα να κάνουν τη δουλειά τους χωρίς να απειλούνται.

Η συγκεκριμένη αξιολόγηση έχει αμφισβητηθεί από την κυβέρνηση και κάποιους δημοσιογράφους οι οποίοι υποστηρίζουν ότι δεν υπάρχει θέμα Ελευθερίας του Τύπου στην Ελλάδα, γιατί ακούγονται όλες οι απόψεις. Αν και δεν ακούγονται όλες οι απόψεις και με την ίδια ένταση, αυτό το επιχείρημα δεν σχετίζεται με τους περιορισμούς στην Ελευθερία του Τύπου και χρησιμοποιείται περισσότερο για να θολώσει την εικόνα.

«Ελευθερία του Τύπου δεν είναι να υπάρχουν Μέσα και δημοσιογράφοι με διαφορετική αντίληψη», επισημαίνει μιλώντας στο «Dnews», ο Γιώργος Πλειός, καθηγητής στο Τμήμα Επικοινωνίας και ΜΜΕ του ΕΚΠΑ και συνεχίζει: «Ελευθερία του Τύπου είναι να μπορούν οι δημοσιογράφοι να κάνουν απρόσκοπτα τη δουλειά τους. Να μπορούν να ελέγχουν σοβαρές ή λιγότερο σοβαρές υποθέσεις χωρίς να παρεμποδίζονται, χωρίς να πατρονάρονται, χωρίς φόβο».

Η Ελευθερία του Τύπου αξιολογείται και από τον Ευρωπαϊκό μηχανισμό, «Mapping Media Freedom», ο οποίος εντοπίζει πραγματικά περιστατικά στις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης και στις υποψήφιες προς ένταξη.

Ο οργανισμός καταγράφει περιστατικά που σχετίζονται με μορφές παραβίασης της Ελευθερίας του Τύπου όπως: δολοφονίες δημοσιογράφων, συλλήψεις και προσαγωγές, ανάκριση, εκφοβισμός, απειλητικά τηλεφωνήματα, αγωγές και μηνύσεις, καταστροφή περιουσιακών στοιχείων, δυσφήμιση, απολύσεις, παρεμπόδιση πρόσβασης στα γεγονότα. Εστιάζει στον αποκλεισμό των δημοσιογράφων από την ενημέρωση, τη δυνατότητά τους να θέτουν ερωτήσεις, αλλά και την ατιμωρησία ή την στοχοποίηση, μαρτύρων δημοσίου συμφέροντος και την αυτολογοκρισία.

Όλες οι παραπάνω παραβιάσεις απαντώνται στη χώρα μας και όχι μόνο μία φορά, τονίζει ο κ. Πλειός. «Οι επιθέσεις και οι μηνύσεις κατά δημοσιογράφων, η απόκρυψη πληροφοριών, είναι μια εκτεταμένη πρακτική στην Ελλάδα. Υπάρχει νομοθετικό πλαίσιο, το οποίο όμως καταστρατηγείται», επισημαίνει ο καθηγητής. Το αποτέλεσμα του περιορισμού της Ελευθερίας του Τύπου, είναι ενδεχομένως ορατό σε μεγάλη μερίδα των τηλεθεατών, ακροατών ή αναγνωστών. Αυτό που έχει σημασία να αποτυπωθεί είναι η λειτουργία ενός μηχανισμού άσκησης πιέσεων, ο οποίος γίνεται ευκολότερα κατανοητός στα Μέσα που δραστηριοποιούνται στην Περιφέρεια.

Οι δημοσιογράφοι στην ελληνική περιφέρεια – που σε αρκετές περιπτώσεις ταυτίζονται με τη μικρή ιδιοκτησία – βιώνουν έντονα τακτικές οικονομικού στραγγαλισμού. Η συντακτική και πολιτική ανεξαρτησία είναι πιο ευάλωτη, καθώς η πρόσβαση σε οικονομική στήριξη πολλές φορές εξαρτάται από το βαθμό ενσωμάτωσης στους παραδοσιακούς μηχανισμούς εξουσίας.

Η κατανομή της κρατικής διαφήμισης, ιδίως τα τελευταία χρόνια, σπάνια βασίζεται σε αντικειμενικά κριτήρια. Σύμφωνα με γνώστες των διαδικασιών, «κάτω από τα ραντάρ» κινείται και η κατανομή κονδυλίων μέσω δράσεων προβολής ευρωπαϊκών προγραμμάτων. Δήμοι, Περιφέρειες, Πανεπιστήμια και άλλοι φορείς διαχειρίζονται σημαντικά ποσά για επικοινωνιακές δράσεις – αυξημένα μάλιστα σε διασυνοριακές περιοχές – τα οποία συχνά καταλήγουν σε ελάχιστα ΜΜΕ ή και σε κανένα, υπό ένα εξαιρετικά αδιαφανές καθεστώς συναλλαγής και αμφίβολων παραδοτέων.

Οι πιέσεις μέσω SLAPPs είναι περισσότερο επώδυνες στην επαρχία. Οι αυτουργοί οχυρώνονται πίσω από τη δυνατότητα ευάριθμων νομικών ομάδων – συχνά χρηματοδοτούμενων με δημόσιους πόρους – που στοχοποιούν και εξαντλούν μικρές ανεξάρτητες φωνές με προδήλως αβάσιμες, υπερβολικές και επαναλαμβανόμενες ποινικές και αστικές αξιώσεις.

Εκφοβισμός και χρήση φυσικής βίας

Το βράδυ της 22ας Ιανουαρίου, ο Δημήτρης Καρεκλίδης, δημοσιογράφος και εκδότης της Εφημερίδας «Μαγνησία» στον Βόλο, δέχθηκε επίθεση από δύο άτομα την ώρα που πλησίαζε στο σπίτι του. Οι δράστες με καλυμμένα τα πρόσωπά τους, τον αιφνιδίασαν, τον έριξαν στο οδόστρωμα και τον χτύπησαν στο πρόσωπο.

Όπως τονίζει ο Δημήτρης Καρεκλίδης, «θα περίμενε κανείς ότι η πληθώρα των Μέσων Ενημέρωσης θα εξασφάλιζε ένα ικανοποιητικό επίπεδο πλουραλισμού. Ωστόσο, τα συστήματα εξουσίας, όταν ενοχλούνται από την κριτική ενός δημοσιογράφου ή ενός Μέσου, είναι διατεθειμένα να χρησιμοποιήσουν κάθε εργαλείο και μέθοδο για να τα χειραγωγήσουν».

Τα τελευταία δέκα χρόνια, όπως συμπληρώνει ο Δημήτρης Καρεκλίδης, η καθημερινότητά του διαμορφώνεται με βάση τις παραστάσεις σε ποινικά και αστικά δικαστήρια. «Τόσο για να διεκδικήσω αυτά που δικαιούμαι ηθικά και οικονομικά, όσο και για να αντικρούσω καταχρηστικές και αβάσιμες μηνύσεις και αγωγές από ένα σύστημα με ισχυρούς οικονομικούς πόρους και επιρροή σε πολλαπλά επίπεδα. Αυτό που έγινε ευρέως γνωστό ως μέθοδος για τη φίμωση των ΜΜΕ τα τελευταία χρόνια στην Ελλάδα (SLAPP), το βιώνω από το 2014, οπότε και εκλέχθηκε στη θέση του Δημάρχου Βόλου ο Αχιλλέας Μπέος. Η άσκηση αναρίθμητων αγωγών και μηνύσεων σε βάρος μου από τη δημοτική αρχή, ήταν η βασική μέθοδος για την επιβολή σιωπητηρίου, χωρίς ωστόσο να αποδώσει τα αναμενόμενα. Η προσπάθεια εκφοβισμού και φίμωσης δεν εξαντλείται στις μηνύσεις. Ο αποκλεισμός της εφημερίδας «Μαγνησία» από τις υποχρεωτικές κρατικές δημοσιεύσεις του Δήμου Βόλου, για διάστημα δύο περίπου ετών, αποτέλεσε μέσο οικονομικού εκβιασμού, προκειμένου η ιδιοκτησία της εφημερίδας να υποταχθεί στις επιθυμίες της Δημοτικής Αρχής», τονίζει ο Δημήτρης Καρεκλίδης.

Αν και η εφημερίδα κέρδισε τη δικαστική διαμάχη για την δημοσίευση των υποχρεωτικών δημοσιεύσεων, παραμένει αποκλεισμένη από όλες τις άλλες, επισημαίνει ο Δημήτρης Καρεκλίδης. «Με αυτό τον τρόπο δίνεται και το κατάλληλο μήνυμα στα υπόλοιπα ΜΜΕ, ότι οποιαδήποτε παρέκκλιση από τη "γραμμή" που επιβάλλει η Δημοτική Αρχή, αποτελεί λόγο εξαίρεσης από τα διαφημιστικά κονδύλια», προσθέτει και τονίζει ότι οι πιέσεις στρέφονται και προς τις επιχειρήσεις, προκειμένου να μην διαφημίζονται στην εφημερίδα, εντείνοντας τον οικονομικό στραγγαλισμό.

Οι μηνύσεις στελεχών δημοτικών αρχών, πολλές φορές ξεπερνάει τα όρια της λογικής. Ο Πέτρος Σμιξιώτης, ιδιοκτήτης της ιστοσελίδας, «oladeka.gr» στην Καστοριά, δέχθηκε μήνυση από αντιδήμαρχο, επειδή περιέγραψε ένα επεισοδιακό δημοτικό συμβούλιο. Δέχθηκε δεύτερη μήνυση γιατί φιλοξένησε δηλώσεις προσώπου που δεν άρεσαν σε δήμαρχο. Όπως τονίζει ο ίδιος και στις δύο περιπτώσεις συνελήφθη, με ότι επίδραση μπορεί να έχει μία τέτοια διαδικασία στην καθημερινότητά του, αλλά και στη δυνατότητά του λειτουργεί απρόσκοπτα την ιστοσελίδα.

Η πλήρης ανάπτυξη της μεθοδολογίας – Η περίπτωση της Μυτιλήνης

Ο Κυριάκος Κορτέσης, πρόεδρος Ένωση Συντακτών Ημερησίων Εφημερίδων Πελοποννήσου Ηπείρου Νήσων, μιλώντας στο «Dnews» τονίζει ότι «υπάρχουν φαινόμενα παρεμπόδισης και σε κάποιες περιπτώσεις είναι έντονα, όπως στην περίπτωση της Μυτιλήνης, όπου συνάδελφοί μας έχουν δεχθεί κάθε είδους επιθέσεις, ακόμη και σωματικές». Ο κ. Κορτέσης επισημαίνει ότι σοβαρά προβλήματα με μηνύσεις από πρώην υπουργό παρατηρήθηκαν σε μέσο της Κρήτης και τονίζει ότι «όπου εμφανίζονται παρόμοια περιστατικά η Ένωση προστρέχει με βασική κατευθυντήρια γραμμή ότι ουδείς έχει το δικαίωμα να εκφοβίζει δημοσιογράφους».

Η περίπτωση της Μυτιλήνης, της ηλεκτρονικής εφημερίδας «stonisi.gr», ενός δημοσιογραφικού συνεταιρισμού επαγγελματιών δημοσιογράφων, όντως αποτελεί ίσως το πλέον χαρακτηριστικό παράδειγμα. Η ηλεκτρονική εφημερίδα ιδρύθηκε το 2019 και όπως επισημαίνει ο Θράσος Αβραάμ, δημοσιογράφος και από τα ιδρυτικά μέλη, «από την πρώτη στιγμή της λειτουργίας του, το μέσο βρέθηκε αντιμέτωπο με αλλεπάλληλες προσπάθειες φίμωσης».

Οι συντάκτες της ιστοσελίδας, σε αντίθεση με την κυρίαρχη λογική, δημοσίευαν αποκαλυπτικά ρεπορτάζ για το προσφυγικό, τη δράση ακροδεξιών ομάδων, τη ρητορική μίσους, τις κοινωνικές και πολιτικές προεκτάσεις τους στο νησί, με αποτέλεσμα να στοχοποιηθούν. Η δουλειά και η καθημερινότητά τους έγινε δύσκολη και χωρίς να το επιθυμούν έγιναν το παράδειγμα για τον τρόπο λειτουργίας ενός ευρύτερου συστήματος άσκησης πιέσεων και περιορισμού της Ελευθερίας του Τύπου.

Όπως περιγράφει ο Θράσος Αβραάμ, δέχθηκαν μηνύσεις από ακροδεξιούς και ο ίδιος συνελήφθη στα γραφεία της έκδοσης, προκειμένου όπως τονίζει να ανακοπεί η δημοσιογραφική έρευνα. Οι επιθέσεις κλιμακώθηκαν και πήραν πιο ωμή μορφή. Οι δημοσιογράφοι έγιναν στόχος προπηλακισμών και φυσικών επιθέσεων, την ώρα που κάλυπταν γεγονότα. Είναι χαρακτηριστική η επίθεση που δέχτηκε η Ανθή Παζιάνου, από ακροδεξιούς, όταν επιχείρησε να προσεγγίσει τον χώρο του καταυλισμού της Μόριας για δημοσιογραφική έρευνα.

Οι επιθέσεις στο διαδίκτυο με ύβρεις και απειλές ενισχύθηκαν αλλά όπως τονίζει ο Θράσος Αβραάμ, «παράλληλα με τις εξωθεσμικές πιέσεις, εμφανίστηκαν και θεσμικές μορφές πίεσης». Οι δημοσιογράφοι άρχισαν να λαμβάνουν εξώδικα για τα «ενοχλητικά» ρεπορτάζ και αποκλείστηκαν από την ενημέρωση με αποκορύφωμα την απομάκρυνση ρεπόρτερ από συνέντευξη Τύπου επειδή, «τα ρεπορτάζ του μέσου δεν ήταν αρεστά στον Δήμαρχο».

Ο αποκλεισμός είναι συνηθισμένη πρακτική των διοικήσεων, κάτι που όπως συμπληρώνει ο Θράσος Αβραάμ, συνεχίζεται απρόσκοπτα και σήμερα με το Δήμο Δυτικής Λέσβου. Στελέχη της διοίκησης ακόμη και αντιδήμαρχοι προχωρούν σε «δημόσιες επιθέσεις και απαξιωτικά σχόλια στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Σε μία χαρακτηριστική περίπτωση, μέλος της δημοτικής αρχής έφτασε στο σημείο να ζητήσει «κρεμάλες για τους δημοσιογράφους», προσθέτει ο Θράσος Αβραάμ.

Σε ένα τέτοιο περιβάλλον ο αποκλεισμός από την κρατική και θεσμική διαφήμιση, τη διαφημιστική προβολή ακόμη και των Πολιτιστικών εκδηλώσεων του Δήμου Μυτιλήνης όπως συνέβη την περίοδο 2019-2023, θεωρείται αυτονόητος. «Την ίδια στιγμή, άλλα τοπικά μέσα απολάμβαναν συστηματική προβολή και χρηματοδότηση, ακόμη και για έργα ή υποδομές εκτός περιοχής όπως π.χ. διαφήμιση για το Μετρό του Πειραιά!», προσθέτει ο Θράσος Αβραάμ.

Οι πιέσεις που ασκούνται στην ηλεκτρονική εφημερίδα, αποτυπώνουν ένα σταθερό μοτίβο και αποκαλύπτουν έναν μηχανισμό περιορισμού της Ελευθεροτυπίας. Πρώτα έρχεται ο αποκλεισμός από την πληροφορία, μετά η οικονομική πίεση, ακολουθούν οι μηνύσεις και τα εξώδικα, οι απειλές και η διαδικτυακή στοχοποίηση και, σε ορισμένες περιπτώσεις η φυσική βία.

Η περίπτωση του stonisi.gr δείχνει ότι η ελευθερία του Τύπου δεν απειλείται μόνο από θεσμικές απαγορεύσεις, αλλά και από ένα σύνολο πρακτικών που επιχειρούν να κάνουν την ανεξάρτητη ενημέρωση οικονομικά, νομικά και ψυχολογικά ασύμφορη. Και τελικά, η υπεράσπισή της δεν αφορά μόνο τους δημοσιογράφους. Αφορά το δικαίωμα της κοινωνίας να γνωρίζει, να κρίνει και να συμμετέχει με ενημέρωση και όχι με φόβο, τονίζει ο Θράσος Αβραάμ.

«Η Δημοκρατία είναι μισή…»

Η Ελευθερία του Τύπου, δεν αφορά μόνο κάποιους δημοσιογράφους ή ΜΜΕ. Αφορά την ποιότητα της δημοκρατίας και, στη χώρα μας, όπως τονίζει ο Γιώργος Πλειός, «η Δημοκρατία είναι μισή». «Στην Ελλάδα το κόμμα που κερδίζει 151 έδρες γίνεται το κόμμα του "πάρτα όλα". Παίρνει στα χέρια του τον έλεγχο της Δικαιοσύνης, μπορεί να περάσει όποιο νομοσχέδιο θέλει, εκλέγει Πρόεδρο της Δημοκρατίας, ελέγχει το ΕΣΡ, την ηγεσία του Στρατού, της Αστυνομίας κλπ. αυτό δεν είναι δημοκρατία, είναι μισή δημοκρατία», τονίζει ο κ. Πλειός.

Η αντίληψη ότι η δημοκρατία είναι υγιής επειδή γίνονται κάθε τέσσερα χρόνια εκλογές είναι επίσης παραπλανητική. «Φυσικά οι εκλογές έχουν σημασία, δεν υπάρχει δημοκρατία χωρίς συμμετοχή, όμως δεν είναι οι εκλογές που καθορίζουν την ποιότητα της δημοκρατίας, είναι ο σεβασμός των Δικαιωμάτων, ατομικών, πολιτικών και κοινωνικών» αναφέρει ο κ. Πλειός και προσθέτει ότι «ο έλεγχος των ΜΜΕ και κυρίως η απουσία αντιμετώπισης των παραβιάσεων του Τύπου, είναι ένα βασικό όργανο με το οποίο συντηρείται ο πολιτικός έλεγχος του κοινωνικού συστήματος»...

Όταν η εξουσία φοβάται τις ερωτήσεις, απειλεί τη Δημοκρατία

Στις 9 Φεβρουαρίου 2026 ο «Παρατηρητής» στις Σέρρες είχε γράψει με την υπογραφή του «Παρατηρητικού» ότι «Όταν η εξουσία φοβάται τις ερωτήσεις, απειλεί τη Δημοκρατία»:

«Σε μια ώριμη και λειτουργική Δημοκρατία, η σχέση εξουσίας και δημοσιογραφίας είναι σαφής: οι δημοσιογράφοι ρωτούν και η εξουσία απαντά. Όταν όμως η εξουσία επιλέγει να απαντά με απειλές, τότε το πρόβλημα παύει να είναι επικοινωνιακό. Γίνεται βαθιά θεσμικό.

Η δημόσια απειλή μήνυσης προς τον δημοσιογράφο Χρήστο Αβραμίδη από τον κυβερνητικό εκπρόσωπο, επειδή τόλμησε να θέσει ερωτήματα για το δυστύχημα στη Χίο, δεν μπορεί να ερμηνευθεί ως ένα στιγμιαίο ολίσθημα. Αποκαλύπτει μια πολιτική κουλτούρα που αντιλαμβάνεται τον έλεγχο ως εχθρική πράξη και τη δημοσιογραφική διερεύνηση ως απειλή προς την εξουσία.

Και όμως, ο δημοσιογραφικός έλεγχος δεν είναι πράξη αντιπολίτευσης. Είναι πράξη Δημοκρατίας.

Η εικόνα που καταγράφεται διεθνώς δεν αφήνει περιθώρια αυταπατών. Η Ελλάδα βρίσκεται στην 89η θέση παγκοσμίως στην ελευθερία του Τύπου, σύμφωνα με τους Reporters Without Borders. Πρόκειται για μια κατάταξη που δεν αποτελεί συγκυριακό στατιστικό στοιχείο, αλλά αντανάκλαση μιας διαρκούς υποχώρησης θεσμικών εγγυήσεων και δημοκρατικών αντανακλαστικών.

Στον πυρήνα αυτής της υποχώρησης βρίσκονται οι αγωγές SLAPP ,οι στρατηγικές αγωγές εκφοβισμού που δεν στοχεύουν στη δικαστική δικαίωση, αλλά στη φίμωση. Πρόκειται για πρακτικές που επιδιώκουν να εξαντλήσουν οικονομικά και επαγγελματικά τους δημοσιογράφους, να τους φθείρουν ψυχολογικά και, τελικά, να τους αποτρέψουν από το να ασκούν το λειτούργημά τους.

Η δημόσια απειλή δικαστικής δίωξης σε ζωντανή μετάδοση δεν αποτελεί απλώς μια πολιτική υπερβολή. Αποτελεί επικίνδυνο μήνυμα προς ολόκληρο τον δημοσιογραφικό κόσμο: «ρωτήστε λιγότερο, ερευνήστε λιγότερο, σιωπήστε περισσότερο».

Το πλέον ανησυχητικό στοιχείο, ωστόσο, είναι η βαθιά θεσμική αντίφαση που αναδύεται. Το ίδιο κυβερνητικό πρόσωπο που υιοθετεί τη ρητορική του εκφοβισμού καλείται να παρουσιάσει το προσεχές διάστημα το νομοθετικό πλαίσιο για την αντιμετώπιση των SLAPP στην Ελλάδα.

Η αντίφαση δεν είναι απλώς πολιτική. Είναι ηθική και θεσμική. Διότι δεν μπορεί να οικοδομηθεί κουλτούρα προστασίας της δημοσιογραφίας από εκείνους που επιλέγουν να τη στοχοποιούν.

Η Δημοκρατία δεν αποδυναμώνεται μόνο από μεγάλες θεσμικές εκτροπές. Διαβρώνεται καθημερινά, όταν η εξουσία συνηθίζει να μην λογοδοτεί και η κοινωνία συνηθίζει να μην απαιτεί απαντήσεις. Όταν η ενημέρωση μετατρέπεται σε διαχειριζόμενο προϊόν και η δημοσιογραφία περιορίζεται στον ρόλο του παθητικού αναμεταδότη.

Η ελευθερία του Τύπου δεν αποτελεί επαγγελματικό προνόμιο των δημοσιογράφων. Αποτελεί θεμελιώδες κοινωνικό δικαίωμα. Είναι η εγγύηση ότι η εξουσία θα ελέγχεται, ότι η αλήθεια θα αναζητείται και ότι η κοινωνία θα γνωρίζει.

Γιατί η ιστορία έχει αποδείξει πως όταν φιμώνεται η ενημέρωση, φιμώνεται σταδιακά και η ίδια η κοινωνία.

Και η εξίσωση παραμένει αμείλικτη:

Χωρίς ελεύθερη ενημέρωση δεν υπάρχει λογοδοσία. Χωρίς λογοδοσία δεν υπάρχει δικαιοσύνη. Και χωρίς δικαιοσύνη, η Δημοκρατία μετατρέπεται σε θεσμικό περίβλημα χωρίς ουσία».

Η συνέντευξη που δεν πόνεσε κανέναν (ούτε την εξουσία)

Κάποιοι ονειρεύεστε τον ρόλο της δημοσιογραφίας με το παρακάτω… προσωπείο.

Όπως σχολίασε ο «Παρατηρητής» την παρουσία του Κυριάκου Μητσοτάκη τον περασμένο Ιανουάριο στον «ALPHA TV». Με τον Νίκο Μάνεση δεν έχουμε κάτι, απλά… δανειζόμαστε αυτό το τόσο παραστατικό σχόλιο, για να σας παρουσιάσουμε το πώς νομίζουν κάποιοι – μαζί και οι οπαδοί τους – ότι είναι η… κανονικότητα:

Η σημερινή συνέντευξη του Κυριάκου Μητσοτάκη στον Νίκο Μάνεση ήταν ένα μικρό διαμάντι σύγχρονης τηλεοπτικής δημοσιογραφίας. Όχι γιατί έβγαλε είδηση. Αλλά γιατί απέδειξε, για ακόμη μία φορά, πώς μπορείς να φιλοξενείς την εξουσία χωρίς να της χαλάς το πρωινό.

Το σκηνικό γνώριμο: άνετος καναπές, χαλαρό ύφος, κλίμα «να τα πούμε σαν άνθρωποι». Και πράγματι, τα είπαν. Για όλα όσα δεν ενοχλούν. Για όσα δεν πιέζουν. Για όσα δεν απαιτούν απαντήσεις με ρήματα και υποκείμενα.

Η συνέντευξη κύλησε όπως ένα καλοσερβιρισμένο brunch. Τίποτα βαρύ, τίποτα που να κάθεται στο στομάχι. Αν υπήρχε θερμόμετρο δημοσιογραφικής πίεσης, θα έγραφε «χλιαρό, κατάλληλο για όλες τις ηλικίες».

Κάποια στιγμή, μάλιστα, τέθηκε και η κρίσιμη ερώτηση. Όχι για ακρίβεια, όχι για θεσμούς, όχι για σκάνδαλα. Αλλά για… οπαδικά. Γιατί, ως γνωστόν, εκεί κρίνονται οι ηγέτες. Εκεί δοκιμάζεται η αντοχή της εξουσίας. Στο αν είναι Παναθηναϊκός.

Και κάπου εκεί καταλαβαίνεις ότι δεν παρακολουθείς συνέντευξη, αλλά τελετουργικό κανονικότητας. Ο πρωθυπουργός περνάει, χαμογελάει, απαντάει, φεύγει. Ο δημοσιογράφος κρατάει τον ρυθμό, το κοινό ενημερώνεται χωρίς να ανησυχήσει και το σύστημα συνεχίζει απρόσκοπτα.

Δεν πρόκειται για κακή στιγμή. Είναι γραμμή.
Η δημοσιογραφία που δεν στριμώχνει για να μη θεωρηθεί αγενής.
Που δεν επιμένει για να μη χαθεί η πρόσβαση.
Που δεν ενοχλεί για να μη χαλάσει η επόμενη πρόσκληση.

Στον «Alpha TV» σήμερα δεν είδαμε έλεγχο της εξουσίας. Είδαμε μια άσκηση ήπιας συνεύρεσης. Μια συνέντευξη χωρίς αιχμές, χωρίς ρίσκο, χωρίς τον παραμικρό φόβο ότι κάτι μπορεί να ξεφύγει από τον έλεγχο.

Όλοι κέρδισαν.
Η εξουσία πέρασε αλώβητη.
Η εκπομπή κύλησε ομαλά.
Το κοινό δεν ταράχτηκε.

Μόνο η δημοσιογραφία έλειπε από το πλάνο.

Αλλά μην ανησυχείτε. Δεν ήταν καλεσμένη.

«Η ενημέρωση δεν είναι στρατόπεδο, η εξουσία δεν είναι αρμόδια για τον έλεγχό της»

Όπως ανέφερε ο «Μιντιάρχης» στη σελίδα του στο Facebook: «Η δημοσιογραφική δεοντολογία απαιτεί να φωτίζεις όλες τις πλευρές μιας υπόθεσης, ακόμη κι εκείνες που δεν σε βολεύουν ή δεν επιβεβαιώνουν το αρχικό σου αφήγημα. Να δίνεις βήμα σε όσους εμπλέκονται, να διασταυρώνεις στοιχεία, να ξεχωρίζεις το γεγονός από την άποψη. Η ενημέρωση δεν είναι στρατόπεδο. Είναι ευθύνη απέναντι στην αλήθεια και στον πολίτη. Και με δύο, πρόσφατα, παραδείγματα».

Όπως τόνισε ο Minas Konstantinou στο προφίλ του στο Facebook: «Ο έλεγχος της εξουσίας δεν υπόκειται και δεν πρέπει να υπόκειται στην έγκριση της εξουσίας για να είναι αξιόπιστος, δεν είναι η εξουσία η αρμόδια για να αποφασίσει για την ποιότητα, ούτε ακόμα για τις επιδιώξεις ενός δημοσιογράφου. Αυτά συμβαίνουν σε άλλα καθεστώτα, το οποίο τελευταία φορά που κοιτάξαμε δεν ισχύουν στη χώρα μας».

ΥΓ. 1: «Θα κάνουμε και ένα συνέδριο για την παραπληροφόρηση εδώ, στην Αθήνα, παρουσία και του Πρωθυπουργού», ανέφερε ο Παύλος Μαρινάκης στον «ΑΝΤ1», μετά τα όσα διαδραματίστηκαν στην ενημέρωση των συντακτών με τον δημοσιογράφο Χρήστο Αβραμίδη. Εμπεριέχει και… χρώμα «τραγικής ειρωνείας» αυτή η τοποθέτηση; Εσείς τι λέτε; «Μεγαλύτερη απειλή για τη δημοσιογραφία δεν έχει ειπωθεί ξανά», διάβασα κάπου…

ΥΓ. 2: Να σας κάνω μία ερώτηση; Στέλνονται σε δημοσιογράφους «non paper» με οδηγίες-γραμμή για θέματα ή τι να γραφεί ή πως να τονισθεί κάτι, υπάρχουν ανακοινώσεις-απαντήσεις που να έχουν όλη την αλήθεια και τα στοιχεία για ένα θέμα κα; Αυτά οφείλει να τα ψάχνει ένας δημοσιογράφος.

Θα σας αναφέρουμε ένα περιστατικό που συνέβη πριν από χρόνια στη Θεσσαλονίκη. Στη «νύφη» του Θερμαϊκού είχε βρεθεί ένας συνάδελφος για να περιγράψει ένα γεγονός. Μετά την ολοκλήρωσή του, βρέθηκε στο ίδιο βαν, με το οποίο πήγαιναν οι υπόλοιπη ρεπόρτερ στο αεροδρόμιο. Ο ίδιος δεν κάλυπτε το ρεπορτάζ του συγκεκριμένου οργανισμού. Και ξαφνικά μπαίνει στέλεχος του οργανισμού και λέει σε προστακτική: «Λοιπόν, γράφουμε όλοι αυτό και αυτό. Δίνουμε έμφαση σ’ αυτό, το άλλο το… θάβουμε».

Προσέξτε, δεν είπε ο συγκεκριμένος ποια είναι η θέση του… οργανισμού του, αλλά έδινε εντολές το πώς θα γράψει ο κάθε ρεπόρτερ στο Μέσο του το «non paper» που τους… μοίρασε! Με αποτέλεσμα ο… ανεξάρτητος συνάδελφος, που δεν σηκώνει και… πολλά, να μείνει «κάγκελο»! Φυσικά, παρόμοια γεγονότα έχουν συμβεί και αλλού και θα συνεχίζουν να γίνονται Το θέμα είναι το κατά πόσο κάποιος σέβεται τη δουλειά του και όσους ενημερώνονται από αυτόν. Φιλικά πάντα…

ΥΓ. 3: Η δημοσιογραφία δεν είναι γραφείο Τύπου κανενός. Η εξουσία οφείλει να μάθει να ζει με την κριτική και τον έλεγχο, όπως και με την παρουσίαση των θετικών ενεργειών της, αλλά το… λιβανιστήρι είναι στις εκκλησίες και όχι στα δημοσιογραφικά γραφεία. Δεν αρμόζει στη δημοκρατία η εξουσία να κάνει υποδείξεις και να απειλεί, επειδή για παράδειγμα δεν χαϊδεύουν τα αυτιά υπουργού στη δημόσια τηλεόραση, την οποία κάθε κυβέρνηση έχει… μαζί της!

ΥΓ. 4: «Σε μια εποχή παγκόσμιου ψεύδους, το να λες την αλήθεια είναι μια πράξη επαναστατική». Τα παραπάνω λόγια ανήκουν στον Τζορτζ Όργουελ. Πάντα επίκαιρος…

ΥΓ. 5: Όπως διαβάσαμε, και στα μέρη μας δημοσιογράφοι έχουν… συρθεί σε αστυνομικά τμήματα. Όταν αυτό γίνεται για να ασκηθεί πίεση ή για εκφοβισμό, επειδή κάποιος αποκαλύπτει και ασκεί κριτική, είναι κάτι παραπάνω από κατακριτέο. Θα σας επαναλάβουμε, εάν κάποιος θίγεται, μπορεί να απαντήσει ή μπορεί να ακολουθήσει οδούς που του παρέχει η νομοθεσία και το Σύνταγμα.

ΥΓ. 6: Γίνεται στη χώρα μας, και όχι μόνο, συστημική «δολοφονία» χαρακτήρα προσώπων αλλά και συγκεκριμένων ΜΜΕ, ακόμα και από συγκεκριμένα ΜΜΕ; Ειδικά στα μέρη μας, υπάρχουν και δημοσιογράφοι που η κριτική τους διαφέρει, ενώ μπορεί να έχει πέσει στο… γραφείο τους το ίδιο θέμα, ανάλογα των προτιμήσεων τους και των… συμπάθειών τους.

ΥΓ. 7: Τελικά, η κυβέρνηση θα κάνει… briefing μετά την ανακοίνωση της καταδικαστικής απόφασης των εμπλεκομένων για τις Υποκλοπές; Σε άλλη χώρα θα είχε γυρίσει ο κόσμος ανάποδα για ένα τόσο σοβαρό θέμα, όπως φυσικά και για το δυστύχημα των Τεμπών; «Τσιμουδιά» διαπιστώσαμε και για το κλείσιμο της ελληνικής υπηρεσίας της «Deutsche Welle»… Γενικά για ότι δεν μας βολεύει, η τακτική είναι να βάζουμε αυτό το θέμα στο… ντουλάπι! Αρκεί να μην υπάρχουν ενοχλητικοί δημοσιογράφοι και ανοίγουν... ντουλάπια!

Διαβάστε ακόμα:

Η Δημοσιογραφία είναι – βασικός – πυλώνας της Δημοκρατίας

Η δημοσιογραφία δεν είναι εργαλείο για να χρωματίζεται η πραγματικότητα

Ποιοι ενδιαφέρονται πραγματικά για το πώς δουλεύουν οι δημοσιογράφοι; – Κάποτε ήταν μεγάλη ευθύνη να έχεις μικρόφωνο

Άλλο η δημοσιογραφία και άλλο να θέλουμε… «Όπου υπάρχει Ελλάδα» σαν το «Happy Traveler»!

Δουλειά των ΜΜΕ είναι η έρευνα και η ανάδειξη θεμάτων και όχι οι… δημόσιες σχέσεις

Τύπος και υπογραμμός

Μεγάλη… κουβέντα μπορεί να ανοιχτεί για τον τρόπο που ασκείται η δημοσιογραφία και στα μέρη μας. Τελικά είναι ανεξάρτητη, παρουσιάζει όλες τις πλευρές των γεγονότων, ασκεί έλεγχο στην εξουσία, υπηρετεί τους πολίτες, τηρεί τη δεοντολογία;

Αφήνουμε τις απαντήσεις σε εσάς τους πολίτες, εμείς για τα μέρη μας έχουμε, πάντως, τη χειρότερη εικόνα, βάσει και καταστάσεων που έχουμε ζήσει και έχουμε μάθε μέσω ρεπορτάζ… Εμείς θα σας αναφέρουμε ότι «η δημοσιογραφία δεν είναι εργαλείο για να χρωματίζεται η πραγματικότητα», όπως διαβάσαμε και στο «iliatoday.gr»…

Μιας και αναφέραμε τον όρο «ρεπορτάζ», να αναφέρουμε ότι αποτελεί άγνωστη λέξη, για πολλούς που δηλώνουν, αλλά και το… παίζουν (χρησιμοποιούμε και αυτό το ρήμα, διότι δεν είναι όλοι δημοσιογράφοι) εκπρόσωποι του Τύπου, όπως τότε που πηγαίναμε σχολείο και μας ρωτούσε ο δάσκαλος εάν κατανοήσαμε πλήρως το κείμενο που μας διάβασε…

Δεν θα εξετάσουμε τον ρόλο της εξουσίας, οποιασδήποτε μορφής, αν και οι εκπρόσωποι της θα πρέπει να γνωρίζουν ότι για… όλα υπάρχουν όρια. Το θέμα είναι τι κάνουν οι δημοσιογράφοι! Πολλοί στα μέρη μας απλά αναπαράγουν είτε μέσω κειμένων, είτε μέσω εικόνων, το πιο αρνητικό είναι πως μεταφέρουν, μάλιστα, στο Μέσα τους Δελτία Τύπου, χωρίς καν να γράφουν πρόλογο, για να προτάξουν, αφού κάνουν αξιολόγηση, και τα βασικά σημεία, την είδηση ρε παιδάκι μου.

Αραδιάζουν… όπως το λαμβάνουν το κείμενο, χωρίς εισαγωγικά πολλές φορές, με αποτέλεσμα όταν το διαβάζει κάποιος, να νομίζει ότι όσα βλέπουν τα μάτια του και όσα προσφέρουν τα χείλη του, είναι θέση του Μέσου που έχουν επισκεφτεί. Για παράδειγμα μπορεί να ενημερωθεί κάποιος για αγώνα ποδοσφαίρου και να διαβάζει κάποιος «η ομάδα μας», καθώς έτσι έχει γραφτεί στην ενημέρωση κάποιου συλλόγου. Το πιο αρνητικό είναι ότι πολλοί δεν αναφέρουν και την πηγή και έτσι μπορεί εφημερίδες να κλείνουν ακόμα και σελίδες χωρίς… κόπο, αλλά με το «μας» να παίζει… κανονικά! Το έλα να δεις γίνεται και στις ανακοινώσεις, φορέων, προσώπων, κομμάτων, παρατάξεων κ.α.

Υπάρχουν «δημοσιογράφοι» που παίρνουν και το μέρος μορφών εξουσίας, σε τέτοιο επίπεδο, που σου δίνουν την εντύπωση ότι είναι «δικηγόροι» τους, για να μην πω ότι μοιάζουν σαν… παπαγαλάκια, τα οποία μένουν στα μέρη μας όλες τις εποχές του χρόνου και με ζέστη και με κρύο, και με ηλιοφάνεια και με χιόνια! Πολλοί είναι, μάλιστα, έτοιμοι να πέσουν και στη… φωτιά για την εξουσία, ακόμα και εάν θεωρούν ότι η τελευταία κάνει λάθος, αναφέροντας ότι… πετάει ο γάιδαρος. Φυσικά, ούτε λόγος για κριτική. Προέχουν οι δημόσιες σχέσεις, γενικά οι… σχέσεις.

Πού να σας πάμε και στο να έχουν καταγράψει κάποιο αρνητικό γεγονός. Εδώ εμείς φτάσαμε στο σημείο να ακούσουμε από… ουδέτερα χείλη «αυτό να μη το δημοσιεύσεις, θα κάνεις κακό στον τόπο μας, αυτό κάνουν όλοι». Λες και οι ενέργειες, για παράδειγμα, συγκεκριμένων, χαρακτηρίζουν έναν τόπο.

Αυτό που μας ξένισε πολύ, είναι το φαινόμενο δημοσιογράφοι να βάζουν… όρια και να σχηματίζουν «οικόπεδα», σχετικά με τα αντικείμενα που μπορεί να ασχοληθεί κάποιος ρεπόρτερ! Και να σου λένε: «Μ’ αυτό το θέμα δεν πρέπει να ασχοληθείς, εδώ είναι δικά μας… χωράφια»! Απλά γελάς και συνεχίζεις. Ίσως να παίζουν και εδώ ρόλο οι… σχέσεις.

Αυτό που είναι απολαυστικό είναι οι επιπλήξεις (ο πιο ήπιος όρος που μπορούμε να μεταφέρουμε) που μπορεί να δεχτείς κάποιος δημοσιογράφος, από… θιγόμενους, και ενώ οι τελευταίοι ξέρουν ότι απλά έχει γραφτεί η αλήθεια. Υπάρχουν και κάποιοι που μπορεί να ξεφύγουν και στη συνέχεια να κάνουν ότι δεν ξέρουν! Λες και θέλουν… υπηρέτες της ενημέρωσης!

Πρόσφατα πραγματοποιήθηκε Συνέντευξη Τύπου και το «παρών» έδωσαν, μάλιστα, συγκεκριμένα Μέσα. Δε εστάλησαν καν προσκλήσεις σε Μέσα του Δήμου που ενδιέφερε αυτή η ενημέρωση. Ειπώθηκαν συγκεκριμένα πράγματα, τα οποία είχαμε ακούσει και στο παρελθόν και σε δημόσιο λόγο, θα μπορούσε να πει κάποιος ότι και να μη γινόντουσαν οι ερωτήσεις, αυτά που έπρεπε να ειπωθούν, θα τα έγραφαν οι κασέτες! Μιλάμε ότι η πίεση στον συνεντευξιαζόμενο ήταν τόσο μεγάλη που ο ιδρώτας του… έτρεχε νερό, για το πως θα απαντήσει. Ίσως να ήθελε το κεντρικό πρόσωπο να τονίσει ξανά συγκεκριμένα πράγματα, αλλά ήθελε να γίνει αυτό με κάμερες! Είναι, πλέον, μεγάλη και η πίεση του κόσμου, το νιώθουν αυτό οι έχοντες την εξουσία. 

Είναι, άλλωστε, της… μόδας εδώ και χρόνια, πολλοί από αυτούς που έχουν εξουσία, να αποκλείουν «ενοχλητικούς» ρεπόρτερ, αλλά και να έχουν ενημέρωση για το τι θα ερωτηθούν. Εδώ το κάνουν εκπρόσωποι της κεντρικής εξουσίας. Από εμάς, πάντως, θα ειπωθεί η φράση «νερό και αλάτι», ο καθένας κρίνεται από την πορεία και το έργο του, σε οποιαδήποτε θέση κάθεται… Πρώτη φορά βλέπουμε συνέντευξη Τύπου με συγκεκριμένα κανάλια, όχι ύδρευσης και άρδευσης, αλλά... κάλυψης. Και με πολύ «μελετημένες» ερωτήσεις! Καλά, για τόσο μ@λ@κ@ς μας περνάτε ορισμένοι;

Αυτό που μας ενδιαφέρει εμάς, είναι η αλήθεια, η ενημέρωση, η αντικειμενικότητα, η αμεροληψία, ο έλεγχος όταν υπάρχουν παρατυπίες και ο σεβασμός… Η ισηγορία και η πολυφωνία είναι οξυγόνο της δημοκρατίας. Η δημοσιογραφία, ως επάγγελμα, αλλά και κοινωνικό λειτούργημα, συνεπάγεται δικαιώματα, καθήκοντα και υποχρεώσεις. Η πληροφόρηση είναι κοινωνικό αγαθό και όχι εμπόρευμα ή μέσο προπαγάνδας.

Ο Τζορτζ Όργουελ όρισε τη δημοσιογραφία ως «να δημοσιεύεις αυτά που κάποιος άλλος δεν θέλει να δημοσιευθούν», υπογραμμίζοντας την αποκάλυψη της αλήθειας, ακόμα κι αν αυτή ενοχλεί. Σημασία έχει να δημοσιοποιείται αυτό που οι ισχυροί προσπαθούν να κρύψουν, όχι απλώς να αναπαράγονται επίσημες ανακοινώσεις (δημόσιες σχέσεις).

Η δημοσιογραφία δεν είναι εργαλείο για να χρωματίζεται η πραγματικότητα, ούτε μηχανισμός που επιτρέπει σε πρόσωπα, οργανισμούς ή θεσμούς να προβάλλονται υπό ευνοϊκό φως.

Την τελευταία φράση την… πήραμε από το παρακάτω άρθρο που βρήκαμε στο «iliatoday.gr».

Αξίζει να το διαβάσετε:

Γιατί η δημοσιογραφία δεν είναι δημόσιες σχέσεις

Στην εποχή της ταχύτητας, της υπερπληροφόρησης και της διαρκούς προβολής, η διάκριση μεταξύ δημοσιογραφίας και δημόσιων σχέσεων μοιάζει μερικές φορές δυσδιάκριτη για το ευρύ κοινό. Ωστόσο, η ουσιαστική διαφορά παραμένει θεμελιώδης και καθορίζει όχι μόνο το ρόλο των επαγγελματιών της ενημέρωσης, αλλά και τη σχέση της κοινωνίας με την αλήθεια.

Η δημοσιογραφία δεν είναι εργαλείο για να χρωματίζεται η πραγματικότητα, ούτε μηχανισμός που επιτρέπει σε πρόσωπα, οργανισμούς ή θεσμούς να προβάλλονται υπό ευνοϊκό φως. Δεν γράφει για να ικανοποιήσει προτιμήσεις, να κερδίσει εντυπώσεις ή να κατασκευάσει μια επιφανειακή εικόνα. Η δημοσιογραφία είναι υποχρέωση απέναντι στην αλήθεια, τη διαφάνεια και την κοινωνία. Κάθε άρθρο, κάθε ρεπορτάζ, κάθε έρευνα οφείλει να αντικατοπτρίζει την πραγματικότητα όπως είναι, ακόμη και όταν αυτή ενοχλεί, αμφισβητεί ή προκαλεί αντιδράσεις.

Στην πράξη, αυτό σημαίνει ότι η δημοσιογραφία καλείται να αναδείξει όσα κάποιοι προσπαθούν να αποκρύψουν. Εργαζόμενοι που βιώνουν αδικίες, πολίτες που στερούνται βασικές υπηρεσίες, κοινωνικές ομάδες που παραμένουν αόρατες, καταγγελίες που αντιμετωπίζονται με αδιαφορία ή ακόμη και ευθύνες που επιχειρούνται να συγκαλυφθούν: όλα αυτά είναι πεδία που η δημοσιογραφία πρέπει να φωτίζει. Και δεν μπορεί να το κάνει αν το μόνο μέλημά της είναι η εικόνα και όχι η ουσία.

Οι δημόσιες σχέσεις, αντίθετα, έχουν εντελώς διαφορετικό στόχο: να προβάλλουν, να πείσουν, να ενισχύσουν τη φήμη. Εδώ τα λόγια συχνά αντικαθιστούν τις πράξεις, η εικόνα επισκιάζει την ουσία και η αλήθεια προσαρμόζεται ώστε να εξυπηρετεί συμφέροντα. Οι δεξιότητες μπορεί να είναι εντυπωσιακές, αλλά η ουσία τους περιορίζεται στη διαχείριση της εικόνας και όχι στην αποκάλυψη της πραγματικότητας.

Η δημοσιογραφία, για να παραμείνει αξιόπιστη, πρέπει να λειτουργεί αυτόνομα, με συνέπεια και ανεξαρτησία. Ο δημοσιογράφος δεν μπορεί να είναι εκπρόσωπος κανενός και δεν πρέπει να περιορίζεται από την πολιτική, οικονομική ή κοινωνική πίεση. Η αξιοπιστία του μετριέται από την ακρίβεια των πληροφοριών, την τεκμηρίωση, τη διασταύρωση στοιχείων και τη δυνατότητα να παρουσιάζει όσα δεν βολεύουν, όσα είναι δυσάρεστα ή αμήχανα για τους ισχυρούς.

Το 2025 υπήρξε μια χρονιά που απέδειξε πόσο κρίσιμη είναι αυτή η διάκριση. Θέματα που κάποιοι προσπάθησαν να «θαφτούν»—υποστελέχωση νοσοκομείων, καθυστερήσεις έργων, εργασιακές αδικίες, κοινωνικές ανισότητες—αναδείχθηκαν χάρη σε μέσα που επέμειναν να κάνουν το καθήκον τους, όπως τα site newsgf.net, iliatoday και το ραδιόφωνο Ionion FM. Αυτές οι φωνές απέδειξαν ότι η δημοσιογραφία υπάρχει για να φωτίζει τη σκοτεινή πλευρά της πραγματικότητας, όχι για να τη συγκαλύπτει με ωραία λόγια ή υποσχέσεις.

Στην πράξη, η δημοσιογραφία λειτουργεί σαν καθρέφτης: δείχνει την κοινωνία όπως είναι, όχι όπως θέλουν κάποιοι να φαίνεται. Και η κοινωνία, με τη σειρά της, χρειάζεται να τη στηρίζει και να την εμπιστεύεται, γιατί μόνο μέσα από την ανεξάρτητη ενημέρωση μπορεί να κρίνει σωστά, να απαιτήσει λογοδοσία και να διεκδικήσει δικαιοσύνη.

Η διαφορά, λοιπόν, είναι ξεκάθαρη:

Δημοσιογραφία: φωτίζει, ελέγχει, καταγράφει, αναδεικνύει την αλήθεια.

Δημόσιες σχέσεις: προβάλλουν, πείθουν, διαχειρίζονται εικόνες, κρύβουν αλήθειες.

Στην εποχή των fake news, των υπερπληροφοριακών περιβαλλόντων και της συνεχούς πίεσης για «εντυπωσιακά» μέσα ενημέρωσης, η δημοσιογραφία καλείται να επιμένει στην ουσία και στην αλήθεια. Δεν είναι εύκολος δρόμος. Είναι όμως ο μόνος δρόμος που διασφαλίζει ότι η κοινωνία ενημερώνεται, κατανοεί και μπορεί να δράσει με γνώση και κρίση.

Στο τέλος, η δημοσιογραφία δεν είναι δημόσιες σχέσεις. Είναι ευθύνη, επιμονή και φωνή για όσους δεν ακούν. Είναι η αλήθεια που δεν παραμορφώνεται από συμφέροντα, η φωνή των πολιτών και η υπενθύμιση ότι η ενημέρωση είναι το θεμέλιο της κοινωνικής λογοδοσίας και της δημοκρατίας.

Η ομάδα του «Πολίτη Αργολίδας» εύχεται σε όλον τον κόσμο μια Δημιουργική νέα Χρονιά. Ευτυχισμένο το 2026!

Βρισκόμαστε στο ξεκίνημα ενός νέου έτους και οι προκλήσεις που έχει μπροστά η κοινωνία μας είναι πολλές και θέλουν απ’ όλους μας να είμαστε σε εγρήγορση και με δυναμική. Τίποτα δεν μας χαρίζετε, τα πάντα αποκτώνται με σκληρή δουλειά και κόπο. Εμείς απ’ αυτή τη «γωνιά» θα συνεχίσουμε την προσπάθειά μας, φέρνοντας στην επιφάνεια ξεχωριστά θέματα, αγγίζοντας… καταστάσεις και ζητήματα, σε «ταξίδια» που για άλλους κάνουν... «τζιζ». Με έλεγχο σε κάθε μορφή εξουσίας, με σεβασμό στον πολίτη και στους θεσμούς. «Κύτταρο» της δικαιοσύνης αποτελεί η ανεξάρτητη δημοσιογραφία.

Το 2026 να δώσει σε όλους μας δύναμη, ελπίδα, αισιοδοξία, περισσότερο πείσμα διεκδίκησης, κοινωνική δικαιοσύνη, και ψυχική ετοιμότητα στους αναγκαίους αγώνες που θα συνεχίσουμε να δίνουμε, με βάσει «χτισμένες» στην εκπαίδευση, στη σωστή πληροφόρηση και στη συνεργασία… Με στόχο ένα καλύτερο «αύριο», όπως αρμόζει σε όλους μας, όπως οφείλουμε να αφήσουμε στις γενιές που θα ακολουθήσουν. Να προσφέρετε αγάπη, τίποτε δεν είναι δεδομένο. Να έχετε χαρά στα σπίτια σας, αλληλεγγύη, δημιουργικότητα, να μάχεστε σε όλα τα επίπεδα, για τη «γέννηση» ενός καλύτερου κόσμου, με αρετή και τόλμη, με ειρήνη παντού!

Χρόνια Πολλά με Υγεία σε όλους!

«Π»

Πριν στεγνώσει το μελάνι…

Το πόσο σημαντικός είναι ο ρόλος της σωστής και μαχητικής δημοσιογραφίας περιγράφεται από τις παρακάτω λέξεις, που αναφέρουν ότι ως λειτούργημα «συμβάλλει στην εύρυθμη λειτουργία της κοινωνίας, ενώ υπάγεται σε κανόνες δεοντολογίας και ηθικής», κάτι που σημαίνει ότι και η εξουσία οφείλει να παρέχει τις κατάλληλες υπηρεσίες. Θα σας αναλύσουμε το γιατί κάνουμε αυτή την αναφορά, με το «βλέμμα» μας στον νομό μας.

Και σας το πιάσουμε το συγκεκριμένο… κουβάρι από το αθλητικό ρεπορτάζ, όσα θα αναφερθούν ισχύουν και για άλλες κοινωνικές δραστηριότητες. Ερώτηση: «Πόσα από τα γήπεδα στην Αργολίδα, είναι σε θέση να φιλοξενήσουν δημοσιογράφους;». Εμείς θα πούμε ακόμα και έναν… Και με τον όρο «γήπεδα» αναφερόμαστε σε ανοιχτά και κλειστά, σε «αρένες» με χορτάρι και παρκέ!

Και μέσα από τις επαφές μας, έχουμε διαπιστώσει ότι οι αρμόδιοι από οποιεσδήποτε θέσεις, όταν γίνονται έργα σ’ έναν αθλητικό χώρο, δεν έχουν καν στο… μυαλό τους ότι πρέπει να γίνει κάτι, ώστε να παρέχονται οι κατάλληλες συνθήκες σε δημοσιογράφους! Και εννοούμε πραγματικούς δημοσιογράφους! Οπότε, εάν τύχει και βρεθεί κάποιος ρεπόρτερ σε συγκεκριμένο χώρο, θα… βολευτεί στις κερκίδες μαζί με τον κόσμο, πίσω από τους πάγκους, μέσα στην αρένα, όπου ο ίδιος κρίνει ότι μπορεί να δουλέψει, εφόσον, βέβαια, του επιτρέψουν να βρεθεί εκεί όπου ο ίδιος διέκρινε ότι είναι σε θέση να δουλέψει αξιοπρεπώς. Και μετά αξιώνουν κάποιοι για προβολή και μετάδοση ενός γεγονότος.

Είμαστε στην Αργολίδα και θέλουμε να πάμε σ’ ένα γήπεδο ποδοσφαίρου με δημοσιογραφικά θεωρία. Και ρωτάμε, πολιτικούς, αιρετούς, παράγοντες ομάδων και συλλόγων: «Πόσα είναι αυτά που θα μας ικανοποιήσουν; Άντε, τρία θα πούμε εμείς, τα ΔΑΚ Άργους και Ναυπλίου και το Δημοτικό γήπεδο Κρανιδίου». Ρωτάμε, επίσης: «Υπάρχουν κλειστά γυμναστήρια, τα οποία να καλύπτουν τις ανάγκες που έχει ένας δημοσιογράφος;».

Εάν σας ενδιαφέρει να καλύπτουν γεγονότα και αγώνες δημοσιογράφοι, ποιες είναι οι ενέργειές σας για το παραπάνω θέμα;

Πώς φτάσαμε να ακούει ο τηλεθεατής στον «αέρα» φωνές, κόντρες, ατάκες, εξυπνάδες και «ουάου»;

Σας έχουμε μεταφέρει πολλές φορές από… εδώ ότι είναι πολύ σημαντικό να κάνει κάποιος αυτοκριτική. Και στο πλαίσιο αυτό θα τα… βάλουμε και με συναδέλφους, ειδικά κάποιους που έχουν μικρόφωνο και κάνουν περιγραφές. Κάποτε, όταν οι παλαιότεροι έβαζαν εμάς στον κόσμο της δημοσιογραφίας, μας έλεγαν πόσο μεγάλη ευθύνη έχει το να δημοσιεύσεις κάτι, πολύ περισσότερο το να κάνεις περιγραφή στην τηλεόραση και στο ραδιόφωνο.

«Δεν είναι απλό να περιγράφεις έναν αγώνα. Πρέπει, εκτός των άλλων, να έχεις γνώσεις για αυτό που σε περιμένει, να μελετάς, να πηγαίνεις… διαβασμένος», μας έλεγαν. Και κάθεσαι τώρα να ακούσεις, για παράδειγμα, περιγραφή ενός αγώνα και ακούς φωνές, κόντρες, ατάκες, εξυπνάδες και «ουάου». Δεν ακούς περιγραφή των πεπραγμένων, αλλά και κάτι ξεχωριστό για τους πρωταγωνιστές.

Εδώ ακυρώνεται γκολ, ο άλλος δεν βλέπει να γίνεται σέντρα, και ακούς σε αγώνα play off του Champions League να λέει ότι πρέπει να μέτρησε το γκολ, επειδή το είχε γράψει στο σκορ η παραγωγή! Ρε άνθρωπε μου, είδες σέντρα; Απ’ την άλλη, και πιο πρόσφατα, έχουμε μπροστά μας μια μοναδική εικόνα λόγω μια έξυπνης ενέργειας καμεραμάν και αντί οι εκφωνητές να καταλάβουν, να σωπάσουν και να αφήσουν να «μιλήσουν» η εικόνα και ο ήχος, ο ένας, στο ένα από δυο κανάλια που μετέδιδαν, φώναζε να βγάλουμε σημαίες στα μπαλκόνια μας για την πρόκριση της εθνικής μας στα ημιτελικά του Eurobasket. Έτσι χάθηκε η παρακάτω σκηνή στο live και κάποιοι… έτρεχαν για την παρουσιάσουν εκ των υστέρων:

Ήταν, μάλιστα, λίγο άκομψο να ακούμε σε άλλη περίσταση ότι «ο Ολυμπιακός προσπαθεί να σφίξει τη θηλιά στο λαιμό της Πάφου» στον πρόσφατο αγώνα για τη League Phase του Champions League, όταν γνωρίζεις ότι η κυπριακή ομάδα, έχει έμβλημα τον ήρωα Ευαγόρα Παλληκαρίδη ο οποίος εκτελέστηκε δι’ απαγχονισμού από τους Βρετανούς.

ΥΓ. 1: «Η δημοσιογραφία που αντιστέκεται και επιμένει, νικά»! Το διαβάσαμε για συγκεκριμένη δημοσιογράφο, η οποία συνέβαλε τα μέγιστα, ώστε να συλλεχθούν στοιχεία, μέσω των οποίων έλαβε τέλος ο «Γολγοθάς», για τους δύο νεαρούς, που συνελήφθησαν και προφυλακίστηκαν ως εμπρηστές, για τη φωτιά στο Γηροκομείο Πάτρας, στις 12 Αυγούστου.

Βάσει αυτών των στοιχείων και μέσα από δημοσιογραφική έρευνα, η Δικαιοσύνη αντελήφθη το λάθος της και αποφάσισε την αποφυλάκιση τους, με μοναδικό περιοριστικό όρο την απαγόρευση εξόδου από τη χώρα. Ο ανακριτής Πάτρας κ. Πηλιχός ήταν αυτός, που αποφάσισε την αποφυλάκιση των δύο νεαρών, κάνοντας δεκτή σχετική πρόταση της εισαγγελέα κ. Καπελέρη.

Μπράβο Ρένα Κουβελιώτη!

ΥΓ. 2: Εδώ φτάσαμε στο σημείο, μία από τις λίγες δημοσιογραφικές εκπομπές έρευνας και επιτόπιου ρεπορτάζ που είχε ο «ΣΚΑΪ» να έχει, πλέον, για παρουσιαστή έναν ηθοποιό!

Μιλάμε για την εκπομπή «Όπου υπάρχει Ελλάδα», που είχε έρθει και σε πολλά μέρη της Αργολίδας και γειτονικών περιοχών, φέρνοντας… αναστάτωση στην Ερμιονίδα, λόγω συγκεκριμένων θεμάτων που έθιξε. Τότε που ο «Πολίτης Αργολίδας» είχε παρέμβει και σας είχε γράψει: «Άλλο η δημοσιογραφία και άλλο να θέλουμε… "Όπου υπάρχει Ελλάδα" σαν το "Happy Traveler"»! Κάποιοι λογικά, βάσει των όσων έχουν δείξει, θα έδειξαν ικανοποίηση στα… μέρη μας. Το έχουν κάνει, άλλωστε, και με άλλους δημοσιογράφους, όταν αυτοί ασκούν κριτική. Να ξέρετε ότι γνωρίζουμε πολλά περισσότερα από όσα νομίζετε κάποιοι!

ΥΓ. 3: «Μόδα» των τελευταίων καιρών είναι και το γεγονός να βγαίνουν δημοσιογράφοι και να αποκαλύπτουν, για παράδειγμα, πράγματα και καταστάσεις που συνέβαιναν, για παράδειγμα, στα αποδυτήρια, αφότου αποχώρησε ένας προπονητής… Νωρίτερα, οι ρεπόρτερ δεν έβγαζαν… κιχ και έχουν τους λόγους τους γι’ αυτό. Μετά τα ανακαλύπτουν όλα, ειδικά τα… στραβά. Αυτό και εάν είναι «φάουλ»! Όπου αποδυτήρια και ομάδες βάλτε και τις κατάλληλες λέξεις, για να μιλήσουμε και άλλα ρεπορτάζ, εκτός του αθλητικού.

Πριν στεγνώσει το μελάνι…

Ρε μπαγάσες δε με αφήνετε σε… ησυχία και… τρέχω να γράψω για τα αυτονόητα, μακριά από τα μέρη μας, σε μια περιφέρεια από την οποία ξεκίνησε η εκπομπή «Όπου υπάρχει Ελλάδα» να παρουσιάζει θέματα, δίνοντας ειδικό βάρος και σε προβλήματα που αντιμετωπίζει η χώρα μας εκτός της… Αθήνας.

Καταφέρατε μέσα από τη συγκεκριμένη εκπομπή, να δημιουργηθεί ξανά «εμφύλιος» στα… μέρη μας και να ζούμε, όπως διάβασα, σουρεαλιστικές καταστάσεις! Διότι περί κατορθώματος πρόκειται, και δεν νομίζω να έχει δημιουργηθεί ξανά παρόμοιο θέμα με κάποια εκπομπή ή με τη συγκεκριμένη του ΣΚΑΪ σε άλλη περιοχή της χώρας.

Από την… ακριτική Θράκη σας ομιλώ, δεν θα μπω στα «χωράφια» θέσεων που έχουν πολιτικοί, αιρετοί, εκλεγμένοι σε θέσης ευθύνης, Δήμαρχοι, Δημοτικοί Σύμβουλοι, δημοσιογράφοι που απολογούνται σε «αφεντικά» και όχι στον κόσμο και στα Μέσα στα οποία εργάζονται. Άλλη η δική τους δουλειά και άλλη αυτών που υπερασπίζονται τη δημοσιογραφία, που αναδεικνύουν και μάχονται μέσα από ρεπορτάζ και θέσεις για το σωστό και το δίκαιο. Αν και για να τα λέμε ορθά και κοφτά, δημοσιογράφοι που απολογούνται σε «αφεντικά» δε λογίζονται ως λειτουργοί του συγκεκριμένους επαγγέλματος.

Ας πάρουμε τα πράγματα με τη σειρά και ας παρουσιάσουμε κάποια στοιχεία για τη θεματολογία της συγκεκριμένης εκπομπής, όταν φιλοξενήθηκε στα… μέρη μας και σε γειτονικούς Δήμους, μιλώντας και για το πώς φτάσαμε σε κωμικοτραγικές καταστάσεις.

Οι δημοσιογράφοι της συγκεκριμένης εκπομπής είναι πρώτα απ' όλα ρεπόρτερ. Θα σας εξηγήσω τι εννοώ. Πριν επισκεφτούν μια περιοχή, συλλέγουν στοιχεία γι’ αυτήν, δίνοντας έμφαση σε προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι κάτοικοι. Εάν για παράδειγμα, ερχόμενοι στην Ερμιονίδα, στις Σπέτσες, στην Τροιζηνία και στην Ύδρα, ανακάλυπταν ένα σκάνδαλο, οποιασδήποτε φύσεως, πιστέψτε με, θα αναλώνονται μόνο με αυτό το θέμα, και τα υπόλοιπα θα έμεναν στο «ψυγείο», όπως λέμε στα δημοσιογραφικά γραφεία. Σε μια τέτοια περίσταση, θα είχαν τα υπόλοιπα θέματα για κάποια άλλη εκπομπή, για άλλο επεισόδιο και θα πήγαιναν στον… βρόντο τα όποια αφιερώματα έγιναν. Με πιάνετε τι εννοώ. Τότε τι θα λέγαμε; Ότι μας δυσφημούν; Μα, αυτή είναι δουλειά τους. Για σκεφτείτε το! Θα θέλατε, εσείς οι πολίτες να «κουκουλωθεί» το σκάνδαλο για να μη γίνει… δυσάρεστη μια εκπομπή για την περιοχή μας;

Η συγκεκριμένη εκπομπή του ΣΚΑΪ δεν είναι… ταξιδιωτικός οδηγός, δεν είναι για παράδειγμα το… «Happy Traveler», με όλον τον σεβασμό στον Ευτύχη Μπλέτσα και στους συντελεστές της, τα όσα γράφονται. Μιας και βρίσκομαι στη Θράκη, και σας γράφω από αυτή την ακριτική περιοχή, θυμηθείτε για παράδειγμα ότι στο ΔιδυμόFτειχο, η συγκεκριμένη εκπομπή παρουσίασε τις τραγικές συνθήκες (χωρίς θέρμανση και φως) κάτω από τις οποίες προπονεί τον γιο του ο Ολυμπιονίκης του ακοντισμού Κώστας Γκατσιούδης.

Τη θεματολογία μιας τέτοιας εκπομπής δεν μπορεί να την καθορίσει κανένας, παρά μόνο οι συντελεστές της, βάσει των στοιχείων που έχουν στα χέρια τους. Οι ίδιοι είχαν πει στο ξεκίνημα της εκπομπής, ότι εάν την ώρα που είναι live, συμβεί ένα έκτακτο γεγονός, οποιασδήποτε φύσεως, θα άφηναν τα πάντα στην… άκρη και θα έδιναν το βάρος μόνο σ’ αυτό, ανάλογα με τη σημαντικότητα του. Θα τους… εγκαλούσαμε τότε, επειδή δεν θα έδειχναν… χορούς και παλαμάκια, κουλτούρα και πολιτισμό από τα… μέρη μας;

Φυσικά και η Ερμιονίδα έχει κουλτούρα, πολιτισμό, ιστορία, φυσικές ομορφιές, αυτά δεν αναιρούνται με τη αναφορά προβλημάτων, για τα οποία μπορεί οι υπεύθυνοι να έχουν δρομολογήσει και λύσεις. Αυτή η τακτική που χρησιμοποιούν συγκεκριμένοι αιρετοί, μου θυμίζει τη λογική που είχε η κυβέρνηση για «καυτά» θέματα που απασχολούν τη χώρα, όταν ευρωβουλευτές της αντιπολίτευσης τα… έθεταν στο εξωτερικό και τους εγκαλούσε η κυβερνώσα παράταξη, επειδή λέει, η αναφορά σ’ αυτά τα θέματα στο Ευρωκοινοβούλιο ή γενικά σε ευρωπαϊκούς θεσμούς, δυσφημεί τη χώρα. Και μιλάμε πολλές φορές για θέματα που αφορούν την ίδια τη δημοκρατία και τη λειτουργία της στη χώρα μας.

Εφόσον επιλέχθηκε με τον α’ ή τον β’ τρόπο να μιλήσει η αντιπολίτευση ή να δεχτώ μόνο η αντιπολίτευση σε πρώτη φάση, μαζί με τα αφιερώματα που είχαν ετοιμαστεί, παρουσιάζοντας προβλήματα – να πω και με υπερβολικό τρόπο – τα οποία υπάρχουν όμως, όπως και ο «Πολίτης Αργολίδας» έχει παρουσιάσει, θα είχε κάθε δικαίωμα η πλειοψηφία να εγκαλέσει τους συντελεστές της εκπομπής, εφόσον δεν έδινε… βήμα σε εκπροσώπους της να μιλήσουν. Κάτι που ορθώς έγινε. Και η προβολή ενός προβλήματος μπορεί να έχει, άλλωστε, θετικό «χρώμα» για έναν τόπο, εφόσον δείξεις ότι το αντιμετωπίζεις, ότι προσπαθείς να λυθεί.

«Διαφωνώ με αυτό που λες, αλλά θα υπερασπιστώ μέχρι θανάτου το δικαίωμά σου να το λες», αναφέρει η φράση που έχει συνδεθεί άρρηκτα με τα έργα του Βολταίρου, βάσει των όσων έγραψε η βρετανίδα συγγραφέα Έβελιν Μπίατρις Χολ, βιογράφος του Γάλλου φιλόσοφου...

Εσείς δεν είστε, άλλωστε, που έχετε θέσει συγκεκριμένα προβλήματα… ανοιχτά και στην κεντρική εξουσία, προσδοκώντας, εκτός των άλλων, στη δημοσιοποίησή τους; Εσείς δεν είστε που προσπαθείτε να λύσετε θέματα, έχοντας σε πολλά κάνει βήματα, που θίχτηκαν στη συγκεκριμένη εκπομπή; Εσείς δεν είστε που έχετε επιζητήσει δημοσιοποίηση θεμάτων αυτής της φύσεως στο παρελθόν, ώστε να βρεθούν εγκαίρως οι λύσεις που απαιτούνται; Δηλαδή εάν κάπου υπάρχει καθυστέρηση και παρουσιαστεί αυτό, ή εάν δοθεί ξανά έμφαση σ' ένα σημαντικό θέμα, είναι κακό που συνέβη; Να μην κάτσω να τα απαριθμήσω ένα, ένα τα προβλήματα που και οι ίδιοι έχετε θίξει στο παρελθόν.

Ένα θέμα είναι και από ποιους άντλησαν στοιχεία οι συντελεστές της εκπομπής, καθώς και το πώς οι ντόπιοι που αποτέλεσαν «πηγές» πληροφόρησης τους, απευθύνθηκαν σε όλο το… φάσμα ανθρώπων που θα μπορούσαν να τους ενημερώσουν από τα... μέρη μας. Το αναφέρω αυτό για να «πιάσω» και τις ενστάσεις που διατυπώθηκαν από κάποιους αιρετούς και όχι μόνο για τη θεματολογία. Προσοχή, δεν αναφέρω ότι έπρεπε να μην προβληθούν προβλήματα, αυτές οι λογικές δε με εκφράζουν.

Με δυο τηλέφωνα που έκανα, κατάλαβα, όμως, ότι οι πρώτες «πηγές» των συντελεστών της εκπομπής απ’ τα… μέρη μας, δεν άνοιξαν το «φάσμα» ενημέρωσης και σε ανθρώπους, από όλες τις πλευρές της ορθής προσέγγισης, που θα μπορούσαν να τους πληροφορήσουν με περισσότερα στοιχεία ακόμα και για τη φύση της εκπομπής. Είναι η λογική που έχουν πολλοί, ειδικά στα… μέρη μας, να φανούμε εμείς, και άστους τους άλλους στην… απ’ έξω. Δεν τους κατηγορώ, αλλά τώρα «λούζονται» και καταστάσεις που θα μπορούσαν να έχουν αποφύγει.

Το αναφέρω αυτό, διότι η πλήρης παρουσίαση, θέλει να βλέπεις και τις δυο όψεις του «νομίσματος», και δεν μιλάω μόνο για την επιλογή των θεμάτων που έγιναν… Από όσο είμαι σε θέση να γνωρίζω, κάποιοι, εκτός περιοχής μας, που γνωρίζουν τι σημαίνει δημοσιογραφική εκπομπή, ακόμα γελάνε, με όσα ακολούθησαν… παρασκηνιακά κατά τη διάρκεια της εκπομπής στα μέρη μας. Μερικοί νόμιζαν ότι απευθύνθηκαν σε… ντόπιους για τους οποίους «πάντα πηδάει ο γάιδαρος», εφόσον αυτό λέει η εξουσία.

Επαναλαμβάνω ότι η συγκεκριμένη αναφορά από μένα γίνεται μόνο για το κομμάτι της δημοσιογραφικής πλευράς. Το τι θα υποστηρίξουν οι έχοντες την εξουσία από οποιαδήποτε θέση, εάν θα έπρεπε να βγουν στην εκπομπή κάποιοι άλλοι 1οι και κάποιοι άλλοι 2οι, έρχονται σε 2η μοίρα, εμείς ασκούμε, άλλωστε, έλεγχο σ’ αυτούς και μάλλον είναι θετικό για την κοινωνία να μην τους αρέσουν τα ρεπορτάζ και οι θέσεις μας, διότι τότε κάνουμε καλά τη δουλειά μας.

Λόγια που γράφτηκαν και αναφέρουν… «Δεν θα ανεχτώ ποτέ και από κανέναν να προβάλλει τα προβλήματα, ενώ θα μπορούσε να προβάλλει τα πλεονεκτήματα του τόπου, προσελκύοντας περισσότερους φιλοξενούμενους προς όφελος του τόπου, της οικονομίας και των επαγγελματιών. Φυσικά και υπάρχουν προβλήματα! Σε όλα τα μέρη της Ελλάδας υπάρχουν προβλήματα και πάντα θα υπάρχουν!», νομίζω ότι δεν έχουν κανέναν… χώρο στη δημοσιογραφική πλευρά. Από την άλλη, εάν κάποιοι δεν θέλουν να παρουσιάζονται και να προβάλλονται προβλήματα, ας μην… κατέβαιναν στα κοινά για να προσφέρουν. Όπως ανέφερα, και θα το πω περισσότερο… ωμά, οι πολιτικοί και οι αιρετοί «ας… βγάλουν τα μάτια τους», μπορούν να υπερασπίζονται τις θέσεις τους με κάθε – νόμιμο – τρόπο, αυτό δεν αφορά τη άλλη… πλευρά που εμπεριέχει τις λέξεις «δημοσιογραφία» και «ρεπορτάζ».

Νομίζω κάποιοι που αρχικά βγήκαν με… φόρα για να «απαντήσουν», σιγά, σιγά, έβαλαν την ουρά στα… σκέλια και πλέον το πάνε το… θέμα πιο «λάου, λάου». Μιλούν για συναίνεση, σύμπραξη όσων θέλουν να συμβάλουν θετικά στην επίλυση προβλημάτων. Βλέπουν ότι δεν είναι όλος ο κόσμος μια… ομάδα, που όταν ο αρχηγός δώσει το σύνθημα ότι ο «γάιδαρος… πετάει», ακολουθούν όλοι του συγκεκριμένου «συνόλου» τα λεγόμενά του. Σκεφτείτε ότι δεν θα είχαν γίνει αυτές οι κινήσεις, δεν θα υπήρχε αυτή η ενημέρωση και η αναστάτωση, εάν δεν είχε συμβάλει σ’ αυτό το γεγονός ότι ήρθαν – ξανά – στην επιφάνεια θέματα, για τα οποία υπάρχουν ανοιχτά «μέτωπα», παρότι, να δεχτώ ότι, γίνονται προσπάθειες να επιλυθούν.

Κάποτε στη Βόρεια Κορέα για να είναι ευτυχισμένος ο κόσμος, η κρατική τηλεόραση είχε μεταφέρει ότι η εθνική ομάδα της χώρας είχε νικήσει τη Βραζιλία σε αγώνα των ομίλων για το Παγκόσμιο Κύπελλο του 2010, ενώ αυτό δεν είχε συμβεί στον μεταξύ τους αγώνα. Ο κόσμος βγήκε, όμως, με χαμόγελα στους δρόμους. 

Για να γνωρίζετε και να μην πέφτετε σε ατοπήματα, θα σας πω ότι ο δημοσιογράφος δεν είναι υποχρεωμένος να ενημερώνει άπαντες, εάν έχει μια καταγγελία, εάν έχει αποκαλύψει μια παρατυπία, ένα σκάνδαλο, προβλήματα, με ρεπορτάζ, με δηλώσεις και θέσεις, έχοντας «δέσει» ότι όσα θα μεταφέρει είναι αληθινά. Η συνέχεια του ρεπορτάζ ανήκει και σ’ αυτούς που θεωρούν ότι θίγονται και μπορούν να πουν τις απόψεις τους. Οπότε ο δημοσιογράφος οφείλει να δώσει λόγο, ακολούθως, σε όλους. Και έτσι, μπορεί να κανονιστεί ακόμα και μια εκπομπή, όπως ζητήθηκε. Επίσης, η θεματολογία σε μια εκπομπή είναι καθαρό θέμα των δημοσιογράφων και των συντελεστών της… Όπως, επίσης, ο δημοσιογράφος σε μια αποκάλυψη δεν είναι υποχρεωμένος να πει ποιες είναι οι πηγές του. Βασικός κανόνας της δημοσιογραφίας αυτός.

Τον δημοσιογράφο τον ενδιαφέρει, επίσης, εφόσον τέθηκε από πολλούς θέμα προβολής του τόπου, να αναδείξει και θετικά στοιχεία, αλλά «καίγεται» πρωτίστως για την αλήθεια και τον έλεγχο. Όλα αυτά σε μια κανονική χώρα, εκεί όπου ο δημοσιογράφος μπορεί και είναι σε θέση να… στριμώξει πραγματικά κάποιο πρόσωπο εξουσίας και όχι μόνο, και όχι απλά να ρωτάει «πώς αισθάνεστε;» ή να χτυπάει… «παλαμάκια» στους ρυθμούς των άλλων.

«Αν δεν γράφεις δίκαια, δεν είσαι δημοσιογράφος», έχει υπογραμμίσει ο Θέμης Σινάνογλου στο Facebook και το συμμερίζομαι. Το ίδιο θα πω και για όσα έχει επισημάνει ο Σωτήρης Γεωργίου στο Facebook: «Η αλήθεια δεν αρέσει, αλλά και η δημοσιογραφία είναι λειτούργημα. Αυτό υπηρετώ και τις αρχές και αξίες μου. Στον κόσμο απολογούμαστε όχι σε… αφεντικά. Τον κόσμο και την αλήθεια υπηρετούμε, όχι τρίτους… Ισχυρή προσωπικότητα έχεις όταν είσαι κάτι και λες και υπερασπίζεσαι το σωστό και δίκαιο και όχι κάνοντας δημόσιες σχέσεις ή σιωπώντας για να είσαι αρεστός στο φίλο περιβάλλον σου. Κάθε άνθρωπος που θέλει να κάνει παρέα μόνο με όσους του λένε αυτό που θέλει να ακούσει, είναι άχρηστος για παρέα…».

Όπως έχει πει και ο Νίκος Μποζιονέλος στο Facebook, υπάρχουν και τα «ρεπορτάζ ειδικού σκοπού» τα οποία… ορίζουν σε κάποιον να γράφει συγκεκριμένα πράγματα, ακόμα και εάν δεν… στέκουν. «Να ξέρετε, και να προσέχετε τι διαβάζετε και πού...», τόνισε ακόμα...