Ο αλιευτικός κλάδος στην Αργολίδα δέχεται σημαντικές πιέσεις, καθώς η ραγδαία αύξηση των λαγοκέφαλων (ψάρι που δεν τρώγεται) σε συνδυασμό με την έντονη άνοδο της θερμοκρασίας της θάλασσας οδηγούν σε αισθητή μείωση των αλιευμάτων. Ρεπορτάζ φιλοξένησε και το «water24.gr», όπως και άλλα Μέσα, σχετικό θέμα έπαιξε και στο «IONIA TV». Η αλιεία είναι βασικό επάγγελμα για τη βιωσιμότητα πολλών κατοίκων στην περιοχή μας, όπως και στα γειτονικά νησιά του Αργοσαρωνικού.

Οι επαγγελματίες αλιείς κάνουν λόγο για ένα φαινόμενο που εντείνεται διαρκώς, επηρεάζοντας τόσο την ποσότητα όσο και τη βιωσιμότητα των εμπορεύσιμων ειδών.

Ο πρόεδρος των αλιέων, Ανδρέας Μπικάκης, επισημαίνει ότι δεν υπάρχουν ακόμη ακριβή στοιχεία για το ποσοστό αύξησης των λαγοκέφαλων, αλλά η παρουσία τους γίνεται ολοένα και πιο έντονη και θα αυξηθεί, καθώς τα νερά στις θάλασσες θα αρχίσουν να ζεσταίνονται.

Όπως τονίζει, ο Ανδρέας Μπικάκης οι αλιείς βρίσκονται σε επικοινωνία με το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης, στο οποίο έχουν ήδη καταθέσει τις προτάσεις και τα διαθέσιμα δεδομένα, εκφράζοντας την ελπίδα να ενταχθούν σε κάποιο πρόγραμμα αντίστοιχο με εκείνα που εφαρμόζονται ήδη σε περιοχές όπως τα Δωδεκάνησα και η Κρήτη.

Για τον λαγοκέφαλο να αναφέρουμε ότι έχει την ικανότητα να φουσκώνει όταν απειλείται, διαθέτει ισχυρά δόντια που μπορούν να κόψουν ακόμα και δίχτυα, και αυτό είναι πολύ σημαντικό θέμα για τους ψαράδες, ενώ το σώμα του είναι συνήθως ασημί-γκρι με σκούρες κηλίδες. Όπως αναφέραμε δεν αποτελεί τροφή για τον ανθρώπινο οργανισμό, καθώς είναι ιδιαίτερα τοξικός λόγω της ουσίας τετροδοτοξίνη, μπορεί να έχει και θανατηφόρα αποτελέσματα. Τρώει άλλα είδη ψαριών που είναι φαγώσιμα.

Πριν από χρόνια ο λαγοκέφαλος είχε εμφανιστεί στη Μεσόγειο Θάλασσα και στα πιο ζεστά νερά της, στην Ελλάδα εθεάθη αρχικά γύρω από την Κρήτη, όταν τονιζόταν ότι τα κρύα νερά σε πιο βόρειες περιοχές, είναι αποτρεπτικά στο να εξαπλωθεί. Τελικά, έχει φτάσει στα μέρη μας εδώ και καιρό, πλέον αυξάνεται κατά πολύ…

Παραμένει, παράλληλα, άλυτο το ζήτημα της μετακίνησης των αλιευτικών σκαφών από την περιοχή όπου κατασκευάζεται η μαρίνα στο Ναύπλιο, με τους επαγγελματίες να φιλοξενούνται προσωρινά σε χώρο χωρίς επαρκείς εγγυήσεις και υποδομές. Μαρίνα κατασκευάζεται και στην Ερμιόνη, αλλά στη συγκεκριμένη περιοχή δεν έχει δημιουργηθεί θέμα με την παρουσία και τη φιλοξενία των ψαράδων.

Όπως τονίζεται και στο «water24.gr», ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί και η αύξηση της θερμοκρασίας των θαλάσσιων υδάτων, η οποία – σύμφωνα με μαρτυρίες δυτών – φτάνει ακόμη και τους 30 βαθμούς Κελσίου σε βάθος 40 μέτρων. Οι συνθήκες αυτές θεωρούνται καταστροφικές για τον γόνο και τη θαλάσσια ζωή, επιταχύνοντας τη μείωση των ιχθυαποθεμάτων.

Τα στοιχεία που καταγράφουν οι ίδιοι οι αλιείς είναι ενδεικτικά της κατάστασης: ο μπακαλιάρος παρουσιάζει πτώση που αγγίζει το 90%, ενώ η κουτσουμούρα έχει μειωθεί περίπου κατά 40%. Στην περίπτωση της τελευταίας, η πίεση είναι διπλή, καθώς πέρα από τις υψηλές θερμοκρασίες καλείται να αντιμετωπίσει και την παρουσία του λαγοκέφαλου, που διαταράσσει το οικοσύστημα. Ο λαγοκέφαλος ευνοείται, άλλωστε, αναπαραγωγικά με την αύξηση της θερμοκρασίας.

Η κατάσταση στην Αργολίδα αναδεικνύει με τον πιο σαφή τρόπο τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής και της εισβολής ξενικών ειδών στη θάλασσα, με τους αλιείς να ζητούν άμεσες και στοχευμένες παρεμβάσεις πριν οι συνέπειες γίνουν μη αναστρέψιμες.

Θέμα για τους λαγοκέφαλους, που απειλούν το θαλάσσιο οικοσύστημα, και την αύξηση της θερμοκρασίας των νερών φιλοξένησε η εκπομπή «Χαμηλή Πτήση» του «Ionian TV» από την Κοιλάδα στην Ερμιονίδα:

Πηγή: water24.gr

Ερωτήματα που έθεσε πρόσφατα και ο «Πολίτης Αργολίδας», ακούστηκαν από τον Γρηγόρη Κωνσταντέλο στις εργασίες του Θεματικού Συνεδρίου που διοργάνωσε η Κεντρική Ένωση Δήμων Ελλάδας (ΚΕΔΕ) με θέμα «Κλιματική Κρίση και Πολιτική Προστασία – Ενδυναμώνοντας τους Δήμους με εκπαίδευση και νέες τεχνολογίες» στις 27 και 28 Φεβρουαρίου, στο πλαίσιο της έκθεσης «Verde.Tec» στο εκθεσιακό κέντρο «MEC» στην Παιανία…

Ερωτήματα σημαντικά που αφορούν τη χρηματοδότηση της Αυτοδιοίκησης από την κεντρική εξουσία, ειδικά όταν υπάρχουν έκτακτες ανάγκες, αλλά και το πώς τελικά λειτουργεί η Πολιτική Προστασία σε σχέση με την κλιματική αλλαγή στη χώρα μας.

Ο Γρηγόρης Κωνσταντέλος, που είναι δήμαρχος του Δήμου Βάρης-Βούλας-Βουλιαγμένης από τις 25 Μαΐου του 2014, ανέφερε ως τελικό συμπέρασμα: «Το ζήτημα δεν είναι αν υπάρχουν χρήματα. Το ζήτημα είναι ποιος αποφασίζει πού θα κατευθυνθούν».

Ο «Πολίτης Αργολίδας» πρόσφατα φιλοξένησε ξανά θέμα για τους δρόμους με τίτλο: «”Καίει” η κατάσταση του οδικού δικτύου και κάποιοι “τρέχουν” – Πώς θα διασφαλιστεί ότι θα έχουμε αποτελέσματα;». Στο συνέδριο της ΚΕΔΕ υπήρχαν εκπρόσωποι της κυβέρνησης, της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, της επιστημονικής κοινότητας και εξειδικευμένων στελεχών. Και ο Δήμαρχος Δήμου Βάρης, Βούλας Βουλιαγμένης, των τριών «Β» που έχει διατελέσει κυβερνήτης Πολιτικής Αεροπορίας, έθεσε συγκεκριμένα και σημαντικά ερωτήματα… Ερωτήματα που «καίνε» και δικούς μας Δήμους!

Μεταξύ άλλων, στο τελευταίο θέμα για τα έργα και τους δρόμους ο «Πολίτης Αργολίδας», σας είχε γράψει:

ΥΓ. 3: Όταν μια περιοχή κηρύσσεται σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης, μετά από μια μεγάλη καταστροφή, για παράδειγμα από ακραίες καιρικές συνθήκες, ποια είναι η διαδικασία που ακολουθείται σχετικά με την αποκατάσταση ζημιών, και τις αποζημιώσεις; Μπαίνει ένα χρονικό πλαίσιο; Ρωτάμε, διότι περνάμε χρόνια και ακούμε ότι τα χρήματα… έρχονται! Ξέρουμε ότι υπάρχει μια διαδικασία, αυτό γίνεται γενικότερα στην υλοποίηση έργων, όπως έχουμε τονίσει και από το site, αλλά δεν πρέπει κάποιοι να παρουσιάζουν την πορεία όσων ακολουθούνται και υλοποιούνται…

Ας δούμε τις τοποθετήσεις του Γρηγόρη Κωνσταντέλου, μαζί με πρόσφατη συνέντευξή του στο ραδιόφωνο του «ΣΚΑΪ»:

Τελικά λεφτά υπάρχουν για την Τοπική Αυτοδιοίκηση

Στο διοικητικό συμβούλιο της ΚΕΔΕ ανέδειξα ένα δεδομένο που αλλάζει τους όρους της συζήτησης για τη χρηματοδότηση της Αυτοδιοίκησης.

Στην Τράπεζα της Ελλάδος λειτουργεί ο λογαριασμός του νόμου 128/1975, που επιβάλλει εισφορά 0,6% σε όλες τις δανειακές συμβάσεις, όπως τροποποιήθηκε με τον νόμο 3152/2003 και ενεργοποιήθηκε εκ νέου με τον νόμο 4706/2020 για την ενίσχυση πληγέντων από φυσικές καταστροφές και έκτακτα γεγονότα.

Το ύψος του λογαριασμού αυτού ανέρχεται σήμερα σε 7,6 δισεκατομμύρια ευρώ. Κάθε χρόνο αυξάνεται κατά περίπου 250 εκατομμύρια ευρώ. Και όμως, από τα 7,6 δισ., εκταμιεύονται ετησίως μόλις 12 έως 14 εκατομμύρια ευρώ και καταλήγουν, όχι σε δήμους, αλλά σε φορείς που εμείς δεν γνωρίζουμε.

Την ίδια ώρα, ακούμε επισήμως ότι δεν υπάρχει δημοσιονομικός χώρος για ενίσχυση της Αυτοδιοίκησης ούτε το 2026, ούτε το 2027, ούτε το 2028. Ότι δεν μπορεί να δημιουργηθεί νέο αναπτυξιακό πρόγραμμα αντίστοιχο του «Αντώνης Τρίτσης».

Η αντίφαση είναι προφανής. Από τη μία, ένας θεσμοθετημένος λογαριασμός με δισεκατομμύρια που αυξάνονται διαρκώς. Από την άλλη, δήμοι που διαχειρίζονται φυσικές καταστροφές, ενεργειακή κρίση, κοινωνικές δομές και ημιτελή έργα χωρίς πρόσθετους πόρους.

Και ρωτώ: Εφόσον τα χρήματα υπάρχουν, γιατί δεν αξιοποιούνται ώστε να αποκατασταθούν οι πόροι της Αυτοδιοίκησης και να δημιουργηθεί ένα νέο, σύγχρονο επενδυτικό εργαλείο; Το ίδιο ισχύει και για τις περίφημες «γέφυρες» μεταφοράς έργων στο Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων, που ανακοινώθηκαν αλλά δεν υλοποιήθηκαν, αφήνοντας έργα ακόμη και ημιτελή.

Τελικά, το ζήτημα δεν είναι αν υπάρχουν χρήματα. Το ζήτημα είναι ποιος αποφασίζει πού θα κατευθυνθούν.

Η Πολιτική Προστασία δεν είναι μια τυπική διοικητική αρμοδιότητα. Είναι η έμπρακτη ευθύνη μας απέναντι στον πολίτη, στην ανθρώπινη ζωή, στην περιουσία και στην πόλη που μας εμπιστεύτηκε.

Στην ημερίδα για την Πολιτική Προστασία που διοργάνωσε η ΚΕΔΕ στο πλαίσιο της έκθεσης VERDE.Tec τόνισα ότι η κλιματική κρίση δεν είναι ένα μελλοντικό σενάριο. Είναι η νέα κανονικότητα. Ξηρασίες, ακραία καιρικά φαινόμενα, πλημμύρες και πυρκαγιές δοκιμάζουν τις αντοχές των πόλεών μας. Και η ανθεκτικότητα δεν χτίζεται την ώρα της κρίσης. Χτίζεται με σχέδιο, πρόληψη και σοβαρές δημόσιες πολιτικές.

Η Τοπική Αυτοδιοίκηση γνωρίζει καλύτερα από οποιονδήποτε τις πραγματικές ανάγκες κάθε γειτονιάς. Γι’ αυτό και η ΚΕΔΕ οφείλει να λειτουργεί ως θεσμικός συνομιλητής με την Πολιτεία, διεκδικώντας χρηματοδοτήσεις, και εργαλεία δουλειάς . Χωρίς ενδιάμεσους «σωτήρες» και χωρίς μεσάζοντες. Οι Δήμοι έχουν και θεσμική επάρκεια και επιχειρησιακή γνώση.

Επισήμανα επίσης ότι η Πολιτική Προστασία δεν είναι πεδίο εντυπωσιασμού. Δεν είναι ψηφιακές οθόνες και «λαμπερές» παρουσιάσεις. Είναι οργάνωση, καθαροί ρόλοι, εκπαιδευμένο προσωπικό και σωστή αξιοποίηση των πόρων. Δεν αγοράζεις Ferrari για αγροτική δουλειά όταν χρειάζεσαι τρακτέρ. Κάθε ευρώ δημόσιου χρήματος πρέπει να μεταφράζεται σε πραγματική επιχειρησιακή ικανότητα.

Στον Δήμο Βάρης Βούλας Βουλιαγμένης έχουμε επενδύσει πάνω από 54 εκατ. ευρώ σε αντιπλημμυρικά και μεγάλα έργα υποδομής, ενώ διαθέτουμε ετησίως άνω του 1,2 εκατ. ευρώ για την Πολιτική Προστασία. Στελεχώσαμε το Αυτοτελές Τμήμα με μόνιμο προσωπικό και δημιουργήσαμε το πρώτο πλήρως αδειοδοτημένο 24ωρο επιχειρησιακό κέντρο εναέριας επιτήρησης με drones, όχι ως επίδειξη καινοτομίας, αλλά ως εργαλείο μετρήσιμης αποτελεσματικότητας.

Ο στόχος μας δεν είναι η προβολή αλλά η πρόληψη και η άμεση και αποτελεσματική αντιμετώπιση κρίσεων και καταστροφών στην πόλη μας.

Στον ραδιοθάλαμο του ΣΚΑΪ, με τους δημοσιογράφους Βασίλη Χιώτη και Νότη Παπαδόπουλο, ως Α’ Αντιπρόεδρος της ΚΕΔΕ, συζητήσαμε ανοιχτά για τα φλέγοντα ζητήματα που απασχολούν την Τοπική Αυτοδιοίκηση.

Ξεκαθάρισα ότι οι δήμοι αγαπάμε τις ευθύνες. Τις αναλαμβάνουμε. Το κρίσιμο ερώτημα είναι αν μας δίνονται τα μέσα για να τις ασκήσουμε.

Φέτος στον Δήμο Βάρης Βούλας Βουλιαγμένης, όπως τα τελευταία 6 χρόνια, δαπανούμε περίπου 1,2 εκατ. ευρώ τον χρόνο για Πολιτική Προστασία, ενώ η κρατική ενίσχυση ανέρχεται μόλις σε 110.000 ευρώ.

Το υπόλοιπο 90% το καλύπτουμε από ίδιους πόρους, στερώντας από έργα υποδομής την πόλη μας. Υπενθύμισα ότι η χρηματοδότηση στους δήμους από 4,1 δισ. το 2009 έπεσε στα 1,78 δισ. το 2019. Σήμερα, παρά την αύξηση των φορολογικών εσόδων του κράτους κατά 50%, οι πόροι που αποδίδονται στην Αυτοδιοίκηση υπολείπονται κατά 37% των αντίστοιχων πόρων προ κρίσης, το 2009.

Αναφέρθηκα στο διπλάσιο κόστος ενέργειας που πληρώνουν οι δήμοι σε σύγκριση με μεγάλους καταναλωτές (super market, ξενοδοχεία κ.τ.λ.), στο τέλος ταφής που μετακυλίεται στους δημότες χωρίς να έχει προηγηθεί σοβαρός εθνικός σχεδιασμός, αλλά και στο λάθος της αφαίρεσης των πολεοδομιών από την Αυτοδιοίκηση. Οι δήμαρχοι οφείλουμε να έχουμε εργαλεία, ώστε να μπορούμε να προστατεύουμε τις πόλεις μας από την ανεξέλεγκτη τσιμεντοποίηση.

Για την επένδυση στο Ελληνικό τόνισα ότι χωρίς νέες κυκλοφοριακές και συγκοινωνιακές υποδομές, τα νότια προάστια κινδυνεύουν να καταστούν απροσπέλαστα.

Σε ό,τι αφορά το πρόγραμμα της ΔΥΠΑ για τις ηλικίες 55–67, υπογράμμισα ότι δεν πρόκειται μόνο για κοινωνική πολιτική. Είναι λειτουργική αναγκαιότητα, καθώς οι άνθρωποι αυτοί κρατούν τις υπηρεσίες των δήμων όρθιες. Η Αυτοδιοίκηση στάθηκε όρθια μέσα σε οικονομική, υγειονομική και ενεργειακή κρίση. Δεν ζητά προνόμια. Ζητά ξεκάθαρες αρμοδιότητες, δίκαιη χρηματοδότηση και σεβασμό στον θεσμικό της ρόλο.

Διαβάστε ακόμα:

«Καίει» η κατάσταση του οδικού δικτύου και κάποιοι «τρέχουν» – Πώς θα διασφαλιστεί ότι θα έχουμε αποτελέσματα;

Η κατασκευή των δρόμων έχει τη δική της μεγάλη… ιστορία (εικόνα)

Τα έργα υποδομής να γίνονται με μελέτες και όσα προβλέπουν οι σχετικοί όροι – «Όχι» στο ξεπούλημα και στην καταστροφή τοπίων

Πλημμύρες και «πληγές»: Έχει ευθύνη και… «ο κακός μας ο καιρός» – Αντιπλημμυρική θωράκιση και άμεσα (βίντεο, εικόνες)

Κομβικές παραλείψεις που «κάλυψαν» με… καθυστέρηση το σημείο συνένωσης (βίντεο)

Σε μια περιοχή, στην οποία το νερό αποτελεί πολύτιμο αγαθό, όπως και σε πολλά μέρη της χώρας, για 2η φορά έντονη κακοκαιρία δημιούργησε πολύ μεγάλα προβλήματα και προκάλεσε καταστροφές. Αναφερόμαστε στην Ερμιονίδα, περιοχή για την οποία ο Δήμαρχος Γιάννης Γεωργόπουλος ζήτησε να κηρυχθεί σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης μετά το πέρασμα της κακοκαιρίας «Adel», όπως είχε συμβεί και πριν από δυο χρόνια, όταν επλήγη ξανά με μεγάλη σφοδρότητα απ’ τον «Daniel».

Αυτή τη φορά, εκτός από τους μεγάλους όγκους νερού που έπεσαν στην περιοχή, σημειώθηκε και χαλαζόπτωση, ίδιες καιρικές συνθήκες «χτύπησαν» και τη γειτονική Τροιζηνία.

Μέσα σε δυο χρόνια καταγράφηκαν σοβαρές πλημμύρες στην Ερμιονίδα, όπως και σε άλλες περιοχές στον νομό Αργολίδας, στην Τροιζηνία, καθώς και σε πολλά μέρη της χώρας, αναδεικνύοντας, παράλληλα, και «πληγές» για τις οποίες οφείλουμε να βρούμε λύσεις. Θα λέγαμε άμεσα. Διότι για τις εικόνες καταστροφής, εκτός από τη θεομηνία, ευθύνη έχει και… «ο κακός μας ο καιρός»!

Και θα αναφερθούμε σε συγκεκριμένα προβλήματα, με την Ερμιόνη να μένει για ώρες εγκλωβισμένη και χωρίς δρόμο επικοινωνίας με άλλες περιοχές! Χρειάζονται άμεσα λύσεις, με γνώμονα και την αντιπλημμυρική θωράκιση, με δεδομένο ότι έχει αλλάξει το κλίμα. Είχαμε και στο μακρινό παρελθόν παρόμοια ακραία καιρικά φαινόμενα, αλλά σε πολύ μικρότερη συχνότητα, πλέον η ραγδαιότητα κακοκαιριών είναι πολύ πιο συχνή.

Κατά κοινή ομολογία, όσες φορές είχαμε παρόμοια φαινόμενα, παρατηρήθηκαν πολλά προβλήματα στα ίδια σημεία, κάτι που σημαίνει ότι είτε δεν έχουν παρθεί μέτρα και δεν έχουν γίνει τα απαιτούμενα έργα, είτε έγιναν χωρίς «θεμέλια», μελέτες και σχέδια από κατασκευής συγκεκριμένες υποδομές. Κάτι για το οποίο ο «Πολίτης Αργολίδας» σας έκανε πρόσφατα αναφορά, ενώ σας είχαμε μιλήσει και για τις προσπάθειες που γίνονται από τους αρμόδιους, πάντα με τροχοπέδη την καθυστέρηση.

Ναι, έπεσε πολύ νερό και τα ξημερώματα της Παρασκευής (28/11), αυτή τη φορά ήταν, πάντως, λιγότερο σε σχέση με την κακοκαιρία «Daniel», αλλά οι εικόνες προβλημάτων και καταστροφής ήταν κατά μεγάλο ποσοστό ίδιες. Αυτό συνέβη σε όλον τον δήμο Ερμιονίδας.

Και τα ερωτήματα είναι πολλά... Γιατί ένα ποτάμι ξαφνικά, όσο πλησιάζει προς τη θάλασσα, χάνει... τον δρόμο του, καθώς ξαφνικά παρεμβάλλονται δρόμοι, χωράφια, σπίτια, μάντρες, καλλιεργήσιμες εκτάσεις; Δεν θα έπρεπε τα ποτάμια να καταλήγουν χωρίς κανένα… εμπόδιο και με το βάθος που τους έχει δώσει η φύση στο φυσικό μέρος όπου… τερματίζουν, και αυτό είναι η θάλασσα; Εσείς νομίζετε ότι το νερό δε θα βρει τον… δρόμο, ειδικά εάν η ποσότητα είναι μεγάλη; Πόσοι έχουν χτίσει, έχουν μπαζώσει, φτιάχνοντας και υψώματα σε συγκεκριμένες περιοχές;

Τελικά, είναι πιθανό τα μπαζώματα, τα τσιμέντα και οι περιφράξεις που ακολουθούν ένα βαθύ ποτάμι, να μετατρέπουν την πορεία του νερού προς τη θάλασσα σε καταστροφικό πέρασμα;

Στο παρελθόν έχουν γίνει πολύ μεγάλα λάθη από κράτος και πολίτες. Βρίσκουμε, πλέον, με ακόμα πιο έντονο τρόπο τις αρνητικές επιπτώσεις μπροστά μας, λόγω των αλλαγών στον καιρό. Αυτό αφορά τόσο τον χειμώνα όσο και το καλοκαίρι. Πόσα έργα έχουν πραγματοποιηθεί χωρίς μελέτες για όλες τις πτυχές, όπως για παράδειγμα βάσει των όσων μας επιτάσσει το περιβάλλον; Έχει πραγματοποιηθεί οριοθέτηση και διευθέτηση ποταμών και ρεμάτων, μαζί και με συστηματικό καθαρισμό; Είναι τα δίκτυα αποχέτευσης ομβρίων αυτά που χρειαζόμαστε; Έχουμε καταπολεμήσει την αυθαίρετη δόμηση;

Θα πρέπει να αλλάξουν όλα άμεσα, βάσει των νέων δεδομένων καιρού, μέσα στις νέες μελέτες είναι απαραίτητο να μπει και ο σχεδιασμός λιμνοδεξαμενών ανάσχεσης και… αποθήκευσης-απορροής νερού.

Οφείλουμε να αλλάξουμε τις προτεραιότητές μας. Οφείλουμε, πλέον, να αντιμετωπίσουμε και τις χαλαζοπτώσεις. Πρόσφατα σημειώθηκαν ζημιές σε καλλιέργειες και όχι μόνο, από χαλάζι σε περιοχές που είναι στα βόρεια Δήμου Άργους-Μυκηνών. Για πόσο ακόμα θα μετράμε ζημιές και στη συνέχεια θα αποζημιώνονται (και με καθυστέρηση) κάτοικοι και δήμοι;

Και για να μιλήσουμε πιο ειδικά. Στον κάμπο της Ερμιόνης γνωρίζουν άπαντες ότι… κατεβαίνει συγκεκριμένο ποτάμι, πολλές φορές με πολύ όγκο νερού, από τα πιο ορεινά μέρη της περιοχής και συγκεκριμένα από το Ηλιόκαστρο. Στην ίδια περιοχή καταλήγουν ρέματα και από άλλα γειτονικά μέσρη, όπως από την Αυλώνα και τα γύρω βουνά. Πώς φτάνουν αυτά στη θάλασσα; Εκβάλλουν, μάλιστα, σε δυο μέρη, στο κεντρικό λιμάνι, αλλά και στη διασταύρωση που οδηγεί στο μοναστήρι των Αγίων Αναργύρων και στα Μανδράκια. Με τι σχέδια χτίστηκαν πριν από μερικά χρόνια τα σπίτια και επιχειρήσεις προς το Δημοτικό γήπεδο της κωμόπολης; Θα είναι υπερβολή να πούμε ότι αναγέρθηκαν σε ακατάλληλα σημεία οι σχολικές μονάδες, αλλά και το κλειστό γυμναστήριο «Γεώργιος & Ευαγγελία Μπουρνάκη», δίπλα απ’ το Γυμνάσιο και το Λύκειο;

Μέσα στο 2027 αναμένεται να λειτουργήσει η νέα μαρίνα Ερμιόνης. Έχουν προβλεφθεί μέτρα ή θα έχουμε πλημμύρες στις εγκαταστάσεις του συγκεκριμένου μεγάλου και σημαντικού έργου;

Από την πρώτη στιγμή είχε επισημάνει ο «Πολίτης Αργολίδας» (ΥΓ.: 4) τα προβλήματα που δημιουργούνται, με πολύ λιγότερο νερό, στον κυκλικό κόμβο, στην είσοδο του Κρανιδίου, όπως και σε όλη την ευθεία του δρόμου που οδηγεί από την πρωτεύουσα του Δήμου Ερμιονίδας προς την Κοιλάδα, το Ναύπλιο και την Αθήνα. Τον περασμένο Μάιο ανακοινώθηκε η υπογραφή σύμβασης για αναβάθμιση του συγκεκριμένου δρόμου (διαβάστε εδώ στο ΥΓ.:18) . Στον ίδιο δρόμο έγινε πρόσφατα ασφαλτόστρωση, βάσει των αποζημιώσεων που είχαν δοθεί, με μεγάλη καθυστέρηση, για τις ζημιές από την κακοκαιρία «Daniel».

Στον δρόμο που ενώνει το Κρανίδι και το Πόρτο Χέλι, πάντα υπάρχουν προβλήματα σε συγκεκριμένα σημεία, με τα νερά να μετατρέπονται σε χειμάρρους. Μέσα στο Πόρτο Χέλι πλημμυρίζουν πάντα συγκεκριμένα μέρη στην είσοδο και στο λιμάνι.

Εάν δείτε, ακόμα και με τόσο νερό που έπεσε, όπου έχουν γίνει έργα με τις σωστές προδιαγραφές, ειδικά στο οδικό δίκτυο, με κανάλια στο πλάι, αλλά και κάτω από τους δρόμους, δεν υπήρξαν προβλήματα.

Θα σας επαναλάβουμε κάτι που διαβάσαμε στο «Lesvosnews.net», πριν από δυο εβδομάδες, όταν παρόμοιες εικόνες ξανά στη Λέσβο, σε μια εποχή που η χώρα αντιμετωπίζει πλημμυρικά φαινόμενα:

«Η Καλλονή δεν πνίγηκε από τη βροχή. Πνίγηκε από τη γνώση που αγνοήθηκε. Στην καρδιά της Λέσβου, ο ποταμός Τσικνιάς – μια υδρολογική φλέβα που διασχίζει τον κάμπο – ξεχείλισε ξανά, μετατρέποντας το λεκανοπέδιο σε λίμνη.

Το φαινόμενο δεν ήταν, όμως, ούτε απρόβλεπτο ούτε «ακραίο». Ήταν επιστημονικά τεκμηριωμένο. Και πολιτικά παραμελημένο. Η γεωμορφολογία, η κλιματική κρίση και η αδιαφορία συναντήθηκαν ξανά στο ίδιο σημείο. Η επιστήμη είχε προειδοποιήσει. Κανείς δεν άκουσε. Η φύση έστειλε απλώς το τιμολόγιο».

ΥΓ. 1: Οφείλουμε να πούμε ότι από την 1η στιγμή υπήρξε άμεση κινητοποίηση της Πολιτικής Προστασίας του Δήμου Ερμιονίδας, της Περιφέρειας Πελοποννήσου και της Περιφερειακής Ενότητας Αργολίδας, της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας, της Αστυνομίας, με ανθρώπους να βρίσκονται στην περιοχή, απεγκλωβίζοντας και πολίτες (ένας ηλικιωμένος μεταφέρθηκε στο Κέντρο Υγείας Κρανιδίου). Από νωρίς το πρωί ξεκίνησαν οι επισκευές των όποιων ζημιών, και οι καθαρισμοί των δρόμων απ’ τα νερά και τα φερτά υλικά, κλείνοντας και δρόμους.

Σημαντική ήταν η συνεισφορά και πολιτών, ώστε να μην έχουμε μεγαλύτερα προβλήματα. Όπως διαβάσαμε, «πολίτες δε δίστασαν να μπουν μέσα στο νερό, να ανοίξουν τα εμπόδια από κλαριά, να μπουν σε περιφράξεις και να φτιάξουν αυτοσχέδια σακιά με άμμο μπροστά σε πόρτες για να φρενάρουν το ποτάμι που για 2η φορά μέσα σε σύντομο χρονικό διάστημα πέρασε χείμαρρος μέσα απ’ τα σπίτια! Αν δεν είχαμε και αυτούς τώρα τα σπίτια μας θα είχαν ολική καταστροφή»! 

Το θέμα είναι να σταματήσουμε να τρέχουμε μετά τις καταστροφές. Είτε με προληπτικές ενέργειες για λάθη που έχουν γίνει παλαιότερα, είτε κάνοντας διορθωτικές κινήσεις, αλλά πάνω απ' όλα να γίνονται έργα με σωστές προδιαγραφές στο μέλλον. 

ΥΓ. 2: Όπως ενημερωθήκαμε, κλιμάκιο του ΕΛΓΑ θα βρεθεί στην Ερμιονίδα για να γίνει σωστή καταγραφή των ζημιών. Αυτό που ζητούν κάτοικοι είναι να πραγματοποιηθεί αυτό με σωστό τρόπο, να περάσουν οι άνθρωποι του ΕΛΓΑ απ' όλες τις πληγείσες περιοχές. Τονίστηκε από πολίτες ότι στην κακοκαιρία «Daniel» δεν έγινε σωστή καταγραφή.

ΥΓ. 3: Σ’ αυτή την κακοκαιρία («Adel»), σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία έπεσαν 94mm στο Κρανίδι και 138mm στην Τακτικούπολη Τροιζηνίας. Το «meteo»… κοκκίνησε την περιοχή, βάσει του όγκου νερού που έπεσε μέσα σε τρεις ημέρες και «μιλάει» συνολικά για πάνω από 110mm. Το περισσότερα νερό έπεσε μέσα σε επτά ώρες από τα μεσάνυχτα έως τα ξημερώματα. Στον «Daniel» είχαν πέσει κοντά στα 220mm, αλλά αυτό συνέβη μέσα σε περισσότερες ώρες. Και αυτά τα στοιχεία αναδεικνύουν το πόσο σημαντικό είναι να γίνουν έργα άμεσα, χωρίς νέες παραλείψεις και λάθη στο μέλλον.

Δείτε και εδώ βίντεο και εικόνες από την πλημμυρισμένη Ερμιόνη.

Σημαντικά μειωμένη – κατά περίπου 50% – αναμένεται η φετινή παραγωγή ελαιολάδου στη Μεσσηνία, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις των γεωπόνων, οι οποίοι αποδίδουν την κατάσταση κυρίως στις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής. Μιλώντας στο ραδιόφωνο της «ΕΡΤ Καλαμάτας» και την εκπομπή «Πρωινό στον Αέρα», ο πρόεδρος του Συλλόγου Γεωπόνων Ελευθέρων Επαγγελματιών Μεσσηνίας, Απόστολος Ζωντανός, ανέφερε ότι η παραγωγή στην Ελλάδα δύσκολα θα ξεπεράσει φέτος τους 200.000 τόνους, όταν σε μια κανονική χρονιά φτάνει περίπου τους 400.000.

«Ο χειμώνας του 2023-2024 ήταν ξηρός, χωρίς αρκετές βροχές, το ίδιο και η άνοιξη. Δεν υπήρξε ικανοποιητική βλάστηση και έτσι η ελιά δεν μπόρεσε να καρποφορήσει. Ήταν λίγο-πολύ αναμενόμενο», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Την ίδια ώρα, ως «τη χειρότερη των τελευταίων δεκαετιών» χαρακτηρίζει τη φετινή ελαιοκομική χρονιά στη Μεσσηνία ο πρόεδρος του Αγροτικού Συνεταιρισμού Νηλέας, Γιώργος Κόκκινος...Ως «τη χειρότερη των τελευταίων δεκαετιών» χαρακτηρίζει τη φετινή ελαιοκομική χρονιά στη Μεσσηνία ο πρόεδρος του Αγροτικού Συνεταιρισμού Νηλέας, Γιώργος Κόκκινος, μιλώντας στην εκπομπή «Πρωινό στον αέρα» στο ραδιόφωνο στην ΕΡΤ Καλαμάτας. Η περιοχή αντιμετωπίζει έντονα προβλήματα από γλοιοσπόριο, υψηλή υγρασία, μειωμένες αποδόσεις, έλλειψη εργατών γης και σταθερά χαμηλές τιμές παραγωγού.

Καλή ποιότητα, αλλά χαμηλή ποσότητα

Η συγκομιδή έχει ξεκινήσει ήδη σε πολλές περιοχές της Τριφυλίας και Πυλίας, με παραγωγούς να σπεύδουν νωρίς στους ελαιώνες, φοβούμενοι τις επιπτώσεις από τον δάκο και το γλοιοσπόριο.

«Η ποιότητα του λαδιού είναι εξαιρετική, με οξύτητα γύρω στο 0,3, όμως η πρώιμη συγκομιδή έχει ως συνέπεια μειωμένη απόδοση», εξήγησε ο κ. Ζωντανός, τονίζοντας πως η εικόνα είναι ανάλογη και σε άλλους ελαιοπαραγωγικούς νομούς της χώρας, όπως το Ηράκλειο Κρήτης.

Η συνολική παραγωγή, όπως είπε, ίσως τελικά διαμορφωθεί ακόμη χαμηλότερα, καθώς οι επόμενες εβδομάδες θα είναι κρίσιμες: «Αν συνεχιστούν οι υψηλές θερμοκρασίες και η υγρασία, φοβάμαι ότι θα έχουμε προβλήματα με τον δάκο και η εκτίμηση των 200.000 τόνων θα αναθεωρηθεί προς τα κάτω».

Παρόμοια εικόνα και στη Μεσόγειο

Παρόμοιες συνθήκες επικρατούν και σε άλλες μεσογειακές χώρες, με την Ισπανία να αντιμετωπίζει για δεύτερη συνεχόμενη χρονιά μειωμένη παραγωγή λόγω ξηρασίας. «Το ισπανικό Υπουργείο και οι συνεταιρισμοί αναφέρουν ότι φέτος δεν θα ξεπεράσουν τους 1,2 εκατομμύρια τόνους, πολύ χαμηλότερα από τις αρχικές προβλέψεις. Η κλιματική κρίση έχει επηρεάσει όλους μας», σημείωσε.

Πηγή: ertnews

«Αν πέσει κάτω από 5,5 ευρώ, θα υπάρξει σοβαρό πρόβλημα»

Αναφερόμενος στις τιμές, ο πρόεδρος των γεωπόνων τόνισε την ανάγκη σταθερότητας και στήριξης του πρωτογενούς τομέα: «Αν η τιμή πέσει κάτω από 5,5 ευρώ το κιλό, θα υπάρξει σοβαρό πρόβλημα στην καλλιέργεια και στον πρωτογενή τομέα. Ο αγροτικός κόσμος πιέζεται από το υψηλό κόστος παραγωγής και διαβίωσης, ενώ πολλές επιδοτήσεις καθυστερούν».

Εξέφρασε, παράλληλα, την ανησυχία του για την εγκατάλειψη της καλλιέργειας: «Τα ελαιοκτήματα είναι παραμελημένα. Δεν γίνονται σωστές λίπανσεις και φυτοπροστασίες, γιατί οι παραγωγοί δεν έχουν ρευστότητα. Αν δεν επενδύσουμε ξανά στη γη μας, το μέλλον της ελιάς είναι αβέβαιο».

«Να σηκώσουμε κεφάλι και να πιστέψουμε ξανά στην ελιά»

Κλείνοντας, ο Απόστολος Ζωντανός έστειλε ένα μήνυμα αισιοδοξίας: «Πρέπει να ασχοληθούμε σοβαρά με την ελαιοκαλλιέργεια. Είναι ένας τομέας με μέλλον. Τα χρήματα που επενδύει ο παραγωγός, θα τα πάρει πίσω πολλαπλά. Πιστεύω ότι περισσότερο από οικονομικό, το πρόβλημα είναι ψυχολογικό. Ζούμε σε μια εποχή απογοήτευσης, αλλά πρέπει να σηκώσουμε κεφάλι και να δουλέψουμε. Η καλλιέργεια της ελιάς μπορεί να μας κρατήσει όρθιους».

Μεσσηνία: Για τη χειρότερη ελαιοκομική χρονιά των τελευταίων ετών κάνουν λόγο οι αγροτικοί συνεταιρισμοί

Όπως αναφέρθηκε, ως «τη χειρότερη των τελευταίων δεκαετιών» χαρακτηρίζει τη φετινή ελαιοκομική χρονιά στη Μεσσηνία ο πρόεδρος του Αγροτικού Συνεταιρισμού Νηλέας, Γιώργος Κόκκινος, μιλώντας στην εκπομπή «Πρωινό στον αέρα» στο ραδιόφωνο στην ΕΡΤ Καλαμάτας. Η περιοχή αντιμετωπίζει έντονα προβλήματα από γλοιοσπόριο, υψηλή υγρασία, μειωμένες αποδόσεις, έλλειψη εργατών γης και σταθερά χαμηλές τιμές παραγωγού.

Σοβαρές προσβολές από γλοιοσπόριο σε Μεσσηνία, Τριφυλία και Πυλία

Σύμφωνα με τον κ. Κόκκινο, η φθινοπωρινή υγρασία σε συνδυασμό με τις ασυνήθιστα υψηλές θερμοκρασίες έχει προκαλέσει εκτεταμένες προσβολές σε:

• χαμηλές ζώνες της Χώρας,
• οικισμούς γύρω από τη Νέδα,
• την Τριφυλία και την Πυλία,
• περιοχές που παραδοσιακά δεν παρουσίαζαν προβλήματα.

Το αποτέλεσμα είναι υποβάθμιση της ποιότητας, αδυναμία παραγωγής εξαιρετικά παρθένου ελαιολάδου και σημαντική απώλεια παραγωγής.

Πρόωρη συγκομιδή – Μειωμένες αποδόσεις λόγω καιρού και έλλειψης εργατών

Οι παραγωγοί ξεκίνησαν νωρίτερα τη συγκομιδή, λόγω φόβου για δάκο και γλοιοσπόριο, αλλά και λόγω της μεγάλης έλλειψης εργατών γης.

Η τακτική αυτή έφερε μεν σχετική ασφάλεια, οδήγησε, όμως, σε χαμηλότερες αποδόσεις, αυξάνοντας την οικονομική πίεση.

Ο κ. Κόκκινος εκτιμά ότι, εάν οι καιρικές συνθήκες συνεχιστούν έτσι, «μετά τις 10 Δεκεμβρίου δύσκολα θα μείνουν ελιές στα δέντρα».

Χαμηλές τιμές παραγωγού: 4,50–4,60 ευρώ το κιλό

Παρά τις μειωμένες διεθνείς αποδόσεις — και τα συνεχιζόμενα προβλήματα ανομβρίας στην Ισπανία — οι τιμές στη Μεσσηνία παραμένουν στα 4,50–4,60 ευρώ/κιλό.

Ο λόγος, σύμφωνα με τον πρόεδρο του Νηλέα, είναι η δυναμική είσοδος χωρών όπως:

• Τουρκία,
• Τυνησία,
• χώρες της Βόρειας Αφρικής,

με μεγάλες εταιρικές φυτεύσεις υπερπυκνής καλλιέργειας και κόστος παραγωγής περίπου στο μισό από αυτό της Ελλάδας.

«Απειλείται ο παραδοσιακός μεσογειακός ελαιώνας» – Κάλεσμα για στρατηγικό σχεδιασμό

Ο κ. Κόκκινος προειδοποιεί ότι ο παραδοσιακός ελαιώνας στην Ελλάδα, την Ιταλία και την Ισπανία βρίσκεται σε κρίσιμο σταυροδρόμι, λόγω:

• κλιματικής κρίσης,
• μικρού κλήρου,
• υψηλού κόστους παραγωγής,
• γήρανσης του αγροτικού πληθυσμού.

Καλεί σε άμεση στρατηγική σχεδίαση με τους παραγωγικούς φορείς: «Λύσεις υπάρχουν, αλλά χρειάζεται βούληση. Δεν μπορούμε να αντιμετωπίζουμε μόνο εισπρακτικά μέτρα».

«Η Μεσσηνιακή ύπαιθρος πρέπει να γίνει πολυλειτουργική»

Ο πρόεδρος του Νηλέα κλείνοντας προτείνει μετάβαση από τη μονοκαλλιέργεια της ελιάς σε ένα πολυκαλλιεργητικό μοντέλο, χωρίς όμως εγκατάλειψη της ελαιοκαλλιέργειας. «Αναζητούνται βιώσιμες λύσεις και πρέπει επιτέλους να περάσουμε από τις διαπιστώσεις στη δράση», τονίζει.

Πηγή: ertnews.gr

Το 2024 ήταν το θερμότερο έτος που έχει καταγραφεί ποτέ για την Ελλάδα σύμφωνα με τα μετεωρολογικά δεδομένα, ενώ αναμένεται να ανακηρυχθεί και το θερμότερο έτος σε παγκόσμιο επίπεδο καταδεικνύοντας έτσι τις αυξανόμενες προκλήσεις που φέρνει η κλιματική αλλαγή.

Την ίδια ώρα, η Αργολίδα έχει μπει στα ρεκόρ θερμοκρασιών του 2024 με 43,9°C που σημειώθηκε στο Κρανίδι, σύμφωνα με τα στοιχεία του «meteo.gr» και του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών. Υπάρχουν, παράλληλα, περιοχές στη χώρα που είναι ευάλωτες σε πλημμύρες. Σε αυτό το πλαίσιο οι επιστήμονες κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου για τη συχνότερη εμφάνιση και στην Ελλάδα συνδυασμένων φαινομένων…

Σύμφωνα με τα μετεωρολογικά δεδομένα τα οποία ανέλυσε η επιστημονική ομάδα του «climatebook», η μέση θερμοκρασία στην Ελλάδα για το 2024 κυμάνθηκε πάνω από την μέση τιμή της περιόδου 1991-2020 στο 77% των ημερών. Πιο συγκεκριμένα τις 282 ημέρες του έτους καταγράφηκαν θετικές αποκλίσεις.

«Οι υψηλότερες θερμοκρασίες και οι εντονότεροι καύσωνες στην Ελλάδα κατά τα τελευταία έτη, επιβεβαιώνουν μία αυξητική τάση που είχε ήδη εντοπισθεί από τα μέσα της προηγούμενης δεκαετίας και της οποίας η διατήρηση στο μέλλον θεωρείται πλέον βέβαια. Συνδυαστικά με τη θερμοκρασία, εξετάζεται πλέον και η κοινή εμφάνιση καύσωνα και ξηρασίας, ενός δηλαδή από τα συνδυασμένα φαινόμενα που πλήττουν τη Μεσόγειο (ένα δεύτερο παράδειγμα συνδυασμένου φαινομένου στη Μεσόγειο είναι η κοινή εμφάνιση θαλασσίων καυσώνων και καταιγίδων)», εξηγεί ο καθηγητής ΕΚΠΑ και μέλος της Επιστημονικής Επιτροπής της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την Κλιματική Αλλαγή, Κωνσταντίνος Καρτάλης, μιλώντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ.

Σύμφωνα με τον κ. Καρτάλη αξίζει να σημειωθεί ότι οι επιπτώσεις ενός συνδυασμένου φαινομένου είναι εντονότερες καθώς δεν αθροίζονται απλώς οι επιπτώσεις των δύο επιμέρους φαινομένων που το συγκροτούν, αλλά οι επιπτώσεις του ενός ενισχύουν αυτές του άλλου, ενώ συνήθως διαμορφώνονται κύκλοι ανατροφοδότησης που επεκτείνουν τη χρονική διάρκεια του συνδυασμένου φαινομένου. Χαρακτηριστικά παραδείγματα, όπως τονίζει, είναι τα συνδυασμένα φαινόμενα καύσωνα και ξηρασίας που έπληξαν τη Μεσόγειο, τα τελευταία τρία έτη και συνέβαλαν σε δασικές πυρκαγιές-και στην Ελλάδα-που ήταν εξαιρετικά καταστροφικές.

«Αντίστοιχα, και καθώς η θερμοκρασία της επιφάνειας της θάλασσας στη Μεσόγειο αυξάνεται συστηματικά κατά τα τελευταία 40 έτη (περίπου 0.4 βαθμοί Κελσίου ανά δεκαετία) παράγονται-λόγω εξάτμισης-περισσότεροι υδρατμοί που συγκρατούνται-επίσης περισσότερο-στην ατμόσφαιρα λόγω της αυξανόμενης θερμοκρασία του αέρα (αύξηση της θερμοκρασίας αέρα κατά 1 βαθμό Κελσίου οδηγεί στην αύξηση της συγκράτησης υδρατμών κατά 7%). Το αποτέλεσμα είναι να αυξάνεται -όσο και αν ακούγεται οξύμωρο καθώς στο ίδιο διάστημα ενισχύεται η ξηρασία- η πιθανότητα ισχυρών καταιγίδων και κατ’ επέκταση πλημμυρών, ιδίως δε σε περιοχές που στερούνται αντιπλημμυρικών έργων ή/και που έχουν προκληθεί παρεμβάσεις στο τοπίο. Σύμφωνα με τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Περιβάλλοντος, σε ένα σενάριο υψηλών εκπομπών αερίων θερμοκηπίου -δηλαδή σημαντικής ενίσχυσης της Κλιματικής Αλλαγής- εκτιμάται ότι οι καταιγίδες που κινούνται αργά και χαρακτηρίζονται από υψηλές συγκεντρώσεις βροχόπτωσης θα είναι 14 φορές πιο συχνές σε όλη την Ευρώπη σταδιακά μέχρι το 2100. Mία άλλη έρευνα (World Weather Attribution) έδειξε ότι η κλιματική αλλαγή στη Μεσόγειο καθιστά φαινόμενα ακραίων καταιγίδων έως και 10 φορές πιο πιθανά να συμβούν», επισημαίνει ο κ. Καρτάλης.

Αύξηση καύσωνα και ξηρασίας – Δέκα περιοχές ευάλωτες σε πλημμύρες

Όπως εξηγεί, σύμφωνα με ανάλυση του ΕΚΠΑ διακρίνεται αύξηση των ημερών με καύσωνα και ξηρασία σε όλη τη χώρα (από 47 ημέρες για το διάστημα 1971-2000 σε 150 για το διάστημα 2001-2023), αν και οι μεγαλύτερες αυξήσεις αφορούν την ανατολική Στερεά Ελλάδα (Αττική, Βοιωτία, Φθιώτιδα), την Κρήτη και τα νησιά των Κυκλάδων.

Σε ότι αφορά τις πλημμύρες, όπως υπογραμμίζει ο κ. Καρτάλης, περισσότερο ευάλωτες περιοχές στις κλιματικές συνθήκες που διαμορφώνονται είναι η Κεντρική Μακεδονία, ένα μεγάλο μέρος της Κεντρικής Θεσσαλίας, η Αττική, μικρότερες ζώνες στην Πελοπόννησο και στην Ήπειρο και φυσικά αστικές περιοχές όπως η Αθήνα (κυρίως κατά μήκος του Κηφισού), η Θεσσαλονίκη και οι πόλεις της Θεσσαλίας, της Πελοποννήσου και της Κρήτης.

«Συχνότερη εμφάνιση και στην Ελλάδα συνδυασμένων φαινομένων»

«Η συχνότερη εμφάνιση στη Μεσόγειο, και στην Ελλάδα, συνδυασμένων φαινομένων σηματοδοτεί ένα «συναγερμό» για την πολιτική προστασία καθώς οι κλιματικές συνθήκες που διαμορφώνονται, απαιτούν νέες προσεγγίσεις για την ανθεκτικότητα του φυσικού περιβάλλοντος και των υποδομών που δεν θα αναφέρονται μόνο σε κάθε κλιματικό κίνδυνο χωριστά αλλά και θα ανταποκρίνονται στην συνδυασμένη εμφάνισή τους», επισημαίνει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο κ. Καρτάλης προσθέτοντας ότι απαιτούν επίσης τον επανασχεδιασμό των συστημάτων έγκαιρης προειδοποίησης τα οποία θα πρέπει να είναι προσανατολισμένα και σε συνδυασμένα φαινόμενα και στις επιπτώσεις τους.

Όπως τονίζει, οι νέες αυτές προσεγγίσεις θα πρέπει να διαφοροποιούνται ανάλογα με τη γεωγραφική περιοχή και να υποστηρίζονται από αλλαγές στο σχεδιασμό (τουριστικό, αγροτικό, πολεοδομικό, κ.α.) που σήμερα αντιστοιχεί σε ένα κλίμα που δεν υπάρχει πια και θα πρέπει κατά συνέπεια να προσαρμοσθεί στο κλίμα που διαμορφώνεται.

«Θα πρέπει επίσης να οδηγήσουν σε νέες συνέργειες, λ.χ. πως τα τοπικά πολεοδομικά σχέδια που επί του παρόντος καταρτίζονται στο σύνολο της επικράτειας δεν θα εξαντλούνται στους όρους δόμησης αλλά θα υποστηρίζουν την πολιτική προστασία, για παράδειγμα μειώνοντας την πυκνότητα, τον όγκο και κυρίως το ύψος των κτιρίων σε περιοχές που πλήττονται από καύσωνες, αποκλείοντας από τη δόμηση περιοχές για τις οποίες ο πλημμυρικός κίνδυνος αυξάνεται ή επιβάλλοντας έργα ενίσχυσης της ανθεκτικότητας σε περιοχές στις οποίες μπορεί μεν να επιτρέπεται η δόμηση αλλά οι εκτιμήσεις για το μέλλον δείχνουν ότι θα πλήττονται όλο και περισσότερο από ξηρασία και καύσωνες», αναφέρει χαρακτηριστικά.

«Συνεχής αύξηση της θερμοκρασίας στη Μεσόγειο»

Το 2024 πήρε τη σκυτάλη από το 2023 καταρρίπτοντας με τη σειρά του ρεκόρ θερμοκρασιών τόσο παγκοσμίως όσο και για τη χώρα μας. Ειδικότερα, σύμφωνα με στοιχεία από το climatebook το δίμηνο Ιούνιος – Ιούλιος 2024 με μέση μέγιστη θερμοκρασία στους 31 βαθμούς Κελσίου είναι το θερμότερο στα χρονικά των καταγραφών στην Ελλάδα με μεγάλη διαφορά από το 2ο (2012).

Όπως εξηγεί στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο διευθυντής Ερευνών του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών, Κώστας Λαγουβάρδος, η συνεχής αύξηση της θερμοκρασίας καθώς και η αύξηση της συχνότητας και της έντασης των έντονων καιρικών φαινομένων είναι προβλήματα τα οποία απασχολούν τη Μεσόγειο.

Ειδικότερα, σύμφωνα με τον κ. Λαγουβάρδο, έντονα καιρικά φαινόμενα καταγράφονται τους φθινοπωρινούς μήνες λόγω της έντονης κυκλογενετικής δραστηριότητας και της δημιουργίας βαρομετρικών χαμηλών στη δυτική και ανατολική Μεσόγειο.

Το δεύτερο ζήτημα όπως τονίζει, είναι οι υψηλές θερμοκρασίες, που σχεδόν κάθε χρόνο ταλαιπωρούν τη Μεσόγειο και ειδικά τα μεγάλα αστικά κέντρα, όπου οι πολύ υψηλές θερμοκρασίες δημιουργούν δύσκολες συνθήκες, ειδικά για τους κατοίκους των μεγάλων πόλεων, που οι θερμοκρασίες παραμένουν πολύ υψηλές και το βράδυ.

«Η θερμική επιβάρυνση είναι συνεχής όλο το 24ωρο. Και το 2023 και το 2024, μέσα στον Ιούλιο και των δύο χρόνων καταγράφηκαν πολύ μεγάλης διάρκειας καύσωνες, 15 ημέρες το 2023, 16 το 2024, η μεγαλύτερη διάρκεια που έχουμε καταγράψει στη χώρα μας. Είναι πολύ έντονη, επομένως επιβάρυνση των κατοίκων, ειδικά στα μεγάλα αστικά κέντρα όπου οι θερμοκρασίες μένουν συνεχώς υψηλές και είναι από τα σημαντικότερα προβλήματα που θα αντιμετωπίσουμε λόγω της κλιματικής αλλαγής. Οι ολοένα παρατεταμένοι καύσωνες, η συχνή εμφάνιση περιόδων πολύ υψηλών θερμοκρασιών και της θερμικής επιβάρυνσης που έχει σημαντικές επιπτώσεις στην υγεία μας αλλά και σε άλλους τομείς, όπως για παράδειγμα η αγροτική παραγωγή και τα οικοσυστήματα», σημειώνει ο κ. Λαγουβάρδος και προσθέτει ότι αντίστοιχα αυτές οι συνθήκες,-παρατεταμένοι καύσωνες και ξηρασίες-οδηγούν σε πολύ εύφλεκτα δάση αυξάνοντας έτσι πολύ τον κίνδυνο δασικών πυρκαγιών, που αποτελεί ένα τεράστιο πρόβλημα για τη Μεσόγειο.

«Λίγο πάνω από τα κανονικά για την εποχή επίπεδα ο Ιανουάριος»

Σύμφωνα με τα μέχρι τώρα δεδομένα στο πρώτο δεκαήμερο – δεκαπενθήμερο του Ιανουαρίου θα σημειωθούν θερμοκρασίες πάνω από τα κανονικά για την εποχή επίπεδα, ωστόσο ακόμη δεν μπορεί να εκτιμηθεί συνολικά ο μήνας που διανύουμε όπως υπογραμμίζει ο κ. Λαγουβάρδος και τονίζει ότι χρειάζεται να σημειωθούν χιονοπτώσεις αλλά και βροχοπτώσεις ειδικά σε περιοχές της ανατολικής και νότιας χώρας όπως οι Κυκλάδες, η Ανατολική Κρήτη, τα Δωδεκάνησα.

Όπως εξηγεί ο κ. Λαγουβάρδος η αυξητική τάση των θερμοκρασιών συνεχίζεται ωστόσο «δεν θα είναι όλες οι χρονιές η μια πιο ζεστή από την επόμενη». «Αυτό είναι δεδομένο. Αλλά η τάση είναι σαφέστατα ανοδική με σκαμπανεβάσματα. Με μεγάλη απόκλιση το 2024 ήταν πιο ζεστό από το 2023 και το 2022. Πιθανόν το 2025 να είναι λίγο πιο μαζεμένο με χαμηλότερες θερμοκρασίες στη χώρα μας αλλά η αυξητική τάση συνεχίζεται και αυτό δύσκολο θα αναστραφεί», επισημαίνει.

«Συστήματα έγκαιρης προειδοποίησης στελεχωμένα με προσωπικό»

Στις παραπάνω προκλήσεις που φέρει η κλιματική αλλαγή ο εξοπλισμός της πολιτικής προστασίας με συστήματα έγκαιρης προειδοποίησης και με σύγχρονα εργαλεία θα συμβάλλει καταλυτικά στην αντιμετώπιση των επιπτώσεων της.

«Τα συστήματα έγκαιρης προειδοποίησης αποτελούν εργαλεία ώστε να ανταποκριθούμε στις προκλήσεις της εποχής. Χρειαζόμαστε, ωστόσο, ανθρώπινο δυναμικό, δεν αρκούν μόνο τα μηχανήματα, θέλουμε και ανθρώπους. Διεπιστημονικές συνεργασίες, συνεργασίες μεταξύ των φορέων που καθένας μπορεί με τη δική του εξειδίκευση να μπορέσει να δώσει, να προσθέσει κάτι σε αυτή την κοινή προσπάθεια», υπογραμμίζει ο Κώστας Λαγουβάρδος και συμπληρώνει ότι η προμήθεια δικτύων ραντάρ είναι αρκετά σημαντική ωστόσο χρειάζεται να απαρτιστούν από ανθρώπινο δυναμικό που θα μπορέσει να λειτουργήσει αυτόν τον εξοπλισμό.

«Είναι ένα πολύ σημαντικό βήμα αδιαμφισβήτητα αλλά επειδή είχαμε δει μια παρόμοια εμπειρία το 2004 η συνέχεια δεν ήταν ανάλογη των προσδοκιών που είχαμε. Πολλά απ’ αυτά σταμάτησαν να λειτουργούν γιατί είναι πολύ χρήσιμα αλλά θέλουν ανθρώπους από πίσω, δεν δουλεύουν στον αυτόματο πιλότο», καταλήγει ο διευθυντής Ερευνών του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών.

Στα ρεκόρ θερμοκρασιών του 2024 η Αργολίδα με 43,9°C

Το 2024 καταγράφηκε ως ένα από τα πιο ακραία χρόνια όσον αφορά στις θερμοκρασίες και τις κλιματικές συνθήκες στην Ελλάδα, σύμφωνα με τα στοιχεία του «meteo.gr» και του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών. Η Αργολίδα βρέθηκε στο επίκεντρο, με το Κρανίδι να φτάνει τους 43,9°C στις 13 Ιουνίου, λίγους μόνο βαθμούς χαμηλότερα από το απόλυτο ετήσιο ρεκόρ των 44,5°C που σημειώθηκε στις Βουκολιές Χανίων.

Τα σημαντικότερα στοιχεία του 2024

Ρεκόρ υψηλών θερμοκρασιών: Η Ελλάδα βίωσε το θερμότερο καλοκαίρι στην ιστορία της, ενώ και ο χειμώνας του 2023-2024 κατέγραψε θερμοκρασίες πάνω από τις κανονικές τιμές σε όλα τα γεωγραφικά διαμερίσματα.
Ακραία καιρικά φαινόμενα: Το 2024 σημειώθηκαν 31 καιρικά γεγονότα με σημαντικές κοινωνικές και οικονομικές επιπτώσεις, αριθμός μεγαλύτερος από τον μέσο όρο της περιόδου 2000-2024.
Υψηλή βροχόπτωση: Ο Δεκέμβριος ξεχώρισε με πολλές βροχές, όπου σε πολλές περιοχές έπεσε το 30% της συνολικής ετήσιας βροχόπτωσης.
Μήνας προς μήνα
Ιούνιος: Ο θερμότερος μήνας του έτους, με το μεγαλύτερο κύμα καύσωνα να διαρκεί από τις 8 έως τις 23 Ιουλίου.
Ιούλιος-Αύγουστος: Καύσωνας-ρεκόρ με θερμοκρασίες πάνω από τις κανονικές τιμές.
Οκτώβριος: Εξαιρετικά θερμός, με ελάχιστες βροχοπτώσεις.
Δεκέμβριος: Ιδιαίτερα βροχερός, με θερμοκρασίες ελαφρώς υψηλότερες των φυσιολογικών.

Η Αργολίδα, όπως και η υπόλοιπη χώρα, έρχεται αντιμέτωπη με τις συνέπειες της κλιματικής αλλαγής. Οι κάτοικοι καλούνται να προσαρμοστούν στις νέες συνθήκες, ενώ οι ειδικοί επισημαίνουν την ανάγκη για άμεση λήψη μέτρων για την αντιμετώπιση των κλιματικών προκλήσεων.

Πηγές: ΑΠΕ-ΜΠΕ, meteo.gr