To φεστιβάλ Επιδαύρου συμπληρώνει 70 χρόνια τέχνης και ζωής. Θα γιορτάσει φέτος τα γενέθλια με σπουδαία και μεγάλα πράγματα, έχοντας νέα συνεργασία. Σε κάτι που έχει αλλάξει τη μοίρα της περιοχής, όπως ανέφερε ο Δήμαρχος Επιδαύρου, Τάσος Χρόνης. Το Φεστιβάλ Επιδαύρου εγκαινιάζει και τη νέα συνεργασία του με το Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος.

Η παρουσίαση του προγράμματος του Φεστιβάλ Επιδαύρου για το 2025, έγινε μέσω συνέντευξης Τύπου, στο «The hub events» τη Τετάρτη 19 Φεβρουαρίου 2025. Το πρόγραμμα παρουσίασε η καλλιτεχνική διευθύντρια του Φεστιβάλ, Κατερίνα Ευαγγελάτου. Ανάμεσα στους ομιλητές ο πρόεδρος του ΔΣ του Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου, Δημήτρης Πασσάς.

Ενδιαφέρον παρουσιάζει, όσα αναφέρει το «mytheatro.gr» για την ιστορία του φεστιβάλ, απολαύστε:

Συμπληρώνονται 70 χρόνια φέτος από την καθιέρωση του Φεστιβάλ Επιδαύρου

Λίγες μέρες μετά την ολοκλήρωση και των φετινών Επιδαυρίων, θυμόμαστε την ιστορία σε μια σημαντική επέτειο. Συμπληρώθηκαν φέτος 70 χρόνια λειτουργίας του Φεστιβάλ Επιδαύρου, του θεσμού που εγκαινιάστηκε άτυπα στις 11 Ιουλίου 1954, με την παράσταση «Ιππόλυτος» του Ευριπίδη από το Εθνικό Θέατρο, σε σκηνοθεσία του Δημήτρη Ροντήρη και μουσική του Δημήτρη Μητρόπουλου, με πρωταγωνιστή τον νεαρό τότε Αλέκο Αλεξανδράκη. Τα Επιδαύρια καθιερώθηκαν επίσημα πλέον τον επόμενο χρόνο, με την τραγωδία της «Εκάβης» σε σκηνοθεσία του Αλέξη Μινωτή και με την Κατίνα Παξινού στον ομώνυμο ρόλο, η οποία συγκλόνισε με την κορυφαία ερμηνεία της. Πλάι της ξεχώρισαν ο Αλέξης Μινωτής και ο Θάνος Κωτσόπουλος.

Μέσα από τις σελίδες του περιοδικού «Ραδιοπρόγραμμα» του 1955, γίνεται αισθητό το ζωηρό ενδιαφέρον για το καλλιτεχνικό γεγονός εκείνου του καλοκαιριού, με μια σειρά άρθρων για το Φεστιβάλ Επιδαύρου που εγκαινιαζόταν στις 19 Ιουνίου 1955, με την «Εκάβη» του Ευριπίδη. Αναφερόμενα στην εναρκτήρια αυτή παράσταση του Φεστιβάλ, μεταξύ άλλων, εξαίρουν την άρτια διοργάνωση και την υπέρβαση οργανωτικών δυσχερειών, μιας και όπως γράφει ο Αχιλλέας Μαμάκης (τευχ. 265, 26 Ιουνίου – 2 Ιουλίου 1955): «Θύμιζαν..Νέα Υόρκη την Κυριακή το απόγευμα οι δρόμοι που οδηγούσαν από την Αθήνα στην Επίδαυρο..τόσος ήταν ο τροχαίος συναγερμός που μονάχα στην Αμερική θυμάμαι να ξαναείδα τόσο μεγάλη και τέτοια συνεχή και αδιάκοπη κίνηση τροχών. ..Σπάνια καλλιτεχνικό θέαμα προσείλκυσε στον τόπο μας τόσο ζωηρό ενδιαφέρον και δεν θυμάμαι να οργανώθηκε υπαίθρια παράσταση έξω των Αθηνών με τέτοια κοσμοσυρροή και τέτοια τάξι.». Σχεδόν δυόμιση χιλιάδες αυτοκίνητα ιδιωτικά, λεωφορεία και φορτηγά είχαν συρρεύσει στον χώρο γύρω από το αρχαίο θέατρο και 15 χιλιάδες περίπου θεατές κατέκλυσαν τις κερκίδες για να παρακολουθήσουν την πρεμιέρα της «Εκάβης» που άνοιγε το Φεστιβάλ.

Αντίστοιχα ο Διονύσιος Ρώμας αναφέρει: «Μια από τις επιτυχημένες πρωτοβουλίες ήταν και το ράντισμα της μη ασφαλτοστρωμένης διαδρομής Παληάς Επιδαύρου-Ασκληπιείου με ένα ειδικό υγρό που εξουδετερώνει τη σκόνη. Έτσι μια μεγάλη αφορμή αταξίας που χρωστιότανε στην προσπάθεια ξεπεράσματος των αυτοκινήτων μεταξύ τους, προς αποφυγήν..αλευρώματος, εξέλειψε». Και συνεχίζει: «Όπως και να έχει το πράγμα, η τάξις στην Επίδαυρο κατά τα εγκαίνια του Φεστιβάλ υπήρξε παραδειγματική και προξένησε…κατάπληξη στους «ειδικούς και πεπειραμένους». (τευχ. 266, 3-9 Ιουλίου 1955).

Τονίζεται ακόμη η εισπρακτική επιτυχία του γεγονότος και διαφαίνεται η αισιοδοξία για τη συμβολή του νέου θεσμού, μαζί με το Φεστιβάλ Αθηνών που θα εγκαινιαζόταν το ίδιο καλοκαίρι, στην τουριστική ανάπτυξη της χώρας.

Η έναρξη των Επιδαυρίων πραγματοποιήθηκε την Κυριακή, 19 Ιουνίου 1955, με την πρεμιέρα της τραγωδίας του Ευριπίδη «Εκάβη». Το Εθνικό Ίδρυμα Ραδιοφωνίας (ΕΙΡ) κάλυψε το μεγάλο καλλιτεχνικό γεγονός, με την αποστολή ειδικού συνεργείου εξωτερικών μεταδόσεων της Υπηρεσίας Επικαίρων στην Επίδαυρο και τη μετάδοση το βράδυ της 19ης Ιουνίου, ηχογραφημένων αποσπασμάτων με τις χαρακτηριστικότερες σκηνές του αρχαίου δράματος, που προέρχονταν από τη γενική δοκιμή.

Η μετάδοση έγινε από το Εθνικό Πρόγραμμα στο πλαίσιο της εκπομπής του ΕΙΡ «Το γεγονός της ημέρας». Προλογίζει ο διευθυντής Εκπομπών και Προγράμματος του ΕΙΡ Διονύσιος Ρώμας, ο οποίος χαιρετίζει το γεγονός. Ο προϊστάμενος της Υπηρεσίας Επικαίρων Δημήτρης Χρονόπουλος περιγράφει από το αρχαίο θέατρο της Επιδαύρου τη βραδιά της έναρξης του Φεστιβάλ και μεταδίδει απευθείας, σε ενθουσιώδη ατμόσφαιρα, τις λεπτομέρειες της εκδήλωσης, τους επίσημους παρευρισκόμενους, καθώς και τις τεχνικές προετοιμασίες τόσο για την υλοποίηση της παράστασης όσο και για την ραδιοφωνική μετάδοση. Δίνει επίσης πληροφορίες για το πρόγραμμα του Φεστιβάλ και τους συντελεστές της διοργάνωσης.

Χάρη στην ραδιοφωνική κάλυψη του γεγονότος δόθηκε η δυνατότητα σε πλήθος ακροατών, ακόμη και σε ομογενείς, να έρθουν σε επαφή με το κορυφαίο γεγονός μέσω των εκπομπών του σταθμού από τις ειδικές μεταδόσεις της Υπηρεσίας Επικαίρων αλλά και από σχετικά αφιερώματα και συνεντεύξεις στο πλαίσιο της εκπομπής «Το Θέατρο στο Μικρόφωνο» του Αχ. Μαμάκη. Την απήχηση, και μέσω της ραδιοφωνικής μετάδοσης, των παραστάσεων που δόθηκαν στην Επίδαυρο, μαρτυρούν τα συγχαρητήρια τηλεγραφήματα και γράμματα προς την Κατίνα Παξινού από ακροατές του ραδιοφώνου.

Ακούστε εδώ το Μοιρολόι από την Εκάβη του Ευριπίδη, με την Κατίνα Παξινού

Μετάφραση: Απόστολος Μελαχρινός. Σκηνοθεσία: Αλέξης Μινωτής Ο.Ε.Θ. Βασιλικό Θέατρο. Πρώτη παράσταση Ιούνιος 1955 Φεστιβάλ Επιδαύρου.
Επαιξαν: Κατίνα Παξινού (Εκάβη) Αλέκος Αλεξανδράκης (Πολύδωρος) Αννα Συνοδινού (Πολυξένη) Αλέξης Μινωτής Ταλθύβιος) Θάνος Κωτσόπουλος (Πολυμήστωρ)

Η Κατερίνα Ευαγγελάτου (καλλιτεχνική διευθύντρια του Φεστιβάλ Αθηνών-Επιδαύρου) γράφει στο «aefestival.gr»:

Το Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου συμπληρώνει φέτος 70 χρόνια λειτουργίας. Αυτές τις επτά δεκαετίες αδιάκοπης καλλιτεχνικής δραστηριότητας και δημιουργικής συνομιλίας με την εγχώρια όσο και με τη διεθνή σκηνή θελήσαμε να τιμήσουμε με μια σειρά ξεχωριστών και μεγάλης κλίμακας έργων, τα οποία εντάξαμε στο πρόγραμμά μας.

Σήμερα έχουμε τη χαρά να σας παρουσιάσουμε το πρόγραμμα της Επιδαύρου, το οποίο θα περιλαμβάνει οκτώ γεγονότα. Θα δούμε τέσσερις παραγωγές και συμπαραγωγές του Φεστιβάλ, παραστάσεις με τη σφραγίδα των δύο εθνικών μας θεάτρων αλλά και δύο ανεξάρτητες παραγωγές. Αξίζει να σημειωθεί ότι επτά από τα οκτώ έργα θα κάνουν την πρεμιέρα τους στην Επίδαυρο.

Tο κοινό θα έχει την ευκαιρία να απολαύσει Παγκόσμιες Πρεμιέρες από κορυφαίους σκηνοθέτες σε μνημειώδη έργα του Αρχαίου Δράματος, Διεθνείς συμπαραγωγές και νέα έργα εμπνευσμένα από το Αρχαίο Δράμα, γραμμένα από διακεκριμένους σύγχρονους δημιουργούς, στο πλαίσιο του Κύκλου Contemporary Ancients, το ντεμπούτο σημαντικών σκηνοθετών στο αργολικό θέατρο αλλά και μια ξεχωριστή βραδιά συμφωνικής μουσικής, κατ’ εξαίρεσιν στην Επίδαυρο.

Θα ήθελα να υπογραμμίσω για άλλη μια φορά πόσο σημαντικό θεωρούμε να παρουσιάζονται στο Αρχαίο Θέατρο Επιδαύρου έργα που έχουν σχεδιαστεί ειδικά για τον χώρο αυτόν. Φέτος, με αφετηρία τον εορτασμό του επετειακού μας έτους, εντάσσουμε στο πρόγραμμά μας τέσσερις ξεχωριστές παραγωγές – τρεις θεατρικές παραστάσεις και μία συναυλία – που θα κάνουν πρεμιέρα στην Επίδαυρο, ενώ πολλές από αυτές θα παρουσιαστούν αποκλειστικά εκεί και δεν θα περιοδεύσουν.

Τέτοια μοναδικά έργα είναι ιδιαίτερης πολυπλοκότητας τόσο σε επίπεδο καλλιτεχνικού σχεδιασμού όσο και υλοποίησης. Και δεν θα ήμασταν σε θέση να τα παρουσιάζουμε σήμερα με υπερηφάνεια, εάν, πέραν της υποστήριξης του Υπουργείου Πολιτισμού, σταθερού συνοδοιπόρου στο όραμά μας, δεν είχαμε την εξαιρετικά γενναιόδωρη προσφορά ενός μεγάλου δωρητή.

Ανακοινώνουμε λοιπόν με χαρά τη συνεργασία μας με το Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος, Μεγάλο Δωρητή του Επετειακού Προγράμματος στην Επίδαυρο. Χάρη στην πολύτιμη αρωγή και την ευγενική υποστήριξή του, πραγματοποιούμε φέτος σπουδαίες παραγωγές και συμπαραγωγές, παρουσιάζοντας στο κοινό της Επιδαύρου κορυφαίους Έλληνες και ξένους καλλιτέχνες από τον χώρο του θεάτρου και της λόγιας μουσικής, πεδία που έφερε στο προσκήνιο το Φεστιβάλ κατά τα 70 συναπτά έτη πρωταγωνιστικής παρουσίας του στην πολιτιστική ζωή του τόπου μας.

Εβδομήντα χρόνια Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου, 70 χρόνια Πολιτισμού. Αντιμετωπίζουμε το πολιτιστικό αγαθό ως τόπο συνάντησης και σημείο σύνδεσης ανθρώπων και κοινοτήτων. Το Φεστιβάλ αφουγκράζεται σημαντικά ζητήματα της εποχής μας και συνομιλεί με το κοινό, όχι μόνο μέσα από τις σύγχρονες θεματικές των παραστάσεων που παρουσιάζονται, αλλά και μέσα από ξεχωριστές πρωτοβουλίες, που αυτή η επέτειος μας δίνει την ευκαιρία να αναδείξουμε.

Με την ευκαιρία της παρουσίασης του προγράμματος στο Αρχαίο Θέατρο Επιδαύρου για το καλοκαίρι του 2025, αλλά και στο Μικρό Θέατρο Αρχαίας Επιδαύρου για τον Ιούλιο (το πρόγραμμα του Αυγούστου στη Μικρή Επίδαυρο είναι αμιγώς μουσικό και θα ανακοινωθεί προσεχώς, μαζί με το πρόγραμμα του Φεστιβάλ στην Αθήνα), σημειώνουμε ακόμα μία φορά τους βασικούς πυλώνες του Φεστιβάλ Επιδαύρου, πυλώνες που αποτελούν τον πυρήνα των στόχων μας κατά τα τελευταία χρόνια.

Επίδαυρος σημαίνει Φεστιβάλ. Και Επίδαυρος σημαίνει Αρχαίο Δράμα. Επίκεντρο του προγραμματισμού μας και σταθερός πρωταγωνιστής παραμένει το Αρχαίο Δράμα και η μετεξέλιξή του μέσα στα χρόνια.

Το Φεστιβάλ εγκαθιδρύει πρωτοβουλίες με στόχο την έρευνα και τον γόνιμο διάλογο γύρω από την παράδοση του είδους. Ένας θεσμός με 70 χρόνια ιστορίας οφείλει να έχει στραμμένο το βλέμμα του στο μέλλον, ακόμα κι αν χρειάζεται να παίρνει ρίσκα και να τολμάει.

Αποστολή μας είναι η σύνδεση της κληρονομιάς του Αρχαίου Δράματος με τις σύγχρονες παραστατικές φόρμες και δραματουργικές αναζητήσεις, και όχι η μουσειακή αναπαράσταση μιας εικασίας για το ποια ήταν κάποτε η μορφή αυτών των έργων/παραστάσεων. Στόχος μας είναι η δημιουργία θεατρικών γεγονότων που να αφορούν τον σύγχρονο θεατή και να εξελίσσουν την οπτική του – στον κόσμο και στην τέχνη.

Προς την κατεύθυνση αυτή καταβάλλουμε στοχευμένες προσπάθειες και έχουμε προχωρήσει σε στρατηγικές δράσεις για την ενίσχυση της σύγχρονης δραματουργίας σε διάλογο με τα αρχαία κείμενα. Κείμενα που εξακολουθούν να έχουν απήχηση στο σήμερα και μας καλούν να μη σταματήσουμε να είμαστε τολμηροί στην ανάγνωσή τους.

Από τις πλέον αναγνωρίσιμες ενέργειες σ’ αυτή την κατεύθυνση είναι ο Κύκλος Contemporary Ancients, που αφορά την ανάθεση συγγραφής και σκηνοθεσίας και την έκδοση θεατρικών έργων με αφετηρία το Αρχαίο Δράμα. O κύκλος αυτός, που φέτος κλείνει αισίως πέντε χρόνια ζωής, σχεδιάστηκε ειδικά για την Επίδαυρο – τόσο για το Αρχαίο Θέατρο, όσο και για το Μικρό Θέατρο Αρχαίας Επιδαύρου, όπου παρουσιάστηκαν από το 2021 έως το 2024 δεκατρία νέα έργα. Τα έργα αυτά εκδόθηκαν και έχουν αποτελέσει τη ραχοκοκαλιά της θεατρικής σειράς του Φεστιβάλ. Ενδεικτικά θα αναφέρουμε κάποιους από τους διακεκριμένους συγγραφείς και δημιουργούς που μέσα στα τελευταία χρόνια ανταποκρίθηκαν στο κάλεσμά μας και συνέθεσαν έργα για τον κύκλο αυτόν: Μάγια Τσάντε, Τιάγκο Ροντρίγκες, Αλεξάνδρα Κ., Χρήστος Χωμενίδης, Βαγγέλης Χατζηγιαννίδης, Αμάντα Μιχαλοπούλου, Βίβιαν Στεργίου, Γιάννης Μαυριτσάκης κ.ά.

Ο Κύκλος Contemporary Ancients φέτος διευρύνεται σημαντικά, με περισσότερα έργα αλλά και περισσότερα είδη. Εκτός από τη δημιουργία του Ουαζντί Μουαουάντ στο Αρχαίο Θέατρο Επιδαύρου, ο φετινός μας Ιούλιος στη Μικρή Επίδαυρο αφιερώνεται πλήρως στους στόχους του Κύκλου. Αρχίζει με το εκπαιδευτικό πρόγραμμα – Studio Residency Πάροδος και συνεχίζει με πέντε έργα εμπνευσμένα από το Αρχαίο Δράμα. Πρόκειται για έργα όχι μόνο θεατρικά, αλλά και μουσικοθεατρικά και κινηματογραφικά. Νιώθουμε φέτος ότι ο κύκλος περνάει σε νέα, πιο ελεύθερη φάση, με δημιουργική μείξη καλλιτεχνικών ειδών και γλωσσών, που πάντοτε βέβαια έχουν αφετηρία τους το Αρχαίο Δράμα και την κληρονομιά του σήμερα.

Εκτός όμως από τα καινούρια έργα που δημιουργούνται με αφετηρία κι έμπνευση τον Μύθο και το Αρχαίο Δράμα, επιδίωξή μας είναι και η συστηματική πρόσκληση διακεκριμένων σκηνοθετών από το εξωτερικό, εκπροσώπων των νέων καλλιτεχνικών γλωσσών και της ευρωπαϊκής θεατρικής παράδοσης, να εργαστούν με ταλαντούχους ηθοποιούς και καλλιτεχνικούς συντελεστές από την Ελλάδα. Αυτή η πρωτοβουλία, που συνεχίζεται και φέτος για τρίτη χρονιά (Κάστορφ το 2023, Κουλιάμπιν το 2024), μπολιάζει δημιουργικά την καλλιτεχνική κοινότητα του τόπου μας και ανοίγει διαύλους επικοινωνίας με τις διεθνείς σκηνές.

Τρίτος πόλος στη σύνδεση σύγχρονης καλλιτεχνικής δημιουργίας και Αρχαίου Δράματος είναι τα εκπαιδευτικά μας προγράμματα: Οι Μικροί Ιχνευτές, θεατροπαιδαγωγικό πρόγραμμα στην Επίδαυρο, η Πάροδος – ερευνητικό διακαλλιτεχνικό πρόγραμμα για τη νέα δραματουργία στο Αρχαίο Δράμα, το οποίο πραγματοποιείται στο Μικρό Θέατρο της Επιδαύρου και το πρόγραμμα Open Plan, που συνεχίστηκε και φέτος για τέταρτη χρονιά με πολύ δημιουργικές εκπαιδευτικές δράσεις με έμπνευση το Αρχαίο Δράμα, επεκτείνοντας για ακόμα μια χρονιά τη δραστηριότητα του Φεστιβάλ και κατά τους χειμερινούς μήνες.

Η πλατφόρμα Open Plan έμεινε και φέτος πιστή στη Μόδα, την Κεραμική και τον Χορό, αλλά μας προσκάλεσε ν’ ανακαλύψουμε επίσης το μαγικό σύμπαν του Χαρτιού και των ιδιαίτερων τεχνών και τεχνικών του. Φέτος εμπνευστήκαμε από τον Διόνυσο και τον Απόλλωνα, αρχετυπικές μορφές που εκφράζουν τη δίνη των αντιθέσεων. Αντλώντας έμπνευση από το λαμπρό και παντοδύναμο θεϊκό δίδυμο που συναντάμε σε ανεξάντλητα μυθολογικά επεισόδια και επανειλημμένα στο Αρχαίο Δράμα, τα εργαστήρια του Open Plan μάς πρόσφεραν και φέτος στιγμές δημιουργικής έκφρασης και φαντασίας.

Το αναλυτικό πρόγραμμα του Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου για το 2025, με περισσότερες από 90 διεθνείς και εγχώριες παραγωγές Θεάτρου, Χορού, Μουσικής, αλλά και με κινηματογραφικές ταινίες, συζητήσεις, εικαστικές εγκαταστάσεις και video art σε όλους τους χώρους, θα έχουμε τη χαρά να σας το παρουσιάσουμε στη μεγάλη συνέντευξη τύπου στις αρχές Απριλίου!

Με την παράσταση «Ιφιγένεια εν Αυλίδι» του Ευριπίδη, σε σκηνοθεσία του Θέμη Μουμουλίδη, έπεσε η αυλαία των φετινών Επιδαυρίων, με το Αρχαίο Θέατρο να είναι κατάμεστο και τον κόσμο να έχει ανεβεί ακόμα και στο… βουνό, τις δυο ημέρες της παράστασης, την Παρασκευή (19/08) και το Σάββατο (20/08)… Πρόκειται για μια σπάνιας αισθητικής παραγωγή, που δίκαια τιμήθηκε, αποσπώντας θετικά σχόλια από το κοινό!

Το φεστιβάλ Αθηνών-Επιδαύρου έκλεισε με τον καλύτερο δυνατό τρόπο, με μιας σπάνιας αισθητικής παραγωγή, που τιμήθηκε από τον κόσμο με… διπλό sold out στο Αρχαίο Θέατρο της Επιδαύρου, απολαμβάνοντας μοναδικές ερμηνείες από εξαιρετικούς ηθοποιούς.

Η παράσταση μιας τραγωδίας που αποτελεί ένα από τα κορυφαία κείμενα της αρχαίας ελληνικής γραμματείας, καταχειροκροτήθηκε από το κοινό, σ’ έναν ιερό χώρο.

Η Μαρία Πετεβή, γνωστή στο τηλεοπτικό κοινό από τις «Άγριες Μέλισσες», έπαιξε την Ιφιγένεια, ο Λάζαρος Γεωργακόπουλος είχε τον ρόλο του Αγαμέμνονα, ο Παντελής Δεντάκης σ’ αυτόν του Αγγελιαφόρου, ο επίσης γνωστός από τις τηλεοπτικές του παρουσίες Άκης Σακελλαρίου έπαιξε τον Μενέλαο, η Ιωάννα Παππά την Κλυταιμνήστρα, και ο Γιώργος Χρυσοστόμου στο ρόλο του Αχιλλέα, έδωσαν τον καλύτερο εαυτό τους…

Την παράσταση στο Αρχαίο Θέατρο Επιδαύρου, συνόδευε ένα ολοκληρωμένο μουσικό έργο του συνθέτη Σταύρου Γασπαράτου, ο οποίος εμπνεύστηκε από τη μορφή της Ιφιγένειας, δημιουργώντας μια παράλληλη, δική του αφήγηση.

Σημείωμα σκηνοθέτη

Ο Θέμης Μουμουλίδης ανέφερε για την παράσταση: «Στην "Ιφιγένεια εν Αυλίδι", μια κοινωνία σε παρακμή θυσιάζει την Ιφιγένεια – και μια ολόκληρη γενιά νέων ανθρώπων - για έναν μάταιο και άδικο πόλεμο. Η "Ιφιγένεια" είναι η τραγωδία της Ιστορίας. Μια ωδή σ’ αυτό που κάθε φορά θυσιάζεται – για να γεννηθεί η καινούργια εποχή ή για να ανοίξει ένας νέος κύκλος καταστροφής;

Αλλά ποια είναι η έννοια της θυσίας στη δική μας ταραγμένη εποχή; Πώς συμπλέκεται με τον φόβο, τη σκοπιμότητα, τη ματαιοδοξία, την ιδιοτέλεια, τα παιχνίδια εξουσίας, το κυνήγι της δόξας, του πλούτου και της ηδονής, τον θανάσιμο συνδυασμό ισχύος και απληστίας; Πώς συμπλέκεται με κάθε πόλεμο, ένοπλο ή οικονομικό, με κάθε έγκλημα; Τι θυσιάζουμε και σε ποιους βωμούς;

Στην "Ιφιγένεια εν Αυλίδι", ο Ευριπίδης αναδιευθετεί το μυθολογικό υλικό, αφήνοντας για μια στιγμή ανοιχτό το ενδεχόμενο τα πράγματα να εξελιχθούν αλλιώς. Έπειτα από είκοσι χρόνια Πελοποννησιακού Πολέμου, ο Ευριπίδης μοιάζει να αναρωτιέται: "είναι δυνατή μια αλλαγή παραδείγματος";

Δυόμιση χιλιάδες χρόνια αργότερα, και ενώ βιώνουμε τα πρώτα συμπτώματα ενός δυστοπικού μέλλοντος, που εμείς απεργαστήκαμε, αναρωτιόμαστε ακόμη: "είναι άραγε δυνατή μια αλλαγή παραδείγματος";

Το ερώτημα αιωρείται, αναπάντητο. Ίσως κάποτε ο πολιτισμός να αποβάλει την εγγενή, θανάσιμη δυσφορία του. Ίσως κάποτε η πρόοδος να πάψει να συμμαχεί με την βαρβαρότητα. Ίσως κάποτε…

Ως τότε, το μόνο που μπορούμε να κάνουμε είναι να αφηγούμαστε ξανά και ξανά, σε όλους τους τόνους και με όλους τους τρόπους, μέσα από το φίλτρο της δικής μας εποχής, την ίδια ιστορία…».

Επιστρέφοντας, λοιπόν, για τρίτη φορά ο σκηνοθέτης Θέμης Μουμουλίδης, επιχειρεί στην Ιφιγένεια εν Αυλίδι να επανατοποθετήσει τα όρια, αναδεικνύοντας την εφιαλτική σχέση της τραγωδίας με τη δυστοπία της εποχής μας, αποσπώντας θετικά σχόλια από το κοινό που βρέθηκε στο Αρχαίο Θέατρο Επιδαύρου, όπου ολοκληρώθηκε το φετινό Φεστιβάλ.

Λίγες ώρες πριν ανέβει στο Αρχαίο Θέατρο Επιδαύρου η «Ιφιγένεια εν Αυλίδι», να αναφερθεί ότι στον ίδιο χώρο πριν από μια εβδομάδα (12 και 13 Αυγούστου) καταχειροκροτήθηκε από τους θεατές η «Ελένη» του Ευριπίδη, σε μετάφραση Παντελή Μπουκάλα και σκηνοθεσία Βασίλη Παπαβασιλείου. Καστ που ολοκλήρωσε τις παραστάσεις της στο Αρχαίο Θέατρο Επιδαύρου.

Μία πολύχρωμη γιορτή Ειρήνης, με συγκίνηση και χιούμορ, «ζωντάνεψε» στην ορχήστρα του Αρχαίου Θεάτρου Επιδαύρου, καταδεικνύοντας τη ματαιότητα του πολέμου, αφού τόσο για τους νικητές όσο και για τους νικημένους, οι συνέπειές του διαχρονικά είναι εξίσου ολέθριες.

Με παρατεταμένο χειροκρότημα, όρθιοι περίπου 11.000 θεατές, δεν άφηναν τους ηθοποιούς και τους συντελεστές να φύγουν από τη σκηνή, ενώ οι επευφημίες για τις ερμηνείες, αλλά και την εμπνευσμένη σκηνοθετική προσέγγιση του έργου από τον Βασίλη Παπαβασιλείου κράτησαν πολλά λεπτά μετά το τέλος της παράστασης.

Όπως αναφέρθηκε, πρόκειται για μια πολύχρωμη γιορτή Ειρήνης και ταυτόχρονα ένα γοητευτικό παιχνίδι αντίθεσης ανάμεσα στο «φαίνεσθαι» και στο «είναι» που καταδεικνύει με συγκίνηση και χιούμορ τη ματαιότητα του πολέμου, αφού τόσο για τους νικητές όσο και για τους νικημένους οι συνέπειές του διαχρονικά είναι εξίσου ολέθριες.

Η «Ελένη» του ΚΘΒΕ, με την Έμιλυ Κολιανδρή στο ομώνυμο ρόλο και έναν 25μελή θίασο εξαιρετικών ηθοποιών, με ένα Χορό γεμάτο ενέργεια και ζωντάνια σε κεντρικό ρόλο, είναι μία παράσταση συνόλου που ισορροπεί ανάμεσα στο λυρισμό και την ιλαρή διάθεση η οποία διατρέχει το έργο καθοδηγούμενη από την ευθύβολη αλλά και υπαινικτική οπτική του σκηνοθέτη και των συντελεστών της.

«Είναι ευτυχής συγκυρία και νιώθω συγκινημένος που βρήκα ως «προίκα» τη συγκεκριμένη παράσταση. Το ρεπερτόριο μας έχει συγκεκριμένο όραμα και στόχο και η «Ελένη» αποτελεί μέρος της σημειολογικής μας πρότασης», τονίζει ο Καλλιτεχνικός Διευθυντής του ΚΘΒΕ Αστέρης Πελτέκης.

Συντελεστές: Μετάφραση: Παντελής Μπουκάλας, Σκηνοθεσία: Βασίλης Παπαβασιλείου, Συνεργάτης σκηνοθέτης-Δραματουργία: Νικολέτα Φιλόσογλου, Σκηνικά- Κοστούμια: Άγγελος Μέντης, Μουσική: Άγγελος Τριανταφύλλου, Χορογραφία: Δημήτρης Σωτηρίου, Φωτισμοί: Λευτέρης Παυλόπουλος, Ενορχήστρωση – Μουσική διδασκαλία: Γιώργος Δούσος, Moυσική διδασκαλία: Χρύσα Τουμανίδου, Βοηθός σκηνοθέτη: Άννα- Μαρία Ιακώβου, Βοηθός σκηνογράφου - ενδυματολόγου: Έλλη Ναλμπάντη, Βοηθός χορογράφου: Σοφία Παπανικάνδρου, Οργάνωση παραγωγής: Αθανασία Ανδρώνη.

Έπαιξαν: Έμιλυ Κολιανδρή (Ελένη), Θέμης Πάνου (Μενέλαος), Αγορίτσα Οικονόμου (Θεονόη), Γιώργος Καύκας (Θεοκλύμενος), Έφη Σταμούλη (Γερόντισσα), Δημήτρης Κολοβός (Αγγελιοφόρος Α’), Άγγελος Μπούρας (Αγγελιοφόρος Β’), Δημήτρης Μορφακίδης (Τεύκρος), Χρήστος Μαστρογιαννίδης (Θεράπων), Νικόλας Μαραγκόπουλος, Ορέστης Παλιαδέλης (Διόσκουροι).

Χορός: Νεφέλη Ανθοπούλου, Σταυρούλα Αραμπατζόγλου, Λουκία Βασιλείου, Μομώ Βλάχου, Ελένη Γιαννούση, Ηλέκτρα Γωνιάδου, Νατάσα Δαλιάκα, Χρύσα Ζαφειριάδου, Σοφία Καλεμκερίδου, Αίγλη Κατσίκη, Άννα Κυριακίδου, Κατερίνα Πλεξίδα, Μαριάννα Πουρέγκα, Φωτεινή Τιμοθέου, Χρύσα Τουμανίδου.

Μουσικοί επί σκηνής: Γιώργος Δούσος (φλάουτο, κλαρίνο, σαξόφωνο, καβάλ), Δάνης Κουμαρτζής (κοντραμπάσο), Θωμάς Κωστούλας (κρουστά), Παύλος Μέτσιος (τρομπέτα, ηλεκτρική κιθάρα), Χάρης Παπαθανασίου (βιολί), Μανώλης Σταματιάδης (πιάνο, ακορντεόν).

Στο Αρχαίο Θέατρο Επιδαύρου, την Παρασκευή 19 και το Σάββατο 20 Αυγούστου, παρουσιάζεται η «Ιφιγένεια εν Αυλίδι» του Ευριπίδη, ένα από τα κορυφαία κείμενα της αρχαίας ελληνικής γραμματείας. Μια παράσταση που ετοιμάστηκε, από όλους τους συντελεστές της, με την φροντίδα του μεγάλου καλλιτεχνικού γεγονότος, περιμένει την συνάντησή της με το κοινό, στον φορτισμένο χώρο του Αργολικού θεάτρου, σε σκηνοθεσία Θέμη Μουμουλίδη. Επιστρέφοντας για τρίτη φορά στην «Ιφιγένεια εν Αυλίδι» ο σκηνοθέτης, επιχειρεί να επανατοποθετήσει τα όρια, αναδεικνύοντας την εφιαλτική σχέση της τραγωδίας του Ευριπίδη με την δυστοπία της εποχής μας.

Η παράσταση έχει αποσπάσει τα επαινετικά σχόλια κοινού και κριτικής, στις παραστάσεις προηγήθηκαν και καταγράφεται ήδη ως ένα σημαντικό καλλιτεχνικό γεγονός του φετινού καλοκαιριού.

«Ένας μεγάλος θίασος σημαντικών ηθοποιών που υπηρετούν με συνέπεια το θέατρο, και καταθέτουν στο σύνολό τους, υψηλής ευαισθησίας ερμηνείες , μια καλοκουρδισμένη παράσταση και μια σπάνιας αισθητικής παραγωγή, αποτελούν εγγυήσεις για ένα μοναδικό καλλιτεχνικό γεγονός αυτό το καλοκαίρι, στο δρόμο για το Αρχαίο θέατρο Επιδαύρου».

Στο ρόλο της Ιφιγένειας η Μαρία Πετεβή, μια από τις σημαντικότερες εκπροσώπους της νεότερης γενιάς ηθοποιών. Αγαμέμνων ο Λάζαρος Γεωργακόπουλος, Κλυταιμνήστρα η Ιωάννα Παππά, Μενέλαος ο Άκης Σακελλαρίου, Αχιλλέας ο Γιώργος Χρυσοστόμου. Στους ενοποιημένους, για τις ανάγκες της σκηνοθεσίας, ρόλους του Πρεσβύτη και των Αγγελιοφόρων, ο Παντελής Δεντάκης.

Το έργο

Πανέτοιμη για τη μεγάλη εκστρατεία ενάντια στην Τροία, η τεράστια πολεμική μηχανή των Ελλήνων καθηλώνεται στην Αυλίδα, περιμένοντας να φυσήξουν ούριοι άνεμοι. Και, ενώ η αναμονή τούς εξουθενώνει, ο μάντης Κάλχας χρησμοδοτεί ότι, αν θέλουν να αποπλεύσουν, θα πρέπει ο αρχιστράτηγος Αγαμέμνων να θυσιάσει την κόρη του, την Ιφιγένεια. Αντιμέτωπος με το φρικτό δίλημμα, σπαρασσόμενος ανάμεσα στην πατρική αγάπη και το καθήκον προς την πατρίδα, ο Αγαμέμνων τελικά υποκύπτει στην «ανάγκη» και αποφασίζει να θυσιάσει το παιδί του. Είναι όμως έτσι τα πράγματα;

Σ’ αυτόν τον κόσμο, όπου τίποτε δεν είναι όπως φαίνεται, ο Ευριπίδης, από σκηνή σε σκηνή, διαλύει κάθε βεβαιότητα, θέτοντας υπό αμφισβήτηση ολόκληρο το κοινωνικοθρησκευτικό σύστημα. Το επιτελείο των Ελλήνων ηγεμόνων, που υποτίθεται ότι ενώθηκαν για έναν πανεθνικό σκοπό, αποδεικνύεται ένας εσμός πατριδοκάπηλων – ο καθένας με τη δική του «ατζέντα». Ο περήφανος στρατός ένας αφιονισμένος όχλος που διψάει για σφαγή και πλιάτσικο. Η «αγία» οικογένεια ένας καταναγκασμός θεμελιωμένος στη βία.

Ωστόσο, ένα βήμα πριν από την απόλυτη άρνηση, η ίδια η Ιφιγένεια κάνει την ανατροπή, δραπετεύοντας από τη μοίρα του θύματος και περνώντας από την έσχατη απελπισία στην τελική κατάφαση. Κατάφαση στη ζωή και την αξία της, κατάφαση στην αιώνια περιπέτεια του ανθρώπου.

Σημείωμα σκηνοθέτη

Στην «Ιφιγένεια εν Αυλίδι», μια κοινωνία σε παρακμή θυσιάζει την Ιφιγένεια –και μια ολόκληρη γενιά νέων ανθρώπων- για έναν μάταιο και άδικο πόλεμο. Η «Ιφιγένεια» είναι η τραγωδία της Ιστορίας. Μια ωδή σ’ αυτό που κάθε φορά θυσιάζεται – για να γεννηθεί η καινούργια εποχή ή για να ανοίξει ένας νέος κύκλος καταστροφής;

Αλλά ποια είναι η έννοια της θυσίας στη δική μας ταραγμένη εποχή; Πώς συμπλέκεται με τον φόβο, τη σκοπιμότητα, τη ματαιοδοξία, την ιδιοτέλεια, τα παιχνίδια εξουσίας, το κυνήγι της δόξας, του πλούτου και της ηδονής, τον θανάσιμο συνδυασμό ισχύος και απληστίας; Πώς συμπλέκεται με κάθε πόλεμο, ένοπλο ή οικονομικό, με κάθε έγκλημα; Τι θυσιάζουμε και σε ποιους βωμούς;

Στην «Ιφιγένεια εν Αυλίδι», ο Ευριπίδης αναδιευθετεί το μυθολογικό υλικό, αφήνοντας για μια στιγμή ανοιχτό το ενδεχόμενο τα πράγματα να εξελιχθούν αλλιώς. Έπειτα από είκοσι χρόνια Πελοποννησιακού Πολέμου, ο Ευριπίδης μοιάζει να αναρωτιέται: «είναι δυνατή μια αλλαγή παραδείγματος»;

Δυόμιση χιλιάδες χρόνια αργότερα, και ενώ βιώνουμε τα πρώτα συμπτώματα ενός δυστοπικού μέλλοντος, που εμείς απεργαστήκαμε, αναρωτιόμαστε ακόμη: «είναι άραγε δυνατή μια αλλαγή παραδείγματος»;

Το ερώτημα αιωρείται, αναπάντητο. Ίσως κάποτε ο πολιτισμός να αποβάλει την εγγενή, θανάσιμη δυσφορία του. Ίσως κάποτε η πρόοδος να πάψει να συμμαχεί με την βαρβαρότητα. Ίσως κάποτε…

Ως τότε, το μόνο που μπορούμε να κάνουμε είναι να αφηγούμαστε ξανά και ξανά, σε όλους τους τόνους και με όλους τους τρόπους, μέσα από το φίλτρο της δικής μας εποχής, την ίδια ιστορία…
Θέμης Μουμουλίδης

Μετάφραση Παναγιώτα Πανταζή
Σκηνοθεσία Θέμης Μουμουλίδης
Σκηνικό Γιώργος Γαβαλάς
Μουσική Σταύρος Γασπαράτος
Κοστούμια Νίκη Ψυχογιού
Κίνηση Σεσίλ Μικρούτσικου
Φωτισμοί Νίκος Σωτηρόπουλος
Βοηθός σκηνοθέτη Γεωργία Πιερρουτσάκου
Βοηθός σκηνοθέτη Νικολέττα Μακρυνόρη
Βοηθός συνθέτη – μουσική διδασκαλία Αλεξάνδρα Κατερινοπούλου
Βοηθός σκηνογράφου Μαριάννα Παπαγεωργίου
Βοηθός ενδυματολόγου Σοφία Μπαμπανιώτη

Make-up artist Olga Falei
Hair stylist Κωνσταντίνος Κολιούσης
Βοηθός Hair stylist Νίκη Βασιλείου
Φωτογραφίες Ελίνα Γιουνανλή
Artwork Πέτρος Παράσχης
Video Θωμάς Παλυβός
Επικοινωνία Ειρήνη Λαγουρού
Επικοινωνία περιοδείας Ρίτα Σίσιου
Διεύθυνση παραγωγής Σταμάτης Μουμουλίδης
Οργάνωση παραγωγής Χριστίνα Μπάλλα
Βοηθός δ/σης παραγωγής Μαρία Ραϊστέλλη

Ερμηνεύουν:

Αγαμέμνων ΛΑΖΑΡΟΣ ΓΕΩΡΓΑΚΟΠΟΥΛΟΣ
Πρεσβύτης – Άγγελος ΠΑΝΤΕΛΗΣ ΔΕΝΤΑΚΗΣ
Μενέλαος ΑΚΗΣ ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΟΥ
Κλυταιμνήστρα ΙΩΑΝΝΑ ΠΑΠΠΑ
Ιφιγένεια ΜΑΡΙΑ ΠΕΤΕΒΗ
Αχιλλέας ΓΙΩΡΓΟΣ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ

Γυναίκες της Χαλκίδας
ΙΟΥΛΙΑ ΓΕΩΡΓΙΟΥ | ΣΟΦΙΑ ΚΟΥΛΕΡΑ | ΕΙΡΗΝΗ ΛΑΦΑΖΑΝΗ
ΙΩΑΝΝΑ ΛΕΚΚΑ | ΛΕΝΑ ΜΠΟΖΑΚΗ | ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΝΟΕΑ
ΔΑΝΑΗ ΠΟΛΙΤΗ | ΒΙΚΤΩΡΙΑ ΦΩΤΑ

Παραγωγή
5η Εποχή Τέχνης
Εταιρεία Τέχνης Ars Aeterna
Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου
ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ. Αγρινίου
Φεστιβάλ Αρχαίας Ήλιδας

ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΕΠΙΔΑΥΡΟΥ
Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου
Παρασκευή 19 & Σάββατο 20 Αυγούστου | Ώρα 21.00
Ελληνικοί και αγγλικοί υπέρτιτλοι
Προπώληση viva.gr
Τιμές εισιτηρίων από 10 €

(πληροφορίες από aefestival.gr, fragilemag.gr)

Με πολύ δυνατό τρόπο χειροκρότησε ο κόσμος την Παρασκευή (29/07) και το Σάββατο (30/07) στο κατάμεστο Αρχαίο Θέατρο Επιδαύρου, στο τέλος της παράστασης Αίας του Σοφοκλή, που σκηνοθέτησε ο Αργύρης Ξάφης, στο πλαίσιο του Φεστιβάλ Αθηνών & Επιδαύρου.Την παράσταση παρακολούθησε και η Υπουργός Παιδείας και Θρησκευμάτων Νίκη Κεραμέως, ενώ συνεχίστηκαν οι αντιδράσεις για τον Δημήτρη Λιγνάδη.

Ο Αργύρης Ξάφης κατέβηκε για πρώτη φορά ως σκηνοθέτης στο Αρχαίο Θέατρο της Επιδαύρου. Όπως αναφέρθηκε η παράσταση του Εθνικού Θεάτρου ενθουσίασε τους θεατές, κυρίως για την κλασσικό τρόπο που αποδόθηκε, χωρίς μικρόφωνα (οι θεατές είχαν την ευκαιρία να απολαύσουν τη μοναδική ακουστική του Θεάτρου) και χωρίς νεοτερισμούς. Κάποιοι εξέφρασαν, ωστόσο, την αντίθεσή τους με το σκηνικό, αφού δεν τους άρεσε το πλαστικό που χρησιμοποιήθηκε.

Όπως είχε δηλώσει ο σκηνοθέτης «Υπάρχουν συμβάσεις που έχουν καθιερωθεί μέσα στα χρόνια για το πως πρέπει να είναι μια παράσταση αρχαίου δράματος που δεν συμφωνώ και δεν θα ακολουθήσω. Παρόλα αυτά, είμαι ένας μέτριος άνθρωπος, δεν είμαι ήρωας όπως αυτοί στα έργα, επιπλέον με νοιάζει να είμαι ειλικρινής και όχι δήθεν. Οπότε θα δείτε σίγουρα μια ευθεία παράσταση, με αποφασιστικότητα και όσο θάρρος μπορώ να έχω στο να είμαι ειλικρινής απέναντι σας. Τέλος έχουμε δουλέψει πολύ πάνω στην δραματουργία του κειμένου, έχουμε επέμβει, χωρίς να έχουμε αφαιρέσει κάτι».

Στην παράσταση ο Σοφοκλής τοποθετεί στο κέντρο της τραγωδίας του έναν ήρωα που αδυνατεί να συμβαδίσει με το περιβάλλον και την εποχή του. Ενώ ο κόσμος αλλάζει ραγδαία, ενώ όρκοι καταπατούνται και το ατομικό συμφέρον διαμορφώνει τις σχέσεις, ενώ μια νέα πιο «δημοκρατική» κοινωνία των πολιτών αναδύεται, ο Αίας στέκει αμετακίνητος. Όταν με δόλο του στερούν τα όπλα του Αχιλλέα, την πιο μεγάλη αναγνώριση της πολεμικής του αρετής, τον κυριεύει η επιθυμία να εκδικηθεί όσους τον αδίκησαν. Η θεά Αθηνά του θολώνει το μυαλό και στρέφει τη μανία του στα κοπάδια και τους επιστάτες τους. Όταν συνέρχεται και συνειδητοποιεί την πλάνη του, το να συνεχίσει να ζει με αυτή την ντροπή μοιάζει αδύνατο, η ταυτότητά του έχει χαθεί. Ο χρόνος του έχει τελειώσει. Ο Αίας πεθαίνει και μαζί του τελειώνει μια εποχή. Η νέα εποχή που αρχίζει μοιάζει πιο πολύ με έναν βαθύ άχρονο χειμώνα πένθους και γύρω από τον αυτόχειρα ένα νέο αμετακίνητο πλέγμα ανθρώπων εγκλωβίζεται και αποκαλύπτεται.

Επιμένει κατά Λιγνάδη η Επίδαυρος

Στο Αρχαίο Θέατρο της Επιδαύρου σημειώθηκαν ξανά αντιδράσεις για τον Δημήτρη Λιγνάδη. Μετά το «He’s a rapist», που αναρτήθηκε την προηγούμενη εβδομάδα στην παράσταση «Αγαμέμνων» του Αισχύλου, αυτή τη φορά το γνωστό «Βιαστής Είναι» ανέβηκε μετά το τέλος της παράστασης του Εθνικού Θεάτρου «Αίας».

Το ίδιο είχε συμβεί και το βράδυ της Παρασκευής (29/07) στο Μικρό Θέατρο Επιδαύρου μετά την επιτυχημένη παράσταση «Επιτρέποντες του Μενάνδρου», όχι με την ανάρτηση πανό αλλά με την ανάγνωση της ανακοίνωσης του ΣΕΗ από νεαρή ηθοποιό της παράστασης.

Η Νίκη Κεραμέως στο Αρχαίο Θέατρο

Στο Αρχαίο Θέατρο της Επιδαύρου βρέθηκε την Παρασκευή (29/07) και η Υπουργός Παιδείας και Θρησκευμάτων Νίκη Κεραμέως για την πρεμιέρα της παράστασης «Αίας» του Σοφοκλή, μια μέρα μετά την ανακοίνωση των Βάσεων 2022 εισαγωγής σε Πανεπιστήμια και Δημόσια ΙΕΚ.

Υπενθυμίζεται πως στα δύο τμήματα της Σχολής Καλών Τεχνών του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου στο Ναύπλιο, εισάγονται 280 νέοι φοιτητές με βάσεις λίγο πάνω από 9.000 μόρια.