Επιτακτική ανάγκη για μια νέα κουλτούρα πρόληψης
April 30, 2026Από τον «Πολίτη Αργολίδας» έχουμε επισημάνει πολλές φορές πόσο σημαντικό είναι η πρόληψη σε πολλούς τομείς, προκειμένου να μην «γεννηθεί» ένα πρόβλημα και στη συνέχεια τρέχουμε να το αντιμετωπίσουμε.
Αυτό φάνηκε και στα τελευταία ακραία φαινόμενα που έπληξαν και τον νομό μας και ειδικότερα την Ερμιονίδα. Πολλά μπορείς να μας προσφέρει και η τεχνολογία, αλλά κανένα σύστημα προειδοποίησης δεν μπορεί να προστατεύσει μια περιοχή όταν τα ρέματα είναι κλεισμένα, όταν οι φυσικές διέξοδοι του νερού έχουν τσιμεντοποιηθεί ή όταν η αυθαίρετη δόμηση συνεχίζεται
Στο πλαίσιο αυτό έχει ενδιαφέρον το άρθρο του Χρήστου Παπέλη στο «water24.gr», ώστε να φτάσουμε στο σημείο να μην λειτουργούμε μόνο αφού έχει συμβεί η καταστροφή:
«Η Ελλάδα δεν χρειάζεται απλώς καλύτερη πρόγνωση…
Η εγκατάσταση συστημάτων έγκαιρης προειδοποίησης σε Θεσσαλία, Ρέθυμνο, Πεντέλη και Αθήνα είναι αναμφίβολα ένα θετικό και αναγκαίο βήμα. Για πρώτη φορά η χώρα φαίνεται να αντιμετωπίζει πιο σοβαρά το αυτονόητο: ότι τα ακραία καιρικά φαινόμενα δεν είναι πλέον εξαιρέσεις, αλλά μέρος της νέας πραγματικότητας.
Ωστόσο, όσο σημαντική κι αν είναι η τεχνολογία, δεν αρκεί από μόνη της. Η Ελλάδα έχει αποδείξει πολλές φορές ότι μπορεί να αποκτήσει σύγχρονα εργαλεία, αλλά να μην καταφέρει να τα αξιοποιήσει ουσιαστικά. Το πραγματικό ερώτημα δεν είναι αν θα υπάρχουν συστήματα προειδοποίησης, αλλά αν οι δήμοι, οι περιφέρειες και το κράτος θα μπορούν να αντιδρούν εγκαίρως όταν το σύστημα "χτυπά συναγερμό".
Οι πλημμύρες στη Θεσσαλία, οι καταστροφές στη Μάνδρα, οι φωτιές στην Πεντέλη και οι συνεχείς εικόνες δρόμων που μετατρέπονται σε ποτάμια δείχνουν ότι το πρόβλημα στην Ελλάδα δεν ήταν ποτέ μόνο η έλλειψη πληροφορίας. Συχνά γνωρίζαμε ότι μια περιοχή είναι επικίνδυνη, ότι ένα ρέμα έχει μπαζωθεί, ότι μια υποδομή είναι ανεπαρκής ή ότι μια πόλη έχει χτιστεί χωρίς σχέδιο. Εκείνο που έλειπε ήταν η πολιτική βούληση, η πρόληψη και η έγκαιρη παρέμβαση.
Υπάρχει επίσης ένας ακόμη κίνδυνος: να θεωρήσουμε ότι η τεχνολογία μπορεί να λειτουργήσει ως άλλοθι. Ότι αρκεί να υπάρχουν αισθητήρες, εφαρμογές και χάρτες, χωρίς να αλλάξει τίποτα στις ίδιες τις πόλεις. Όμως κανένα σύστημα προειδοποίησης δεν μπορεί να προστατεύσει μια περιοχή όταν τα ρέματα είναι κλεισμένα, όταν οι φυσικές διέξοδοι του νερού έχουν τσιμεντοποιηθεί ή όταν η αυθαίρετη δόμηση συνεχίζεται.
Η εμπειρία άλλων χωρών δείχνει ότι τα πιο αποτελεσματικά συστήματα βασίζονται σε τρεις πυλώνες: πρόγνωση, πρόληψη και εκπαίδευση. Οι πολίτες γνωρίζουν πώς να αντιδράσουν, οι τοπικές αρχές έχουν σαφή σχέδια δράσης και οι υποδομές έχουν σχεδιαστεί ώστε να αντέχουν.
Στην Ελλάδα, αντίθετα, συχνά λειτουργούμε μόνο αφού έχει συμβεί η καταστροφή. Μετά από κάθε μεγάλη πλημμύρα ή φωτιά ξεκινά η ίδια συζήτηση για αντιπλημμυρικά έργα, καθαρισμούς ρεμάτων και αναβάθμιση υποδομών. Λίγους μήνες αργότερα, το θέμα ξεχνιέται – μέχρι το επόμενο ακραίο φαινόμενο.
Η κλιματική κρίση όμως δεν αφήνει πλέον περιθώριο για αυτή τη λογική. Τα φαινόμενα θα είναι συχνότερα, πιο βίαια και πιο απρόβλεπτα. Η Ελλάδα χρειάζεται ένα εθνικό σχέδιο πρόληψης που να συνδέει τα συστήματα έγκαιρης προειδοποίησης με πραγματικά έργα: προστασία ρεμάτων, αποκατάσταση δασών, νέες αντιπλημμυρικές υποδομές, αυστηρότερους κανόνες δόμησης και καλύτερη ενημέρωση των πολιτών.
Γιατί το ζητούμενο δεν είναι απλώς να ξέρουμε ότι έρχεται μια πλημμύρα. Το ζητούμενο είναι να έχουμε δημιουργήσει τις συνθήκες ώστε μια πόλη να μπορεί να την αντέξει».
Διαβάστε ακόμα:
Πηγή: water24.gr
