Οι Πέρσες του Αισχύλου, παίχτηκαν στο Αρχαίο Θέατροι της Επιδαύρου την Παρασκευή (15/07) και το Σάββατο (16/07) - με «φωνές», διαμαρτυρίες και πανό κατά του Δημήτρη Λιγνάδη - με τους ψυχεδελικoύς ήχους, και τις παραμορφωμένες από ενισχυτές εκκωφαντικές κραυγές να σείουν τον «ιερό» χώρο και να προκαλούν ανατριχίλα στους θεατές, που αποθέωσαν τους ηθοποιούς και όλους τους συντελεστές της παράστασης.

Ο σκηνοθέτης Δημήτρης Καραντζάς επιλέγει να ακολουθεί από τη μια τον Αισχύλο, αλλά από την άλλη να παρουσιάζει την αρχαιότερη σωζόμενη τραγωδία, με τη δική του οπτική ωμά, από την ερμηνεία μέχρι τον ήχο της, έχοντας ντύσει τους πρωταγωνιστές με σύγχρονα ρούχα, ακόμα και κοστούμια, για να χειροκροτηθεί στο τέλος από το κοινό, αλλά και να ακούσει και κάποια αρνητικά σχόλια.

Προεξάρχουσα στην ορχήστρα, ήταν η Ρένη Πιττακή, που επιστρέφει μετά από 20 χρόνια στο Αρχαίο Θέατρο Επιδαύρου, με μια πλειάδα λαμπρών ηθοποιών (Χρήστος Λούλης, Γιώργος Γάλλος, Μιχάλης Οικονόμου, Αλεξία Καλτσίκη, Θεοδώρα Τζήμου, Γιάννης Κλίνης, Αινείας Τσαμάτης, Ηλίας Μουλάς, Μάνος Πετράκης, Τάσος Καραχάλιος, Βασίλης Παναγιωτόπουλος, Γιώργος Πούλιος).

Όπως είχε γίνει γνωστό και παρακολούθησαν οι θεατές, στους «Πέρσες του Αισχύλου» το κοίλον και η ορχήστρα ενώνονται για να «συμμετάσχουν» σε μια κοινή συζήτηση για την ήττα, τη δυσκολία της παραδοχής της και την αμηχανία της συνέχειας, με τη συμμετοχή εθελοντών που εισέρχονται σταδιακά στον χώρο, συνθέτοντας μια «κοινωνία» που αναζητά το νήμα της ύπαρξης μετά την καταστροφή, σαν αντικατοπτρισμός της παρούσας ιστορικής συγκυρίας.

Το εντυπωσιακό τοπικό στοιχείο που φάνηκε να συγκινεί το σύνολο του κοινού, που είχε κατακλίσει το Αρχαίο Θέατρο Επιδαύρου, ήταν ο χορός των Περσών, που δεν αποτελείτο από γέροντες, αλλά από ένα πλήθος νέων ανθρώπων που γέμισαν τη σκηνή, «ξεφυτρώνοντας» από παντού: 40 εθελοντές όλων των ηλικιών – μέλη του Εξωραϊστικού Συλλόγου Επιδαύρου, εμφανίζονταν ξαφνικά στη σκηνή, είτε ερχόμενοι από τα καθίσματα των θεατών, είτε από τα απέναντι πεύκα.

Οι ντόπιοι ηθοποιοί, που καταχειροκροτήθηκαν από τον κόσμο ήταν εθελοντές στην παράσταση και ο ρόλος τους ήταν να δείξουν μέσα από τη σκηνοθετική ματιά του Καρατζά, τη σχέση που μπορεί να έχει ένας λαός με τους πολιτικούς. Ό,τι συνιστά μια κοινωνία που προσπαθεί να βρει πού θα υπακούσει, όπως έχει δηλώσει ο σκηνοθέτης σε πρόσφατη συνέντευξή του. Μια κοινωνία, δηλαδή, που ξεκινάει με πίστη, τη χάνει όταν μαθαίνει την τραγωδία στη Σαλαμίνα και σιγά σιγά αρχίζει να φαντασιώνεται τη διαδικασία της εξέγερσης, αναζητώντας το νήμα της ύπαρξής τους μετά την καταστροφή.

Ο Δημήτρης Καρατζάς είχε περιγράψει σε συνέντευξή του στην «Καθημερινή», τη συνάντηση των πολιτών με τον παράτολμο Ξέρξη, αρχηγό της εκστρατείας των Περσών κατά των Ελλήνων: «Γίνεται για πρώτη φορά τόσο ευθεία ρήξη με την πολιτική αρχή. Δημιουργείται τέτοιος κλυδωνισμός, σαν να καταστρέφεται εντελώς στην τελευταία σκηνή η πιθανότητα δόμησης μιας κοινωνίας, καθώς έχει αφανιστεί ο λαός της. Βλέπουμε ένα πλήθος να αποχωρεί σχεδόν αποδομώντας και αλληλολιντσάροντας ο ένας τον άλλον».

Μια διαφορετική εκδοχή των «Περσών» του Αισχύλου θα παρουσιάσει ο σκηνοθέτης Δημήτρης Καραντζάς στο Αρχαίο Θέατρο της Επιδαύρου. Η παράστασή του, με πρωταγωνιστές τους Ρένη Πιττακή, Χρήστο Λούλη και Γιώργο Γάλλο, θα φιλοξενηθεί στον συγκεκριμένο ιερό χώρο της Αργολίδας στις 15 και 16 Ιουλίου.

Οι «Πέρσες» του Δημήτρη Καραντζά θέτουν κρίσιμα ερωτήματα για το τι συνιστά «κοινωνία», τι σημαίνει η επίμονη προσκόλληση στην εξουσία και η ανάγκη της πίστης σ’ έναν οδηγό, άνθρωπο ή θεό, μέσα σε έναν συντετριμμένο κόσμο.

«Ο άξονας μέσα από τον οποίο διαβάζω το έργο είναι η πορεία ενός λαού που από την απόλυτη πίστη, περνάει στην αμφισβήτηση και έπειτα στη σύγκρουση, μέχρι που φτάνει σε μια μανιακή, σπασμωδική αντίδραση. Ούτε η τυφλή πίστη λειτουργεί, ούτε και η τυφλή αντίδραση. Σαν να βλέπεις το ανέφικτο του κοινωνικού συμβολαίου» σημειώνει ο σκηνοθέτης.

Το κοίλον και η ορχήστρα ενώνονται για να «συμμετάσχουν» σε μια κοινή συζήτηση για την ήττα, τη δυσκολία της παραδοχής της και την αμηχανία της συνέχειας, με τη συμμετοχή εθελοντών που εισέρχονται σταδιακά στον χώρο, συνθέτοντας μια «κοινωνία» που αναζητά το νήμα της ύπαρξης μετά την καταστροφή, σαν αντικατοπτρισμός της παρούσας ιστορικής συγκυρίας.

Την ίδια στιγμή, η Άτοσσα της Περσίας, την οποία υποδύεται η Ρένη Πιττακή, που επιστρέφει στην Επίδαυρο μετά από 20 χρόνια, είναι, όπως επισημαίνει ο ίδιος, «η ψυχρή ευγενική φωνή της εξουσίας» που με κάθε τρόπο θέλει να συντηρηθεί και να συνεχιστεί σε μια κοινωνία σχεδόν αποδεκατισμένη. «Δυο τελείως διαφορετικές θεάσεις του τι σημαίνει κόσμος».

Γραμμένη το 472 π.Χ., η τραγωδία του Αισχύλου αποτελεί ίσως την παλαιότερη καταγραφή γεγονότων της ελληνικής ιστορίας στο θέατρο. Στα Σούσα, την περσική πρωτεύουσα, οι πολίτες που έχουν μείνει πίσω και η βασίλισσά τους, Άτοσσα που βασανίζεται από κακούς οιωνούς, αναμένουν νέα από την πολεμική επιχείρηση του Ξέρξη στην Ελλάδα. Ένας αγγελιαφόρος αναγγέλλει τη φριχτή έκβαση της μάχης της Σαλαμίνας: ο περσικός στρατός και οι επίλεκτοι αρχηγοί του έχουν συντριβεί. Η Άτοσσα και ο Χορός καλούν το φάντασμα του Δαρείου για να τους καθοδηγήσει. Ο ένδοξος βασιλιάς καταδικάζει την ύβρη του Ξέρξη, που θέλησε να δαμάσει φύση και θεία βούληση και προβλέπει περισσότερες ακόμη καταστροφές. Με την άφιξη του Ξέρξη, κορυφώνεται η συντριβή. Η ζυγαριά γέρνει πλέον αποφασιστικά προς τον τρόμο του τέλους.

Το έργο διατρέχουν ατέλειωτοι κατάλογοι ονομάτων: εκείνοι που πρώτα φώτιζαν το δρόμο για την ελπίδα, τη νίκη και την ομοψυχία, τώρα πέφτουν ένας-ένας, χάνονται στα σκοτάδια ενός τόπου ρημαγμένου, ενός λαού στο όριο της φρίκης, της λογικής και της υπακοής.

Οι Πέρσες ως τραγωδία της ανθρωπότητας, ως μικροσύστημα που αντανακλά ζητήματα ύπαρξης και συνύπαρξης, άλυτα ανά τους αιώνες, γίνονται, υπό τις σκηνοθετικές οδηγίες του Καραντζά, κοινός τόπος για μια συνομιλία που φωτίζει εμμέσως τα πολλαπλά παγκόσμια αδιέξοδα του σήμερα. Το θέατρο είναι ο δημόσιος χώρος, η Εκκλησία του Δήμου, η Πόλη. Ο Χορός των Περσών, η «κοινωνία», ξεκινάει με την πίστη και την υπακοή, καταλήγοντας, μετά τον αφανισμό, ένα άναρχο πλήθος χωρίς οδηγό και σημείο αναφοράς.

Διαβάστε ακόμα:

Μαγικές στιγμές στην Επίδαυρο: Άλκηστη του Ευριπίδη, από τον Γιόχαν Σίμονς (εικόνες)

Αρχαίo Θέατρο Επιδαύρου: Τα δρομολόγια του ΚΤΕΛ για τις παραστάσεις

Λούλης: Η απίστευτη ατάκα για την εμφάνισή του στην Επίδαυρο

Αρχαίο θέατρο Επιδαύρου: Άσκηση πυρκαγιάς και προληπτικής απομάκρυνσης επισκεπτών (βίντεο)

Φεστιβάλ Αθηνών και Επιδαύρου: Οικονομική μεταφορά με λεωφορείο

(πληροφορίες από aefestival.gr, protothema.gr)