Δουλειά έχει πιάσει εδώ και λίγες ημέρες η νέα υπηρεσία της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ) μετά και την πλήρη ενσωμάτωση του ΣΔΟΕ. Πρόκειται για τη Γενική Διεύθυνση Δυνάμεων Ελέγχου Οικονομικών Συναλλαγών, γνωστή ως «ΔΕΟΣ», η οποία «μάχεται» κάθε μορφή οικονομικού εγκλήματος. Αυτή η νέα δύναμη της ΑΑΔΕ θα έχει πρόσβαση στα πάντα…

Βασικός στόχος η καταπολέμηση του λαθρεμπορίου, της δασμοφοροδιαφυγής, της φοροδιαφυγής και ο έλεγχος κίνησης κεφαλαίων.

Στο στόχαστρο επίσης είναι η παράνομη διακίνηση ναρκωτικών και ψυχοτρόπων ουσιών, προδρόμων ουσιών, όπλων, πυρομαχικών και εκρηκτικών αλλά και η παράνομη διακίνηση αρχαιοτήτων, μνημείων, κειμηλίων και έργων τέχνης, καθώς και θησαυρών της εθνικής πολιτιστικής κληρονομιάς.

Στις αρμοδιότητες της νέας ελεγκτικής υπηρεσίας περιλαμβάνεται και ο εντοπισμός αδήλωτης εργασίας και εν γένει παραβάσεων της ασφαλιστικής νομοθεσίας με αντίστοιχη ενημέρωση της Επιθεώρησης Εργασίας.

Οι πληροφορίες για ύποπτες οικονομικές συναλλαγές, αντλούνται από κάθε πηγή, όπως το Taxis, τον ΕΦΚΑ, το ΓΕΜΗ, τις τράπεζες, καθώς επίσης και από καταγγελίες ή από δημοσιεύματα στον Τύπο και αναρτήσεις στα social media.

Στους στόχους της «ΔΕΟΣ» περιλαμβάνονται οι έρευνες και οι έλεγχοι πρόληψης για την εξακρίβωση της ορθής εφαρμογής της φορολογικής νομοθεσίας, η αποκάλυψη και η καταπολέμηση της φοροδιαφυγής και της φοροαποφυγής, μέσω της διαπίστωσης και της αντιμετώπισης κάθε μορφής απάτης σε βάρος των δημοσίων εσόδων. Παρακολουθεί, παράλληλα, την εξέλιξη της φορολογικής απάτης προκειμένου να αντιμετωπίζει σύγχρονες μεθόδους απόκρυψης φορολογητέας ύλης.

Στις αρμοδιότητες της «ΔΕΟΣ» περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, οι:

• έρευνα, αποκάλυψη και καταπολέμηση της φοροδιαφυγής, μέσω της χρήσης ηλεκτρονικών μέσων, του διαδικτύου και των νέων τεχνολογιών
• δέσμευση τραπεζικών λογαριασμών και περιουσιακών στοιχείων, σε ειδικές περιπτώσεις διασφάλισης συμφερόντων του Δημοσίου ή σε περιπτώσεις μεγάλης έκτασης φοροδιαφυγής
• διενέργεια ερευνών για την καταπολέμηση περιπτώσεων απάτης στον ενδοκοινοτικό ΦΠΑ σε φυσικά ή νομικά πρόσωπα ή σε κάθε είδους νομικές οντότητες σε όλη την επικράτεια, με έμφαση στον εντοπισμό και στην απενεργοποίηση του ενδοκοινοτικού ΑΦΜ εξαφανισμένων εμπόρων, καθώς και τον εντοπισμό και την
• εξάρθρωση κυκλωμάτων κυκλικής απάτης (carousel fraud)
• υποβολή μηνυτήριων αναφορών στον αρμόδιο Εισαγγελέα για υποθέσεις φοροδιαφυγής που έχουν ολοκληρωθεί
• διενέργεια φορολογικών ελέγχων στη διακίνηση, στη διαμετακόμιση, στις εισαγωγές και στις εξαγωγές, στον εφοδιασμό και στη διάθεση των προϊόντων που υπόκεινται σε Ειδικό Φόρο Κατανάλωσης (ΕΦΚ)

Συνεργασίες

Η «ΔΕΟΣ» συνεργάζεται με OLAF, INTERPOL και EUROPOL ενώ ειδικό τμήμα λειτουργεί ως Εθνικό Γραφείο Ανάκτησης περιουσιακών στοιχείων από εγκληματικές δραστηριότητες (ARO Greece), διευκολύνοντας την αμοιβαία διοικητική συνεργασία μέσω διεθνών δικτύων όπως το CARIN.

Τα επιχειρησιακά κλιμάκια της «ΔΕΟΣ» διαθέτουν drones, φορητές κάμερες, ειδικά οχήματα, σκάφη και μέσα ατομικής προστασίας. Η σύνδεση με το κέντρο επιχειρήσεων της ΑΑΔΕ εξασφαλίζει καθοδήγηση σε πραγματικό χρόνο, ενισχύοντας την αποτελεσματικότητα των ελέγχων.

Για λόγους ασφαλείας, τα στελέχη φέρουν όπλα και αλεξίσφαιρα γιλέκα, ενώ θα εκπαιδεύονται στη δίωξη ναρκωτικών, σε σκοποβολή και τεχνικές μάχης «σώμα με σώμα», ώστε να μπορούν να αντιμετωπίζουν επικίνδυνες καταστάσεις.

Πηγή: naftemporiki.gr

Ο «Πολίτης Αργολίδας» ασχολήθηκε με το θέμα των εργασιακών συνθηκών, την ασφάλεια σε χώρους εργασίας, και τους ελέγχους σ' αυτούς, μετά το δυστύχημα (έχασαν τις ζωές τους πέντε γυναίκες) στη «Βιολάντα», όπου παρατηρήθηκαν πολλές ελλείψεις με αποτέλεσμα την προφυλάκιση του ιδιοκτήτη των εργοστασίων, μετά την απολογία του στον ανακριτή. Σε βάρος του, καθώς και σε βάρος του τεχνικού ασφαλείας και του υπεύθυνου βάρδιας, έχει ασκηθεί δίωξη για ανθρωποκτονία με ενδεχόμενο δόλο.

Σχετικά θέμα φιλοξένησε και το site «parallaximag.gr», με την υπογραφή του Θωμά Καλέση, μέσω του οποίου αναδεικνύεται η υποστελέχωση της επιθεώρηση εργασίας, φυσικά, και με... αποτύπωμα από τα μνημόνια. Τονίζεται, μάλιστα, ότι για παράδειγμα τα Επτάνησα δεν έχουν πουθενά σχετικό τμήμα τμήμα, το ίδιο συμβαίνει και με πολλούς νομούς της Πελοποννήσου. Αυτά για τα οποία «φωνάζουμε», επιβεβαιώνονται...

Διαβάστε αναλυτικά:

Σε μια περίοδο όπου η εντατικοποίηση της εργασίας βαθαίνει και οι απαιτήσεις παραγωγικότητας αυξάνονται, ενώ το ύψος των μισθών παραμένει στα ίδια επίπεδα εδώ και χρόνια, το ζήτημα της ουσιαστικής προστασίας των εργαζομένων επανέρχεται επιτακτικά στον δημόσιο διάλογο.

Η υποστελέχωση της Επιθεώρησης Εργασίας αναδεικνύεται σε κρίσιμο παράγοντα που επηρεάζει άμεσα την ασφάλεια στους χώρους εργασίας.

Και είναι αυτή η πραγματικότητα που διαμορφώνεται τα τελευταία χρόνια που δείχνει έναν ελεγκτικό μηχανισμό που λειτουργεί υπό πίεση, με περιορισμένους ανθρώπινους πόρους και αυξημένες αρμοδιότητες. Ακόμη και τις απλές γραφειοκρατικές εργασίες καθώς διοικητικό προσωπικό δεν υπάρχει, παρά καλύπτεται από τ0υς ίδιους τους ελεγκτές (!).

Με λίγα λόγια η Επιθεώρηση Εργασίας καλείται να εποπτεύσει μια ολόκληρη αγορά εργασίας, την ίδια ώρα που οι ίδιοι οι εργαζόμενοι της κάνουν λόγο για ελλείψεις, υπερφόρτωση και αδυναμία ουσιαστικής πρόληψης. Και όπως γίνεται κατανοητό όταν ο ελεγκτικός μηχανισμός λειτουργεί στο «όριο», η πρόληψη σε εκ των υστέρων διαχείριση τραγικών περιστατικών, όπως αυτό που συνέβη πρόσφατα στο εργοστάσιο Βιολάντα που στοίχισε τη ζωή σε πέντε εργαζόμενες.

Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, στελέχη και συνδικαλιστές του κλάδου τοποθετούνται δημόσια, καταρρίπτουν μύθους που δημιουργούνται από κυβερνητικά αφηγήματα και αναδεικνύουν τις πραγματικές διαστάσεις της υποστελέχωσης και τις συνέπειές της στην καθημερινότητα των εργαζομένων.

Τι είναι η Επιθεώρηση Εργασίας και τι προβλήματα δημιουργεί η υποστελέχωση

Η Επιθεώρηση Εργασίας είναι η αρμόδια ανεξάρτητη αρχή που:

• Ελέγχει την εφαρμογή της εργατικής νομοθεσίας
• Επιβλέπει την υγεία και ασφάλεια στους χώρους εργασίας
• Διερευνά εργατικά ατυχήματα
• Επιβάλλει διοικητικά πρόστιμα
• Παρεμβαίνει σε περιπτώσεις αδήλωτης εργασίας και παραβιάσεων ωραρίων

Τα προβλήματα που δημιουργούνται με βάση την υποστελέχωση που δηλώνουν πως υπάρχει τα ίδια τα στελέχη της ανεξάρτητης αρχής είναι τα εξής:

• Μειωμένοι έλεγχοι σε επιχειρήσεις
• Καθυστέρηση διερεύνησης εργατικών ατυχημάτων
• Περιορισμένη πρόληψη παραβάσεων
• Δυσκολία ελέγχου σε απομακρυσμένες περιοχές
• Αυξημένος φόρτος εργασίας για κάθε επιθεωρητή

Και όλα αυτά τη στιγμή που μιλάμε για μια χώρα με χιλιάδες επιχειρήσεις και εργοτάξια, που ουσιαστικά μένουν χωρίς έλεγχο καθώς οι αριθμοί εργαζομένων και επιχειρήσεων δεν επαρκούν για να καλυφθούν ούτε στο ελάχιστο οι ανάγκες των ουσιαστικών προληπτικών ελέγχων, έτσι ώστε να μη φτάνουμε σε παρόμοια περιστατικά με αυτά των Τρικάλων.

«Αναλογεί ένας Επιθεωρητής για 1.509 επιχειρήσεις»

Το στέλεχος που περιέγραψε την άκρως ανησυχητική εικόνα που επικρατεί μέχρι σήμερα στον κλάδο της Επιθεώρησης Εργασίας είναι η ίδια η πρόεδρος του Συλλόγου Επιθεωρητών Ασφαλείας και Υγείας, Παναγιώτα Ρόζου, η οποία μεταξύ άλλων παραθέτει αριθμούς και συσχετισμούς που πραγματικά σοκάρουν.

«Κοιτάξτε, αυτοί οι αριθμοί που ακούστηκαν πρόσφατα από τον κυβερνητικό εκπρόσωπο δεν έχουν καμιά επαφή με την πραγματικότητα. Είπε για παράδειγμα ότι στον νομό Τρικάλων υπάρχουν 57 επιθεωρητές. Μιλάμε για αδιανόητο στοιχείο καθώς στην πραγματικότητα στη συγκεκριμένη περιοχή έχει μόνο 4. Και αυτά είναι στοιχεία στα οποία μπορεί να έχει πρόσβαση κάθε πολίτης. Υπάρχουν 4 επιθεωρητές σε ολόκληρο το νομό Τρικάλων, οι οποίοι μάλιστα εξυπηρετούν και τον νομό Καρδίτσας. Τώρα γιατί υπάρχει αυτή η αναλογία;

Και επειδή το τεύχος του Εργάνη για το 2025 έχει βγει μπορώ να σας πω ότι ο αριθμός των επιθεωρητών Ασφάλειας και Υγείας σε ολόκληρη την Ελλάδα παραμένει ίδιος, δηλαδή 233 ενώ οι επιχειρήσεις και οι εργαζόμενοι έχουν αυξηθεί κι έχουν ξεπεράσει τις 351.552 του 2024. Με μια απλή διαίρεση διαπιστώνουμε ότι ένας επιθεωρητής καλείται να ελέγξει 1.509 επιχειρήσεις. Βάλτε εσείς με το νου σας τώρα πως και πότε μπορεί ένας και μόνο άνθρωπος να ελέγξει επί τόπου 1.509 επιχειρήσεις με τα παραρτήματά και τα υποκαταστήματά τους. Διότι για την ασφάλεια και για την υγεία ο έλεγχος δεν μπορεί να μην είναι επιτόπιος», αναφέρει αρχικά η κα. Ρόζου.

Και προσθέτει: «Δεν πρόκειται για μια υπηρεσία που μπορεί να ελεγχθεί από το γραφείο. Πρέπει να πάει εκεί ο επιθεωρητής να δει, τα μηχανήματα αν είναι ασφαλή, το περιβάλλον το εργασιακό, εάν υπάρχουν επικίνδυνοι παράγοντες ή όχι, αν υπάρχουν σκόνες, καπνοί, αέρια, να ελέγξει το κτίριο εάν είναι ασφαλές, τα δάπεδα του, εάν υπάρχουν υπερυψωμένα σημεία στα οποία οι εργαζόμενοι έχουν πρόσβαση κ.ο.κ. Βγαίνουν κάποιοι από την κυβέρνηση και λένε ότι οι έλεγχοι μπορούν να γίνονται και από απόσταση. Αυτά δεν γίνονται. Αυτό μπορεί να το κάνει μόνο ο κλάδος των επιθεωρητών εργασιακών σχέσεων που ελέγχει την ψηφιακή κάρτα από το γραφείο. Εμείς είμαστε άλλη υπηρεσία. Δεν έχουμε σχέση ούτε και διοικητικά με τους επιθεωρητές εργασιακών σχέσεων».

Σε κάθε ελεγκτή αντιστοιχούν 10.000 εργαζόμενοι

Συνεχίζοντας να αναλύει αριθμούς η πρόεδρος του Συλλόγου Επιθεωρητών Ασφάλειας και Υγείας, συμπληρώνει πως «οι εργαζόμενοι που αντιστοιχούν σε αυτές τις 351.552 επιχειρήσεις είναι 2.500.000. Εάν κάνουμε πάλι την διαίρεση θα διαπιστώσουμε ότι προκύπτουν 10.000 εργαζόμενοι για κάθε επιθεωρητή. Σ’ αυτούς δεν συμπεριλαμβάνεται ο Δημόσιος τομέας αν και εμείς ελέγχουμε και αυτόν, καθώς επίσης και τα τεχνικά έργα. Αυτές οι επιχειρήσεις που αναφέρουμε είναι όσες διαθέτουν πίνακα προσωπικού. Τα τεχνικά έργα δεν έχουν πίνακα. Άρα δηλαδή εδώ προστίθενται αυτά τα νούμερα που συζητάμε, δηλαδή 1.509 επιχειρήσεις και 10.000 εργαζόμενοι για κάθε επιθεωρητή, συν τα τεχνικά έργα, συν τον Δημόσιο τομέα, ο οποίος απαριθμεί περισσότερους από 500.000 εργαζόμενους.

Υπάρχουν, επίσης, υπηρεσίες που ελέγχονται συστηματικά, όπως οι Δήμοι. Οι τελευταίοι μάλιστα έχουν ένα πολύ σοβαρό ποσοστό ατυχημάτων και σοβαρών ατυχημάτων. Όταν λοιπόν λέμε Δημόσιο, μη σκεφτούμε ένα γραφείο του Δημοσίου».

Οι 233 εκτελούν και διοικητικές εργασίες

Καταδεικνύοντας με ακόμη με πιο μελανά χρώματα την υποστελέχωση του Σώματος, η κα. Ρόζου συμπληρώνει με νόημα: «Θέλετε να σας το κάνω ακόμα πιο αναλυτικό; Οι 233 είναι αυτοί που έχουν την ιδιότητα του επιθεωρητή ασφάλειας και υγείας, όμως, δεν κάνουν όλοι ελέγχους. Γιατί; Γιατί η Επιθεώρηση Εργασίας έχει μια παγκόσμια πρωτοτυπία και αποτελείται μόνο από επιθεωρητές. Δεν διαθέτει διοικητικό προσωπικό, παρά ελάχιστο μόνο. Οπότε τις διοικητικές υπηρεσίες τις λειτουργούν οι ίδιοι οι επιθεωρητές. Δηλαδή έχουμε πρόγραμμα για να μπορούμε να κάνουμε και εσωτερικές υπηρεσίες, γιατί αλλιώς τα γραφεία δεν μπορούν να λειτουργήσουν. Οπότε βρισκόμαστε εκεί και σηκώνουμε τα τηλέφωνα ή ολοκληρώνουμε γραφειοκρατικά ζητήματα.

Αυτά συμβαίνουν, βέβαια, γιατί κάθε χρόνο αποχωρεί κόσμος και δεν κάνουν καθόλου προσλήψεις. Από το 2000 κι έπειτα δεν έχει έρθει πολύς κόσμος στην υπηρεσία. Επιπλέον στη διάρκεια των μνημονίων το 2011, ενώ η Επιθεώρηση μπορούσε να εξαιρεθεί ώς ένας πολύ σημαντικός τομέας, εν τούτοις κατάργησαν 330 οργανικές θέσεις. Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος μπορεί να λέει ότι η Επιθεώρηση Εργασίας έχει πληρωμένες το 90% των θέσεων. Και αυτό είναι αλήθεια που λέει. Αλλά είναι η μισή αλήθεια. Γιατί; Γιατί υπάρχουν περίπου 993 οργανικές θέσεις στην Υπηρεσία κι έχω πληρωμένες τις 800 θέσεις. Σου λέει “ποια υπηρεσία είναι γεμάτη στο 90%”.

Τι γίνεται όμως με αυτές. Πρώτον: Με τα μνημόνια έχουν καταργηθεί όπως προείπαμε 330 θέσεις. Δεύτερον: Αυτές οι θέσεις είναι όλες οργανικές ή υπάρχουν αποσπασμένοι και δεσμευμένοι σε άλλες υπηρεσίες; Υπάρχουν και τέτοιοι. Γι’ αυτό και η κυβέρνηση πάει με τη λογική ότι δεν υπάρχουν κενές θέσεις. Κενές ποιες είναι; Αυτές που είναι ελεύθερες, οι οποίες είναι περίπου 100. Οπότε αυτές οι αλήθειες, είναι οι φτιαχτές που δεν έχουν καμία σχέση με την πραγματικότητα.

Αυτή τη στιγμή ακόμη και 500 να γίνουμε δεν θα αλλάξουν πολλά πράγματα. Ούτε και οι συσχετισμοί. Δεν θα πλημμυρίσουμε τους χώρους εργασίας προφανώς, αλλά θα μπορούμε τουλάχιστον να έχουμε μεγαλύτερη παρουσία στους εργασιακούς χώρους και πιο εντατικούς ελέγχους. Θα έχεις μεγαλύτερη ευχέρεια να εμβαθύνεις ακόμη περισσότερο».

Ποιες περιοχές δεν έχουν τμήματα

Αναφερόμενη στις περιοχές που δεν μπορούν να καλυφθούν από την Επιθεώρηση Εργασίας τονίζει, επίσης, πως «όταν υπάρχουν περιοχές που δεν διαθέτουν ακόμη υπηρεσία, δύσκολα θα κάνει ο άλλος 300 χλμ. για να ελέγξει μια εταιρεία. Γίνονται ασφαλώς, αλλά δεν μπορούν να γίνονται συχνά. Για παράδειγμα τα Επτάνησα δεν έχουν πουθενά τμήμα. Πάρα πολλοί νομοί της Πελοποννήσου επίσης. Η Πέλλα δεν έχει τμήμα, το ίδιο και το Κιλκίς. Δεν συζητάω για Φλώρινα και Γρεβενά. Δεν υπάρχουν τμήματα. Η Ροδόπη επίσης, όπως και η Ξάνθη. Μέχρι πρόσφατα δεν είχε ούτε η Χαλκιδική. Ούτε και η Ρόδος. Έχουμε σχεδόν εξαφανιστεί.

Και επειδή οι τελευταίες προσλήψεις έγιναν το 2000 αν κάνετε μία αναγωγή θα διαπιστώσετε ότι είμαστε όλοι άνω των 55 ετών. Πρέπει να γίνουν μαζικές προσλήψεις. Να έρθει κόσμος να εκπαιδευτεί. Είναι δύσκολη δουλειά. Είναι ένα αντικείμενο πολυεπιστημονικό, διότι ένας επιθεωρητής θα πρέπει να έχει γνώσεις ηλεκτρολόγου, μηχανολόγου, πολιτικού μηχανικού, χημικού, να μελετά θέματα οργάνωσης της εργασίας, βιολογικούς παράγοντες για θέματα Υγείας. Με λίγα λόγια θα πρέπει να γνωρίζει σχεδόν τα πάντα».

Η σύγχυση σχετικά με τα εργατικά ατυχήματα

Σε μια προσπάθεια να ξεκαθαρίσει το τοπίο αναφορικά με τα εργατικά ατυχήματα στην Ελλάδα, ο Γιώργος Μουμουζιάς, προϊστάμενος στην Επιθεώρηση και μέλος της Ομοσπονδίας των Επιθεωρητών, μιλώντας στην «parallaxi» υπογράμμισε πως «δυστυχώς στην Ελλάδα δεν υπάρχει ένας μονοσήμαντος αριθμός εργατικών ατυχημάτων, κι αυτό διότι άλλον αριθμό δέχεται ως εργατικό ατύχημα η Γενική Συνομοσπονδία Εργατών Ελλάδος, άλλον το Ελληνικό Ινστιτούτο Υγείας και Ασφάλειας στην Εργασία (ΕΛΙΝΥΑΕ), άλλον ο στατιστικός φορέας και ο e-ΕΦΚΑ και άλλον η νομολογία την οποία ασπάζεται και η Επιθεώρηση Εργασίας.

Επιπλέον βασικός παράγοντας για την προσμέτρηση ενός ατυχήματος ως εργατικού, απαραίτητη προϋπόθεση είναι να συνδέεται ο παθών με σχέση εξαρτημένης εργασίας με κάποιον εργοδότη. Δηλαδή εάν αυτός που πάθει κάτι είναι αυτοαπασχολούμενος, δεν θεωρείται εργατικό ατύχημα γιατί δεν υπάρχει καταρχάς κάποιος από τον οποίο να ζητήσει την εφαρμογή της εργατικής νομοθεσίας. Γι' αυτό υπεύθυνος είναι ο εργοδότης. Εάν είναι αυτοαπασχολούμενος σημαίνει ότι ο ίδιος έχει την ευθύνη τήρησης των διατάξεων.

Η Επιθεώρηση Εργασίας καταγράφει, επίσης, συγκεκριμένο αριθμό ατυχημάτων, αλλά υπάρχουν και κλάδοι εργασίας τους οποίους η εν λόγω υπηρεσία δεν έχει καμία αρμοδιότητα ελέγχου και κατά συνέπεια δεν προχωρά σε καταγραφή των ατυχημάτων. Σ’ αυτή την κατηγορία για παράδειγμα υπόκεινται οι εργασίες σε λατομεία και ορυχεία, οι εργασίες σε ναυτηλιακές εταιρείες, σε αεροπλάνα εν πτήση, σε τρένο εν κινήσει. Όλα αυτά δεν αποτελούν αντικείμενο για την Επιθεώρηση, επομένως δεν καταγράφονται και τα ατυχήματα. Και αυτό είναι κάτι που συνέβαινε ανέκαθεν».

Εν κατακλείδι αξίζει να αναφέρουμε πως εργατικό ατύχημα θεωρείται κάθε βίαιο και αιφνίδιο συμβάν που:

• Συμβαίνει κατά την εκτέλεση της εργασίας ή
• Με αφορμή την εργασία
• Προκαλεί σωματική ή ψυχική βλάβη ή ανικανότητα

Περιλαμβάνονται δε:

• Ατυχήματα μέσα στον χώρο εργασίας
• Ατυχήματα κατά τη μετακίνηση για υπηρεσιακό σκοπό
• Ατυχήματα κατά την μετάβαση ή αποχώρηση από την εργασία.

Πηγή: parallaximag.gr

Διαβάστε ακόμα:

Εργασιακές συνθήκες: Εγκληματικές παραλείψεις και αδιαφορίας, παντελής απουσία κρατικών ελέγχων

Χρέος όλων (και στα μέρη μας) η προτεραιότητα στην ασφάλεια των εργαζόμενων (βίντεο)

«Αλλάζει το τουριστικό μοντέλο», τόνισε ο «Πολίτης Αργολίδας» σε σχετικό θέμα, θέλοντας να σταθεί στη μεγάλη «πίεση» εσόδων που υπάρχει το φετινό καλοκαίρι στην εστίαση και στα ξενοδοχεία και ένας τομέας που έχει οφείλουμε να σταθούμε είναι η κάρτα εργασίας! Εστίαση και ξενοδοχεία είναι, άλλωστε, δυο κλάδοι στους οποίους έχει εφαρμοστεί η κάρτα εργασίας.

Είναι χαρακτηριστικό ότι πολλά καταστήματα εστίασης αυτό το καλοκαίρι κλείνουν νωρίτερα, δεν κρατάνε εργαζόμενους για ώρα μετά τα μεσάνυχτα και ένας από τους λόγους είναι η κάρτα εργασίας.

Θέμα για το τι έχει αλλάξει στην εστίαση και στον τουρισμό με την ψηφιακή κάρτα εργασίας φιλοξένησε η «Καθημερινή», στοιχεία παρουσίασε και το «moneyreview.gr», δίνοντας έμφαση και στην πλευρά των εργαζόμενων, όπως η καταγραφή του πραγματικού χρόνου απασχόλησης. Πλέον, οι καταγεγραμμένες υπερωρίες σε όλους τους κλάδους εφαρμογής της εκτινάχθηκαν!

Διαβάστε αναλυτικά:

Την ισορροπία μεταξύ της απαιτούμενης ευελιξίας και της αναγκαίας προστασίας των εργαζομένων αναζητούν οι χιλιάδες μικρομεσαίες επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στον τουρισμό και τον επισιτισμό, καθώς η ψηφιακή κάρτα εργασίας αποκάλυψε αφενός ότι οι περισσότερες ήταν ανέτοιμες να εφαρμόσουν ένα κομβικής σημασίας εργαλείο, αφετέρου δε, ότι σε συνδυασμό με το εξαιρετικής σημασίας πρόβλημα έλλειψης προσωπικού, δημιουργείται το αντίθετο από το επιδιωκόμενο αποτέλεσμα.

Είναι χαρακτηριστικό, όπως αναφέρεται σε ρεπορτάζ της «Καθημερινής», ότι πληθαίνουν οι περιπτώσεις κυρίως μικρών επιχειρήσεων που δραστηριοποιούνται στον επισιτισμό, που είτε προχωρούν σε μείωση των ωρών λειτουργίας είτε περιορίζουν τις ημέρες που παραμένουν ανοικτές.

Στα ξενοδοχεία, κάποια δεν άνοιξαν καθόλου, ενώ υπάρχουν και οι μεγαλύτερες ξενοδοχειακές μονάδες που επέλεξαν να μη λειτουργήσουν φέτος κάποια δομή, όπως για παράδειγμα μπαρ ή εστιατόριο. Κι όλα αυτά, την ίδια στιγμή που τα στοιχεία του πληροφοριακού συστήματος «Εργάνη» δείχνουν το τεράστιο περιθώριο.

Αυξάνονται οι μικρές, κυρίως, επιχειρήσεις στον επισιτισμό που είτε μειώνουν τις ώρες λειτουργίας τους είτε περιορίζουν τις ημέρες που είναι ανοικτές. που υπάρχει ακόμη, στην προσπάθεια καταγραφής του πραγματικού χρόνου εργασίας, καθώς τόσο ο επισιτισμός όσο και ο τουρισμός συγκαταλέγονται στους κλάδους που με την ένταξή τους στη διαδικασία χρήσης της ψηφιακής κάρτας εργασίας οδηγούνται στη δήλωση υπερπολλαπλάσιων υπερωριών στο σύστημα, από αυτές που δήλωναν όταν δεν χρησιμοποιούσαν το μέτρο.

Είναι χαρακτηριστικό, και ενδεικτικό του μεγέθους της παραβατικότητας που υπάρχει σε όλους τους κλάδους της εγχώριας επιχειρηματικότητας, ότι με τη χρήση της ψηφιακής κάρτας και τον ουσιαστικό ρόλο που διαδραματίζει στην καταγραφή του πραγματικού χρόνου απασχόλησης, οι καταγεγραμμένες υπερωρίες σε όλους τους κλάδους εφαρμογής της εκτινάχθηκαν.

Σωρευτικά, το 6μηνο Ιανουαρίου – Ιουνίου οι δηλωμένες υπερωρίες αυξήθηκαν κατά 81% σε σχέση με το αντίστοιχο εξάμηνο του 2024, ενώ ειδικά τον Ιούνιο η αύξηση ήταν της τάξης του 110% (σε σχέση με τον περυσινό Ιούνιο). Ρεκόρ αύξησης καταγράφεται στον τουριστικό κλάδο με +855% (+800% μόνο τον Ιούνιο), ενώ αξιοσημείωτες αυξήσεις σημειώθηκαν στην εστίαση με +115% το εξάμηνο και +226% τον Ιούνιο, στο λιανεμπόριο με +111% το εξάμηνο και +146% τον Ιούνιο και τη βιομηχανία με αύξηση των δηλωμένων υπερωριών κατά 77% το πρώτο εξάμηνο του έτους και κατά 68% μόνο τον Ιούνιο.

Τον αμέσως προηγούμενο μήνα, Μάιο, ο κλάδος του τουρισμού κατέγραψε τη θεαματικότερη αύξηση στις δηλωμένες υπερωρίες, +1.105%. Αναφερόμενη μάλιστα στα συγκεκριμένα στοιχεία, η υπουργός Εργασίας Νίκη Κεραμέως δήλωσε πως η ψηφιακή κάρτα δεν είναι απλώς ένα τεχνολογικό εργαλείο, είναι ασπίδα για τον εργαζόμενο και μοχλός διαφάνειας στην αγορά εργασίας.

Παράλληλα, και τα στοιχεία της Ανεξάρτητης Αρχής Επιθεώρησης Εργασίας (ΑΑΕΕ) δείχνουν ότι παρά την εμφάνιση αυξημένων υπερωριών, άρα και τη σημαντική συμμόρφωση των επιχειρήσεων, οι παραβάσεις της εργατικής νομοθεσίας σε σχέση με τη χρήση της ψηφιακής κάρτας βρίσκονται πλέον στην πρώτη θέση. Συγκεκριμένα, διαπιστώθηκαν 1.079 παραβάσεις για την ψηφιακή κάρτα εργασίας (επιβλήθηκαν πρόστιμα 3.868.800 ευρώ), 299 παραβάσεις για τα χρονικά όρια εργασίας, την εβδομαδιαία ανάπαυση και τις αργίες (πρόστιμα 628.350 ευρώ) και 170 παραβάσεις για υπέρβαση του χρόνου εργασίας (πρόστιμα 298.000 ευρώ).

Στην πράξη, σχεδόν 6 στις 10 παραβάσεις σχετίζονται με το ωράριο απασχόλησης και την καταγραφή των ωρών άφιξης και αποχώρησης από τους χώρους εργασίας.

Ο περιορισμός της «μαύρης» ή υποδηλωμένης εργασίας έχει ως συνέπεια και τη σημαντική αύξηση τόσο των εσόδων του ΕΦΚΑ, όσο και των εισοδημάτων των εργαζομένων, οι οποίοι πλέον βλέπουν σε μεγάλο βαθμό μισθούς που τουλάχιστον αντιστοιχούν στις πραγματικές ώρες εργασίας. Η ψηφιακή κάρτα καταγράφει σε πραγματικό χρόνο την προσέλευση και αποχώρηση του εργαζομένου και αυτό, όταν το χτύπημα δεν γίνεται από τον εργοδότη ή τον προϊστάμενο, δυσκολεύει την καταστρατήγηση του ωραρίου, τη μη δήλωση υπερωριών ή ακόμα και τη μη δήλωση του εργαζομένου. Ετσι, ενισχύεται η διαφάνεια στην ελληνική αγορά εργασίας και βελτιώνεται η ασφάλεια των εργαζομένων.

Αυτό είναι και το επιχείρημα του υπουργείου Εργασίας, το οποίο εντός του φθινοπώρου αναμένεται να προωθήσει προς ψήφιση από τη Βουλή σχέδιο νόμου μέσω του οποίου θα επιτραπεί η απασχόληση σε έναν εργοδότη, ως και 13 ώρες την ημέρα, θα θεσμοθετηθεί η υπερωρία σε περιπτώσεις εκ περιτροπής απασχόλησης και θα γίνει πιο ευέλικτο το πλαίσιο διευθέτησης του χρόνου εργασίας, ακόμη και σε εβδομαδιαία βάση.

Οι διατάξεις αυτές αποκτούν, άλλωστε, ιδιαίτερη σημασία σε μια περίοδο που η έλλειψη εργατικού δυναμικού, ειδικά σε κλάδους όπως η εστίαση, ο τουρισμός, η μεταποίηση και το εμπόριο, εξελίσσεται σε σοβαρό δομικό πρόβλημα για την αγορά εργασίας. Στο πλαίσιο αυτό, οι επιχειρήσεις θα έχουν τη δυνατότητα – πάντα με τη συναίνεση του εργαζομένου και την τήρηση των νομικών προϋποθέσεων – να εφαρμόζουν προγράμματα που ανταποκρίνονται στις ανάγκες τους, χωρίς να παραβιάζουν βασικά εργασιακά δικαιώματα.

Έτσι, για παράδειγμα, σε καταστήματα μαζικής εστίασης, ειδικότητες όπως μάγειρες, λάντζες, βοηθητικό προσωπικό κλπ. θα μπορούν να υπαχθούν σε εκ περιτροπής εργασία και να επωφεληθούν από υπερωριακή απασχόληση, ακόμη και 13 ώρες, 3 ημέρες την εβδομάδα, με 40% προσαύξηση για τις υπερωρίες, εφόσον το επιθυμούν.

«Βλέπουν» περισσότερες κενές θέσεις το 2026

Ειδικά στον τουρισμό και επισιτισμό, όπου σε περιόδους αιχμής (καλοκαίρι, γιορτές) είναι συχνό φαινόμενο η υπερεργασία, η ψηφιακή κάρτα λειτούργησε ως «φρένο» σε ακραίες περιπτώσεις καταστρατήγησης εργασιακών δικαιωμάτων. Κάποιοι βέβαια προτίμησαν να μη λειτουργήσουν, παρά να ανοίξουν και να πληρώσουν πολύ υψηλότερες αμοιβές προκειμένου να προσελκύσουν τους κατάλληλους εργαζομένους και να τηρήσουν τη νομιμότητα. Επιχειρήσεις που τηρούσαν, άλλωστε, και στο παρελθόν τη νομιμότητα και… μειονεκτούσαν έναντι εκείνων που λειτουργούσαν παρατύπως, πλέον, μέσω της γενικευμένης χρήσης της ψηφιακής κάρτας βλέπουν την αγορά να εξορθολογίζεται.

Καθώς βέβαια η συμμόρφωση με το νέο σύστημα απαιτεί τεχνικό εξοπλισμό, εκπαίδευση και λογιστική υποστήριξη, υπάρχει από πλευράς των μικρών και εποχικών επιχειρήσεων, το επιχείρημα ότι δεν είναι ακόμη έτοιμες για τη χρήση της ψηφιακής κάρτας, όπως και ότι το κόστος είναι πολύ σημαντικό και τα έξοδά τους ήδη πολύ αυξημένα.

Αντιδράσεις προκαλούνται κυρίως από τις επιχειρήσεις του τουρισμού και του επισιτισμού σε τουριστικές περιοχές, που κατά κόρον βασίζονται σε ευέλικτα ωράρια και ταχείες προσλήψεις, υποστηρίζοντας ότι η εφαρμογή της κάρτας έχει φέρει πρόσθετα γραφειοκρατικά ή τεχνικά εμπόδια στην άμεση κάλυψη αναγκών προσωπικού. Επισημαίνουν μάλιστα πως σε ορισμένες περιπτώσεις, ειδικά σε οικογενειακές επιχειρήσεις ή σε νησιά, η ευελιξία στο ωράριο είναι «αμοιβαία συμφωνημένη» και η χρήση της ψηφιακής καταγραφής «δεσμεύει υπερβολικά» τόσο τους εργαζομένους όσο και τους εργοδότες.

«Οφείλουν οι εργοδότες να συμμορφωθούν», δηλώνει κατηγορηματικά στην «Κ» ο πρόεδρος των εργαζομένων σε τουρισμό και επισιτισμό Γιώργος Χότζογλου, ξεκαθαρίζοντας ότι θα πρέπει όλες ανεξαιρέτως οι επιχειρήσεις να αποκτήσουν κουλτούρα επιχειρείν, γιατί σε διαφορετική περίπτωση οι σημερινές εκατοντάδες χιλιάδες κενές θέσεις εργασίας θα πολλαπλασιαστούν, με αποτέλεσμα να λειτουργήσουν ως τροχοπέδη για την ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας.

Ο Γιάννης Χατζηθεοδοσίου, πρόεδρος του Επαγγελματικού Επιμελητηρίου Αθηνών, αφού ξεκαθαρίζει ότι η χρήση και η επέκταση της ψηφιακής κάρτας εργασίας βρίσκεται στον σωστό δρόμο, καθώς προστατεύει τα δικαιώματα των εργαζομένων από καταχρηστικές πρακτικές, όπως είναι η καταστρατήγηση των ωραρίων, με αποτέλεσμα οι εργαζόμενοι να δουλεύουν 15 ή και παραπάνω ώρες την ημέρα, επτά ημέρες την εβδομάδα για το σύνολο των καλοκαιρινών μηνών, επισημαίνει πως οδηγεί και αρκετές επιχειρήσεις σε δραστική μείωση της λειτουργίας τους.

Επιβεβαιώνοντας το ρεπορτάζ της «Καθημερινής», ο κ. Χατζηθεοδοσίου τονίζει ότι πολλές επιχειρήσεις, κυρίως του επισιτισμού, κλείνουν αρκετές ώρες νωρίτερα απ’ ό,τι συνήθως, αναγκάζοντας πολλές φορές τους πελάτες να φύγουν νωρίτερα από την ώρα που σχεδίαζαν, ή δεν ανοίγουν κάποιες ημέρες της εβδομάδας, που παραδοσιακά η κατανάλωση είναι μικρότερη. Σύμφωνα με τον πρόεδρο του ΕΕΑ, το πρόβλημα οφείλεται κατά κύριο λόγο στα τεράστια κενά που υπάρχουν στην αγορά εργασίας και όχι τόσο στη χρήση της ψηφιακής κάρτας, εκτιμώντας ότι του χρόνου, όταν και οι έλεγχοι από την Ανεξάρτητη Αρχή Επιθεώρησης Εργασίας εντατικοποιηθούν και γίνουν λιγότερο ελαστικοί καθώς η χρήση της κάρτας θα ωριμάζει, τότε το πρόβλημα θα γιγαντωθεί.

Η έλλειψη τουλάχιστον 30.000 εργαζομένων μόνο στον τομέα του επισιτισμού είναι, σύμφωνα με τον πρόεδρο της ΓΣΕΒΕΕ Γιώργο Καββαθά, η κύρια αιτία για τον περιορισμό των ωρών ή ημερών λειτουργίας των επιχειρήσεων, φέτος το καλοκαίρι. Η αύξηση του κόστους που επιφέρει η χρήση της ψηφιακής κάρτας είναι, βεβαίως, μια ακόμη αιτία, όπως άλλωστε και η πτώση του τζίρου των καταστημάτων που δραστηριοποιούνται στην εστίαση, με τον κ. Καββαθά να εκτιμά, από τα πρώτα στοιχεία που έχει η συνομοσπονδία στη διάθεσή της, πως ανάλογα με την περιοχή, η μείωση του τζίρου κυμαίνεται από 10% έως και 30%.

Σε ορισμένες περιπτώσεις, ιδίως σε οικογενειακές επιχειρήσεις ή σε νησιά, η ευελιξία στο ωράριο είναι «αμοιβαία συμφωνημένη» για να λειτουργήσουν.

Διαβάστε επίσης:

Αλλάζει το τουριστικό μοντέλο: Αργολίδα με μεγάλη «πίεση» εσόδων στην εστίαση και στα ξενοδοχεία (εικόνες)

Ψηφιακή κάρτα εργασίας: 2,1 εκατ. δηλωμένες υπερωρίες το πρώτο πεντάμηνο του 2025

Επιθεώρηση Εργασίας: Νέα ψηφιακά εργαλεία για τον εντοπισμό παραβατικότητας

Υπερωρίες στα ξενοδοχεία: Τα πραγματικά νούμερα, σύμφωνα με την ΠΟΞ

Πηγές: moneyreview.gr, εφημερίδα Καθημερινή

Στοχευμένους ελέγχους στον χώρο των οδικών μεταφορών και των σχολικών λεωφορείων πραγματοποίησε το προηγούμενο διάστημα η Ανεξάρτητη Αρχή Επιθεώρηση Εργασίας. Μέσα ήταν και η Πελοπόννησος... 

Σύμφωνα με τη σχετική ενημέρωση, στο πλαίσιο του επιχειρησιακού σχεδιασμού της Ευρωπαϊκής Αρχής Εργασίας (ELA) και των εβδομάδων δράσης οδικών μεταφορών «ELA and Roadpol», πέντε κλιμάκια επιθεωρητών (των Περιφερειακών Διευθύνσεων Επιθεώρησης Εργασιακών Σχέσεων Πειραιώς και Δυτικής Αττικής, Κεντρικής Μακεδονίας, Ηπείρου και Δυτικής Μακεδονίας, Πελοποννήσου και Κρήτης) διενεργήσαν ελέγχους μαζί με κλιμάκια της Τροχαίας.

Όπως αναφέρεται σε σχετική ανακοίνωση, ελέγχθηκαν η εφαρμογή του πακέτου κινητικότητας και του lex-specialis (ειδική νομοθεσία) σχετικά με την απόσπαση οδηγών, η συμμόρφωση με τους γενικούς κανόνες για τους χρόνους οδήγησης και τις περιόδους ανάπαυσης, τη χρήση του ταχογράφου, το μέγιστο φορτίο και ενδεχόμενες παραβάσεις αναφορικά με τους όρους απασχόλησης των εργαζόμενων οδηγών.

Συνολικά, διενεργήθηκαν 59 έλεγχοι σε οδηγούς οχημάτων, από τους οποίους οι 51 αφορούσαν οχήματα μεταφοράς φορτίου και οι οκτώ οχήματα μεταφοράς επιβατών (τουριστικά λεωφορεία). Διαπιστώθηκαν 14 παραβάσεις εργατικής νομοθεσίας και επιβλήθηκαν ισάριθμα πρόστιμα, συνολικού ποσού ύψους 20.600 ευρώ. Από τις προαναφερόμενες περιπτώσεις, οι 13 αφορούσαν παραβάσεις νομοθεσίας χρονικών ορίων και μία αφορούσε σε αδήλωτη απασχόληση εργαζομένου. Οι εννέα διαπιστώθηκαν σε οχήματα μεταφοράς φορτίου και οι πέντε σε τουριστικά λεωφορεία.

Έγινε, παράλληλα, εκστρατεία ενημέρωσης των οδηγών για τα δικαιώματά τους με τη διανομή φυλλαδίων που δημοσίευσε ο «ELA». Η ενέργεια είχε ως στόχο να εξηγήσει περαιτέρω τις νομοθετικές αλλαγές που επιφέρει το πακέτο κινητικότητας, να ενημερώσει για τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις των οδηγών και των χειριστών, καθώς και να παράσχει υλικό και καθοδήγηση σε διάφορα θέματα που σχετίζονται με τον τομέα των οδικών μεταφορών.

Την ίδια περίοδο, ολοκληρώθηκαν οι ειδικοί έλεγχοι σε σχολικά λεωφορεία και εκπαιδευτήρια. Συνολικά, πραγματοποιήθηκαν 209 έλεγχοι, ενώ διαπιστώθηκαν 24 παραβάσεις και επιβλήθηκαν 17 πρόστιμα, ύψους 48.100 ευρώ.