Ένα από τα θέματα που απασχόλησε ξανά τα μέρη μας πριν από μερικές ημέρες ήταν η μόλυνση στον αργολικό κόλπο, με τις εικόνες να προκαλούν μεγάλο προβληματισμό.

Όπως διαβάσαμε, καταγράφηκε εκροή λυμάτων στη θάλασσα από σπασμένο αγωγό αποχέτευσης. Σε ορισμένες περιπτώσεις αναφέρθηκε ότι τα λύματα διοχετεύτηκαν στη θάλασσα ακόμη και ως «λύση ανάγκης» λόγω βλάβης αλλά και λόγω των πολλών και έντονων βροχοπτώσεων. Πού φτάσαμε; Σε μια περιοχή που έχει μεγάλη ανάγκη από νερό, να έχουμε πρόβλημα επειδή έβρεξε αυτή τη χρονιά περισσότερο σε σχέση με το πρόσφατο παρελθόν.

Σύμφωνα με τα σχετικά ρεπορτάζ και δηλώσεις, όπως του δημοτικού συμβούλου και πρώην προέδρου της ΔΕΥΑ Ναυπλίου, Γιώργου Καχριμάνη, παρόμοια προβλήματα είχαν εμφανιστεί και στο παρελθόν, κυρίως σε περιόδους έντονων βροχοπτώσεων, όταν οι αγωγοί δυσκολεύονταν να μεταφέρουν τον αυξημένο όγκο υδάτων προς τον βιολογικό καθαρισμό της Νέας Κίου.

Στις περιπτώσεις αυτές το φαινόμενο συνήθως σταματούσε όταν σταματούσαν οι βροχές. Στο τέλος θα παρακαλάμε να μη βρέχει!

Το πρόβλημα εντοπίστηκε στην παραλιακή Ναυπλίου – Νέας Κίου, καθώς παρατηρήθηκε έντονη δυσοσμία, ορατές ακαθαρσίες στο νερό, ειδικά από ψηλά, ενώ υπήρξε μεγάλη ανησυχία.

Καταγράφηκαν παρεμβάσεις (όπως φράγματα και δειγματοληψίες από τη Λιμενική αρχή), αλλά δεν μπορεί να πει κάποιος ότι υπήρξε άμεση και πλήρης αποκατάσταση.

Μιλάμε για ένα θέμα που θα έπρεπε να είχε ξεσηκώσει όλον τον κόσμο, για μια περιοχή που αποτελεί «στολίδι» για όλον τον νομό, με τις επιπτώσεις να είναι πολλές και σε όλα τα επίπεδα.

Όπως γράφτηκε σε σχετικά ρεπορτάζ, τα λύματα και τα όμβρια ύδατα κατέληγαν στη θάλασσα μέσα από σπασμένο αγωγό της ΔΕΥΑ Ναυπλιέων. Ο Δήμος ανέφερε πως αποκατέστησε την ομαλή ροή των λυμάτων προς τις εγκαταστάσεις του βιολογικού καθαρισμού! Το ζήτημα τέθηκε και στη συνεδρίαση λογοδοσίας της δημοτικής αρχής Ναυπλίου, από την αντιπολίτευση. Από την πλευρά της υπηρεσίας έγινε λόγος για τεχνικά ζητήματα στο δίκτυο και στα αντλιοστάσια, ενώ επισημάνθηκε ότι σε ορισμένες περιπτώσεις γίνεται εκτόνωση του συστήματος ώστε να αποφευχθούν μεγαλύτερα προβλήματα στο αποχετευτικό δίκτυο.

Σοβαρές καταγγελίες για περιβαλλοντικό «έγκλημα» στον Αργολικό κόλπο, που αφορούν τη ρύπανση από λύματα, πλαστικά και απορρίμματα που καταλήγουν στη θάλασσα, έχει γίνει και στο παρελθόν. Το πρόβλημα είναι μεγάλο και διαχρονικό. Όπως η μόλυνση μέσω του ποταμού Τάνου και παράνομων χωματερών στην περιοχή του Άστρους Κυνουρίας.

Μόλις τον περασμένο Νοέμβριο ο «Alpha» φιλοξένησε σχετικό ρεπορτάζ στο Παράλιο Άστρους. Την ίδια ώρα το «Αρχιπέλαγος Ινστιτούτο Θαλάσσιων Ερευνών» δημοσιοποίησε το θέμα μέσα από δελτίο Τύπου. Μιλάμε και εδώ για περιβαλλοντικό «έγκλημα» με αποδέκτη τη θάλασσα. Χιλιάδες τόνοι απορριμμάτων έχουν εναποτεθεί σε απόσταση μόλις 1,5 χιλιομέτρου από τις εκβολές στη θάλασσα. Το μόνο που έχει αλλάξει είναι η απόπειρα επικάλυψης από τις αρμόδιες αρχές μέρους των απορριμμάτων, μέσω επιφανειακών επιχωματώσεων που με ιδιαίτερο ζήλο ολοκληρώθηκαν σε διάστημα λίγων ημερών.

Κάποτε μας μιλούσαν έντονα στο σχολείο και για την περιβαλλοντική συνείδηση, μας τόνιζαν πόσο σημαντικό είναι να μη ρυπαίνεται η φύση, ώστε να μην κινδυνέψει ο πλανήτης μας και οι ισορροπίες του, ειδικά στο οικοσύστημα.

Μόνο που δεν μπορεί κανείς να μας πει με βεβαιότητα ότι δεν προκαλείται ρύπανση στις θάλασσες μας από αστικά λύματα (ειδικά όταν δεν υπάρχει πλήρης επεξεργασία), από γεωργικά απόβλητα, από βιομηχανική δραστηριότητα, από τη ναυτιλία και τον τουρισμό (όπως καύσιμα, απορρίμματα κ.α.).

Κάθε πότε γίνονται έλεγχοι ποιότητας νερών αλλά και στα έργα βελτίωσης αυτής, όπως στους βιολογικούς καθαρισμούς, όπως σε συγκεκριμένες περιοχές, που παρατηρούνται τοπικά προβλήματα, όπως μετά από έντονες βροχοπτώσεις ή λόγω της αυξημένης τουριστικής πίεσης; Απαντήστε μόνοι σας…

Διότι, εάν είχε «στόμα» το περιβάλλον θα μας έλεγε πόσο αφόρητη είναι η κατάσταση, λόγω των πιέσεων που δέχεται. Η μόλυνση προκαλεί ασφυξία στο θαλάσσιο οικοσύστημα. Ποιος έχει την ευθύνη;

Ο αλιευτικός κλάδος στην Αργολίδα δέχεται σημαντικές πιέσεις, καθώς η ραγδαία αύξηση των λαγοκέφαλων (ψάρι που δεν τρώγεται) σε συνδυασμό με την έντονη άνοδο της θερμοκρασίας της θάλασσας οδηγούν σε αισθητή μείωση των αλιευμάτων. Ρεπορτάζ φιλοξένησε και το «water24.gr», όπως και άλλα Μέσα, σχετικό θέμα έπαιξε και στο «IONIA TV». Η αλιεία είναι βασικό επάγγελμα για τη βιωσιμότητα πολλών κατοίκων στην περιοχή μας, όπως και στα γειτονικά νησιά του Αργοσαρωνικού.

Οι επαγγελματίες αλιείς κάνουν λόγο για ένα φαινόμενο που εντείνεται διαρκώς, επηρεάζοντας τόσο την ποσότητα όσο και τη βιωσιμότητα των εμπορεύσιμων ειδών.

Ο πρόεδρος των αλιέων, Ανδρέας Μπικάκης, επισημαίνει ότι δεν υπάρχουν ακόμη ακριβή στοιχεία για το ποσοστό αύξησης των λαγοκέφαλων, αλλά η παρουσία τους γίνεται ολοένα και πιο έντονη και θα αυξηθεί, καθώς τα νερά στις θάλασσες θα αρχίσουν να ζεσταίνονται.

Όπως τονίζει, ο Ανδρέας Μπικάκης οι αλιείς βρίσκονται σε επικοινωνία με το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης, στο οποίο έχουν ήδη καταθέσει τις προτάσεις και τα διαθέσιμα δεδομένα, εκφράζοντας την ελπίδα να ενταχθούν σε κάποιο πρόγραμμα αντίστοιχο με εκείνα που εφαρμόζονται ήδη σε περιοχές όπως τα Δωδεκάνησα και η Κρήτη.

Για τον λαγοκέφαλο να αναφέρουμε ότι έχει την ικανότητα να φουσκώνει όταν απειλείται, διαθέτει ισχυρά δόντια που μπορούν να κόψουν ακόμα και δίχτυα, και αυτό είναι πολύ σημαντικό θέμα για τους ψαράδες, ενώ το σώμα του είναι συνήθως ασημί-γκρι με σκούρες κηλίδες. Όπως αναφέραμε δεν αποτελεί τροφή για τον ανθρώπινο οργανισμό, καθώς είναι ιδιαίτερα τοξικός λόγω της ουσίας τετροδοτοξίνη, μπορεί να έχει και θανατηφόρα αποτελέσματα. Τρώει άλλα είδη ψαριών που είναι φαγώσιμα.

Πριν από χρόνια ο λαγοκέφαλος είχε εμφανιστεί στη Μεσόγειο Θάλασσα και στα πιο ζεστά νερά της, στην Ελλάδα εθεάθη αρχικά γύρω από την Κρήτη, όταν τονιζόταν ότι τα κρύα νερά σε πιο βόρειες περιοχές, είναι αποτρεπτικά στο να εξαπλωθεί. Τελικά, έχει φτάσει στα μέρη μας εδώ και καιρό, πλέον αυξάνεται κατά πολύ…

Παραμένει, παράλληλα, άλυτο το ζήτημα της μετακίνησης των αλιευτικών σκαφών από την περιοχή όπου κατασκευάζεται η μαρίνα στο Ναύπλιο, με τους επαγγελματίες να φιλοξενούνται προσωρινά σε χώρο χωρίς επαρκείς εγγυήσεις και υποδομές. Μαρίνα κατασκευάζεται και στην Ερμιόνη, αλλά στη συγκεκριμένη περιοχή δεν έχει δημιουργηθεί θέμα με την παρουσία και τη φιλοξενία των ψαράδων.

Όπως τονίζεται και στο «water24.gr», ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί και η αύξηση της θερμοκρασίας των θαλάσσιων υδάτων, η οποία – σύμφωνα με μαρτυρίες δυτών – φτάνει ακόμη και τους 30 βαθμούς Κελσίου σε βάθος 40 μέτρων. Οι συνθήκες αυτές θεωρούνται καταστροφικές για τον γόνο και τη θαλάσσια ζωή, επιταχύνοντας τη μείωση των ιχθυαποθεμάτων.

Τα στοιχεία που καταγράφουν οι ίδιοι οι αλιείς είναι ενδεικτικά της κατάστασης: ο μπακαλιάρος παρουσιάζει πτώση που αγγίζει το 90%, ενώ η κουτσουμούρα έχει μειωθεί περίπου κατά 40%. Στην περίπτωση της τελευταίας, η πίεση είναι διπλή, καθώς πέρα από τις υψηλές θερμοκρασίες καλείται να αντιμετωπίσει και την παρουσία του λαγοκέφαλου, που διαταράσσει το οικοσύστημα. Ο λαγοκέφαλος ευνοείται, άλλωστε, αναπαραγωγικά με την αύξηση της θερμοκρασίας.

Η κατάσταση στην Αργολίδα αναδεικνύει με τον πιο σαφή τρόπο τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής και της εισβολής ξενικών ειδών στη θάλασσα, με τους αλιείς να ζητούν άμεσες και στοχευμένες παρεμβάσεις πριν οι συνέπειες γίνουν μη αναστρέψιμες.

Θέμα για τους λαγοκέφαλους, που απειλούν το θαλάσσιο οικοσύστημα, και την αύξηση της θερμοκρασίας των νερών φιλοξένησε η εκπομπή «Χαμηλή Πτήση» του «Ionian TV» από την Κοιλάδα στην Ερμιονίδα:

Πηγή: water24.gr

Ιδιαίτερη τιμή αποτελεί για τον Πόρο το γεγονός πως ο κυβερνήτης της φρεγάτας «Κίμων», που βρίσκεται εδώ και μέρες στην ανατολική Μεσόγειο, παρέχοντας ασφάλεια στην Κύπρο, λόγω του πολέμου στη Μέση Ανατολή, κατάγεται από οικογένεια που έχει γράψει ξεχωριστή ιστορία στο νησί του Αργοσαρωνικού.

Πρόκειται για τον αντιπλοίαρχο Ιωάννη Κιζάνη, ο οποίος έχει γεννηθεί στην Αθήνα, αλλά οι ρίζες του κρατάνε από την παλιά, ιστορική και ευυπόληπτη ποριώτικη οικογένεια Κιζάνη, η οποία έχει μακρά διαδρομή προσφοράς στην πατρίδα. Με υπερηφάνεια και συγκίνηση είχε αναφερθεί στο πρόσωπο του Ιωάννη Κιζάνη και ο Δήμος Πόρου τον περασμένο Δεκέμβριο, ενώ περίμενε η χώρα την άφιξη της 1ης φρεγάτας «Belharra» του Πολεμικού Ναυτικού, της «Κίμων» (F 601), μετά την παράδοσή της από τη Γαλλία. Ο κυβερνήτης της φρεγάτας «Κίμων» θα αποτελέσει και πρόσωπο της εβδομάδας για τον «Πολίτη Αργολίδας».

Υπενθυμίζεται ότι ο «Κίμων» έφτασε στην Κύπρο την Τετάρτη (04/03), μαζί με τη φρεγάτα «Ψαρά». Η αποστολή εντάσσεται στο πλαίσιο ενίσχυσης των αμυντικών δυνατοτήτων της Μεγαλονήσου, καθώς οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή και την ευρύτερη περιοχή απαιτούν αυξημένη ετοιμότητα.

Διαβάζουμε σε σχετικό θέμα που φιλοξένησε το «saronicmagazine.gr»:

«Ο κυβερνήτης Ιωάννης Κιζάνης αναλαμβάνει έναν ρόλο κομβικής σημασίας, γεμάτο προκλήσεις και ευθύνες, καθώς η "Κίμων" αποτελεί πλέον αναπόσπαστο κομμάτι του ελληνικού Πολεμικού Ναυτικού και σύμβολο της νέας εποχής για τον Στόλο.

Η πορεία ενός ποριώτη αξιωματικού

Ο Ιωάννης Κιζάνης αποφοίτησε από τη Σχολή Δοκίμων το 2000 ως αρχηγός της τάξεώς του. Παρά το γεγονός ότι είναι εξ Αθηνών καταγόμενος, η καταγωγή του από την ιστορική οικογένεια Κιζάνη του Πόρου τον συνδέει με μια παράδοση που έχει χαράξει το όνομά της σε κρίσιμες στιγμές του έθνους – από την Επανάσταση του 1821 μέχρι σήμερα, με αγωνιστές, πολιτικούς και σημαίνοντα πρόσωπα.

Η καριέρα του στο Πολεμικό Ναυτικό είναι εντυπωσιακή. Τα πρώτα χρόνια υπηρέτησε σε μεγάλα πλοία επιφανείας. Στη συνέχεια ανέλαβε κυβερνήτης σε Ταχέα Περιπολικά, αποκτώντας πολύτιμη εμπειρία στη θάλασσα.

Ο ρόλος στην υπερσύγχρονη φρεγάτα "Belharra"

Ως κυβερνήτης της FDI HN "Κίμων", ο αντιπλοίαρχος Κιζάνης βρίσκεται στο επίκεντρο μιας νέας εποχής για την ελληνική ναυτική δύναμη. Το πλοίο κυριαρχεί ήδη στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο, αλλάζοντας ριζικά τα δεδομένα της περιοχής και σηματοδοτώντας τη μετεξέλιξη του Στόλου από καθαρά αμυντική δύναμη σε ισχυρό μέσο στρατηγικής αποτροπής και βασικό πυλώνα της εθνικής αεράμυνας σε μεγάλες αποστάσεις.

Ο ίδιος φέρει βαρύ φορτίο ευθύνης, όπως και τα 127 μέλη του πληρώματος, τα οποία εκπαιδεύτηκαν επί μήνες στο νέο απόκτημα του Πολεμικού Ναυτικού, αποδεικνύοντας την ικανότητα και την ετοιμότητά τους.

Η προσεκτική προετοιμασία και η πολυετής εμπειρία του κυβερνήτη Ιωάννη Κιζάνη – ενός γνήσιου τέκνου του Πόρου – διασφαλίζουν την επιτυχή εκτέλεση της αποστολής και την ενίσχυση της παρουσίας του Πολεμικού Ναυτικού στην περιοχή».

Τον Δεκέμβριο το «saronicmagazine.gr» ανέφερε, μεταξύ άλλων, φιλοξενώντας και τη σχετική ανακοίνωση του Δήμου Πόρου:

«Με ιδιαίτερη υπερηφάνεια και συγκίνηση ο Δήμος Πόρου αναγράφει στην "χρυσή του βίβλο" ένα ακόμη όνομα: αυτό του Αντιπλοιάρχου Γιάννη Κιζάνη, που ανέλαβε Κυβερνήτης της νεότευκτης υπερσύγχρονης φρεγάτας "ΚΙΜΩΝ". Η ανακοίνωση του Δήμου αποτυπώνει όχι μόνο μια προσωπική διάκριση, αλλά και τη συνεχή σύνδεση ενός νησιού με την ιστορία του Ελληνικού Ναυτικού.

Ο κυβερνήτης Κιζάνης, όπως επισημαίνεται, "κατάγεται από την παλιά, ιστορική και ευυπόληπτη Ποριώτικη οικογένεια Κιζάνη", η οποία έχει χαράξει το όνομά της σε κρίσιμες στιγμές του έθνους, από την Επανάσταση του 1821 μέχρι σήμερα, προσφέροντας αγωνιστές, πολιτικούς και σημαίνοντα πρόσωπα.

Η πορεία του Αντιπλοιάρχου Κιζάνη στο Πολεμικό Ναυτικό είναι ήδη ένα μονοπάτι διακρίσεων. Ως Αρχηγός Τάξεως στη Σχολή Ναυτικών Δοκίμων, με διακρίσεις σε σπουδές Οπλικών Συστημάτων και Υποθέσεων Εθνικής Ασφαλείας στο πανεπιστήμιο "Monterey" των ΗΠΑ, και με θητεία σε επίλεκτα σκάφη και επιτελικές θέσεις, προετοιμάστηκε για μία από τις πιο ευθύνες αποστολές.

Αυτή η αποστολή δεν είναι άλλη από την ηγεσία της πρώτης ελληνικής φρεγάτας τύπου "BELHARRA", που φέρει το όνομα του Κίμωνα, του Αρχαίου Έλληνα ναυάρχου και απελευθερωτή της Κύπρου. Το "ΚΙΜΩΝ" δεν αποτελεί απλώς ένα ακόμη πολεμικό πλοίο, αλλά την «αιχμή του δόρατος» της ελληνικής ναυτικής ισχύος. Πλοίο νέας εποχής, που ενσωματώνει τεχνολογίες αιχμής και αναμένεται να μεταβάλλει ριζικά το επιχειρησιακό δόγμα του Πολεμικού Ναυτικού.

Συμβολική και ιστορική είναι και η επιλογή της ανάδρομης πλώρης του πλοίου, ένα ναυπηγικό στοιχείο που ενώνει οπτικά τη νέα φρεγάτα με την αιώνια ναυτική παράδοση της Ελλάδας, από την αρχαία αθηναϊκή τριήρη μέχρι το θρυλικό θωρηκτό "Αβέρωφ".

Στην ανακοίνωσή του, ο Δήμος Πόρου στέλνει την πιο θερμή συγχαρητήρια και τις ευχές του στον αγαπητό συντοπίτη του: "Ας είναι καλοτάξιδη και καλότυχη η νέα μας φρεγάτα με το καταξιωμένο και επίλεκτο πλήρωμά της, καλορίζικος και καλότυχος και ο κυβερνήτης της".

Έτσι, από τις όχθες του Πόρου, ένας απόγονος ιστορικής οικογένειας αναλαμβάνει το πηδάλιο ενός σύγχρονου "δαίμολα της θάλασσας", γεφυρώνοντας με τον πιο επιβλητικό τρόπο την πλούσια ναυτική κληρονομιά του νησιού με το μέλλον της αμυντικής δύναμης της χώρας».

Θέματα που αφορούν το περιβάλλον και επιζητούν άμεσα λύσεις αναδεικνύονται από τον «Πολίτη Αργολίδας» και αυτή τη φορά θα σταθούμε στην Ύδρα, το πανέμορφο νησί του Αργοσαρωνικού, εκεί όπου έχουν κινητοποιηθεί ο Δήμος για να λυθεί το μεγάλο πρόβλημα της διαχείρισης απορριμμάτων.

Όπως τονίζει και ο Δήμαρχος, Γιώργιος Κουκουδάκης, σύντομα θα ξεκινήσει το μεγάλο έργο της διαχείρισης των απορριμμάτων, δίνοντας λύση σ’ ένα μεγάλο πρόβλημα, το οποίο έχει αρνητικές επιπτώσεις στο περιβάλλον. Έχουν προηγηθεί τους τελευταίους μήνες συγκεκριμένες και συντονισμένες προσπάθειες, καθώς το θέμα πήραν ξανά έκταση και δημοσιότητα.

Στα μέσα Δεκεμβρίου είχε γίνει συνάντηση της Δημοτικής Αρχής του νησιού με τον Πρόεδρο και τους συνεργάτες του Ειδικού Διαβαθμιδικού Συνδέσμου νομού Αττικής (ΕΔΣΝΑ). Όπως αναφέρθηκε, συζητήθηκαν βασικές λεπτομέρειες για την έναρξη του έργου της διαχείρισης των απορριμμάτων της Ύδρας, δίνοντας σε πρώτη φάση έμφαση στο μεταβατικό στάδιο. «Ένα ακόμη μεγάλο έργο για την Ύδρα μας πρόκειται σύντομα να ξεκινήσει. Το έργο αυτό απαιτεί τη συνεργασία όλων μας», τονίστηκε…

Βλέπετε, την έκταση και τη σοβαρότητα του προβλήματος κατέγραψε πρόσφατα το Ινστιτούτο Θαλάσσιας Προστασίας «Αρχιπέλαγος», το οποίο, έπειτα από αυτοψία στο νησί, προέβη σε καταγγελία για το ζήτημα στο Σώμα Επιθεώρησης Περιβάλλοντος Νοτίου Αιγαίου.

Δεν είναι αποδεκτό να υπάρχει χωματερή κόντρα στην ιστορία της Ύδρας και ένα από τα πιο αναγνωρίσιμα και κοσμοπολίτικα νησιά της χώρας να εξακολουθεί να διαχειρίζεται τα απορρίμματά του με τον πιο πρωτόγονο και επικίνδυνο τρόπο.

Από τη μία να υπάρχει η βιτρίνα του νεοπλουτισμού και του πολιτισμού και από την άλλη η ρύπανση του Αργοσαρωνικού, μέσω του ρέματος που περνάει από τη χωματερή και καταλήγει στη θάλασσα.

Το θέμα είχε απασχολήσει και την εκπομπή «Όπου Υπάρχει Ελλάδα» τον περασμένο Μάιο.

Στο σημείο της χωματερής έχουν ξεσπάσει στο παρελθόν και πυρκαγιές, όπως μπορείτε να δείτε και στη φωτογραφία που ακολουθεί, γεγονός που προκάλεσε ακόμα μεγαλύτερη ρύπανση…

Ακολουθεί αναλυτικό το ρεπορτάζ και της εφημερίδας «LIFO», η οποία φιλοξένησε πρόσφατα τα όσα κατήγγειλε το Ινστιτούτο Θαλάσσιας Προστασίας «Αρχιπέλαγος», αλλά και τη θέση του Δημάρχου Γιώργου Κουκουδάκη:

Σ’ ένα νησί που διεθνώς αναγνωρίζεται για το μοναδικό του τοπίο, την αρχιτεκτονική του κληρονομιά, την πολιτιστική του ταυτότητα και τον τουρισμό υψηλής ποιότητας με πανάκριβες υπηρεσίες, η ύπαρξη μιας ενεργής παράνομης χωματερής συνιστά μια βαριά αντίφαση.

Την έκταση και τη σοβαρότητα του προβλήματος κατέγραψε πρόσφατα το Ινστιτούτο Θαλάσσιας Προστασίας «Αρχιπέλαγος», το οποίο, έπειτα από αυτοψία στο νησί, προέβη σε καταγγελία για το ζήτημα στο Σώμα Επιθεώρησης Περιβάλλοντος Νοτίου Αιγαίου.

Σύμφωνα με το «Αρχιπέλαγος», η παρατηρούμενη αδράνεια των αρμόδιων φορέων δείχνει ότι το πρόβλημα δεν είναι πρωτίστως τεχνικό αλλά διαχειριστικό και συστηματικό, καθώς η ανοχή που επιδεικνύεται επιτρέπει τη συνέχιση πρακτικών που επιβαρύνουν το χερσαίο και θαλάσσιο περιβάλλον.

Όπως μας εξηγεί ο υπεύθυνος του ινστιτούτου, Θοδωρής Τσιμπίδης, η χωματερή βρίσκεται στη θέση Κρίταμι, μόλις τέσσερα χιλιόμετρα από το κέντρο του νησιού.

Σ’ αυτήν τη χωματερή, αναφέρει, «απορρίπτονται καθημερινά χιλιάδες τόνοι στερεών αποβλήτων κάθε μορφής – οικιακά απορρίμματα, μπάζα, πλαστικά, γεωργικά και αλιευτικά υπολείμματα, με ενδεχόμενη ανάμειξη επικίνδυνων υλικών. Συνεπώς, πέρα από τη βλάβη που δημιουργείται στο έδαφος, στον αέρα, στο νερό, στη χλωρίδα και στην πανίδα, η ρύπανση αυτή αποτελεί άμεσο, ουσιαστικό και μη αναστρέψιμο κίνδυνο και για τη δημόσια υγεία, τόσο διά της ευρείας διάχυσης επικίνδυνης πλαστικής ρύπανσης που εισέρχεται στην τροφική αλυσίδα και καταλήγει στον άνθρωπο όσο και διά της ενδεχόμενης μετάδοσης παθογόνων ουσιών», λέει.

Ο Θοδωρής Τσιμπίδης μεταφέρει μια ζοφερή εικόνα, την οποία περιγράφει αναλυτικά και στην καταγγελία που έχει υποβάλει στο Σώμα Επιθεωρητών Περιβάλλοντος, προειδοποιώντας για άμεσο κίνδυνο τοξικής θαλάσσιας ρύπανσης. Όπως επισημαίνει: «Παράλληλα, η ανεξέλεγκτη και παράνομη απόρριψη και εναπόθεση τόνων απορριμμάτων επί του ρέματος που διασχίζει τη χωματερή αποτελεί κίνδυνο σοβαρής και τοξικής θαλάσσιας ρύπανσης, με μη αναστρέψιμες επιπτώσεις στο περιβάλλον και στη δημόσια υγεία, καθώς οι έντονες βροχοπτώσεις και οι πλημμύρες στο νησί αναπόφευκτα οδηγούν στη μεταφορά και τελική κατάληξη των απορριμμάτων απευθείας στη θάλασσα. Διαπιστώνεται, συνεπώς, ανεπανόρθωτος κίνδυνος τόσο για τη θαλάσσια ζωή όσο και για τη δημόσια υγεία».

Τον περασμένο Ιούνιο ξέσπασε πυρκαγιά στη χωματερή της Ύδρας, κατακαίοντας εκατοντάδες τόνους απορριμμάτων και προκαλώντας εκτεταμένο τοξικό καπνό, έντονη δυσοσμία και ανεπανόρθωτη περιβαλλοντική ζημία σε μια ιδιαίτερα ευαίσθητη οικολογικά ζώνη. Όπως επισημαίνει το «Αρχιπέλαγος», το περιστατικό αυτό αναδεικνύει με τον πιο εμφατικό τρόπο την πολλαπλή περιβαλλοντική και υγειονομική υποβάθμιση που συνοδεύει τη λειτουργία των παράνομων χωματερών.

Εάν ανατρέξει κανείς πέντε χρόνια πίσω, στο 2020, στο χρόνιο ζήτημα της διαχείρισης απορριμμάτων στην Ύδρα, θα βρει δηλώσεις κυβερνητικών στελεχών που υπόσχονταν το «τέλος στο χάος των απορριμμάτων», κάνοντας λόγο για το οριστικό κλείσιμο της παράνομης χωματερής έπειτα από δεκαετίες λειτουργίας. Την ίδια περίοδο είχαν ανακοινωθεί σχέδια για την οριστική επίλυση του προβλήματος, τα οποία περιλάμβαναν την κατάργηση του Χώρου Ανεξέλεγκτης Διάθεσης Απορριμμάτων (ΧΑΔΑ) στη θέση Κρίταμι, την πλήρη αποκατάσταση του χώρου, την εφαρμογή διαλογής στην πηγή με εντατικοποίηση της ανακύκλωσης και τη μεταφορά ποσότητας εκτός Ύδρας, σε σύγχρονες Μονάδες Επεξεργασίας Απορριμμάτων.

Aυτό το κοινό σχέδιο του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, του δήμου Ύδρας και του Ενιαίου Διαβαθμιδικού Συνδέσμου Νομού Αττικής (ΕΔΣΝΑ), όπως υποστηρίζουν από το «Αρχιπέλαγος», έμεινε, ωστόσο, στις εξαγγελίες, χωρίς ουσιαστική εφαρμογή, με αποτέλεσμα η παράνομη χωματερή να εξακολουθεί να λειτουργεί και το πρόβλημα να παραμένει άλυτο.

Ο Γιώργιος Κουκουδάκης, δήμαρχος Ύδρας, αναφέρει στη «LiFO» ότι η κατάσταση στο μέτωπο των απορριμμάτων εισέρχεται πλέον σε φάση αλλαγής. «Η σύμβαση για το μεγάλο έργο διαχείρισης απορριμμάτων έχει ήδη υπογραφεί και αυτήν τη στιγμή ο ανάδοχος βρίσκεται στο νησί προκειμένου να ολοκληρώσει τη χωροθέτηση του εργοταξίου, με την έναρξη των εργασιών να είναι προγραμματισμένη το επόμενο διάστημα», αναφέρει.

Και προσθέτει: «Το έργο αφορά ένα εργοστάσιο κομποστοποίησης και ολοκληρωμένης διαχείρισης αστικών αποβλήτων, το οποίο βασίζεται στις αρχές της κυκλικής οικονομίας και δημοπρατήθηκε το 2023, με προϋπολογισμό 20 εκατ. ευρώ».

Απαντώντας στην καταγγελία του «Αρχιπελάγους», ο δήμαρχος εξηγεί ότι ο δήμος Ύδρας έχει προβεί σε όλα τα απαιτούμενα βήματα από την πλευρά του. «Ό,τι ήταν να κάνει ο δήμος το έκανε. Υπήρξαν αναγκαστικές απαλλοτριώσεις, ολοκληρώθηκε η διαδικασία των αδειοδοτήσεων και προχωρήσαμε με όσα μπορούσαμε να πράξουμε» επισημαίνει, ενώ αναγνωρίζει ότι υπήρξε κακή διαχείριση του ζητήματος στο παρελθόν. «Η κακή διαχείριση υπήρχε για δεκαετίες. Εμείς, όμως, πήγαμε στα δικαστήρια και τα δικαστήρια μάς αθώωσαν λόγω έκτακτης ανάγκης. Τι να κάναμε; Είχαμε έναν χώρο και εκεί πηγαίναμε τα απορρίμματα», αναφέρει χαρακτηριστικά. «Δεν μπορούσαμε να κάνουμε κάτι άλλο. Ούτε τα καίγαμε», προσθέτει.

Ο δήμαρχος διαβεβαιώνει, ωστόσο, ότι η κατάσταση αυτή θα αλλάξει το επόμενο διάστημα: «Τον άλλο μήνα κλείνει η χωματερή και ξεκινά η μεταβατική λειτουργία με τη χρήση κινητής, προκατασκευασμένης μονάδας προσωρινής επεξεργασίας απορριμμάτων, η οποία θα περιλαμβάνει τη διαλογή, τη συμπίεση και τη δεματοποίηση των απορριμμάτων που δεν μπορούν να ανακυκλωθούν. Τα υπολείμματα θα μεταφέρονται σε αδειοδοτημένα κέντρα διαχείρισης στην Αττική μέχρι την ολοκλήρωση του μόνιμου εργοστασίου». Ο δήμαρχος Ύδρας σημειώνει ότι αυτή η μεταβατική λύση αποτελεί ένα ενδιάμεσο στάδιο και δεν υποκαθιστά την πλήρη λειτουργία της μόνιμης εγκατάστασης.

Μια διαφορετική εικόνα περιγράφει, ωστόσο. το «Αρχιπέλαγος», το οποίο, παρά τη σύναψη της σύμβασης και τις δημόσιες δεσμεύσεις για τη νέα μονάδα, επισημαίνει ότι η κατάσταση στο πεδίο παραμένει ανεξέλεγκτη. Όπως τονίζει, η μεταβατική περίοδος έως την πλήρη λειτουργία της νέας εγκατάστασης συνιστά από μόνη της σοβαρή απειλή για το περιβάλλον και τη δημόσια υγεία, καθώς η συνεχιζόμενη απόρριψη απορριμμάτων σε μη νόμιμο χώρο δημιουργεί συνθήκες εκτεταμένης ρύπανσης.

Σύμφωνα με το «Αρχιπέλαγος», η παρατηρούμενη αδράνεια των αρμόδιων φορέων δείχνει ότι το πρόβλημα δεν είναι πρωτίστως τεχνικό αλλά διαχειριστικό και συστηματικό, καθώς η ανοχή που επιδεικνύεται επιτρέπει τη συνέχιση πρακτικών που επιβαρύνουν το χερσαίο και θαλάσσιο περιβάλλον. Την ίδια στιγμή, με βάση την επίσημη ανακοίνωση της δημοτικής αρχής, η ολοκλήρωση του έργου τοποθετείται χρονικά σε ορίζοντα 2-3 ετών, διάστημα κατά το οποίο το νησί παραμένει εκτεθειμένο σε σοβαρούς περιβαλλοντικούς και υγειονομικούς κινδύνους.

Μένει, ωστόσο, να φανεί στην πράξη πώς θα εξελιχθεί η μεταβατική λειτουργία που περιγράφει η δημοτική αρχή και κατά πόσο θα μπορέσει να αποτρέψει την περαιτέρω περιβαλλοντική επιβάρυνση του νησιού έως την ολοκλήρωση της μόνιμης εγκατάστασης.

Για το «Αρχιπέλαγος», το ερώτημα για την ύπαρξη και την εφαρμογή ενός σαφούς σχεδίου διαχείρισης της υφιστάμενης χωματερής παραμένει, όπως σημειώνει, ουσιαστικά αναπάντητο. Σε ένα νησί στο οποίο η κυκλοφορία ιδιωτικών οχημάτων είναι περιορισμένη, φορτηγά εξακολουθούν καθημερινά να αποθέτουν απορρίμματα σε χώρο για τον οποίο έχουν ήδη επιβληθεί πρόστιμα εκατοντάδων χιλιάδων ευρώ σε βάρος του ελληνικού Δημοσίου, έπειτα από καταδίκη της χώρας από το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης το 2015, ενώ από τότε είχαν δοθεί δεσμεύσεις για την οριστική επίλυση του προβλήματος.

Η περίπτωση της Ύδρας δεν αποτελεί μεμονωμένο περιστατικό αλλά εντάσσεται στη μακρά ιστορία με ευρωπαϊκές καταδίκες της Ελλάδας για τη διαχείριση απορριμμάτων και λυμάτων. Η πρόσφατη καταδίκη από το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την απαράδεκτη κατάσταση του ΧΥΤΑ Ζακύνθου, με κατ’ αποκοπήν πρόστιμο 5,5 εκατ. ευρώ και ημερήσια επιβάρυνση 12.500 ευρώ έως την πλήρη αποκατάστασή του, έρχεται να προστεθεί σε μια σειρά από βαριές κυρώσεις. Η Ελλάδα υπήρξε η πρώτη χώρα που καταδικάστηκε σε χρηματικό πρόστιμο το 2000 για τη χωματερή στον Κουρουπητό Χανίων, καταβάλλοντας 5,4 εκατ. ευρώ, ενώ το 2014 ακολούθησε η καταδίκη για 293 παράνομες χωματερές, με συνολικό κόστος που μέχρι σήμερα ανέρχεται σε 73,84 εκατ. ευρώ. Στα παραπάνω προστίθενται ακόμη 17,35 εκατ. ευρώ για την πλημμελή επεξεργασία λυμάτων στο Θριάσιο Πεδίο και 74,7 εκατ. ευρώ για την απουσία αποχέτευσης σε 24 οικισμούς, μεταξύ των οποίων και περιοχές της Ανατολικής Αττικής.

Και μπορεί, σύμφωνα με τα στοιχεία του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, τα ευρωπαϊκά πρόστιμα για τις παράνομες χωματερές να έχουν μειωθεί κατά περίπου 70% την τελευταία πενταετία, χάρη στην αποκατάσταση αρκετών Χώρων Ανεξέλεγκτης Διάθεσης Απορριμμάτων (ΧΑΔΑ), ωστόσο οι Έλληνες φορολογούμενοι εξακολουθούν να πληρώνουν εκατομμύρια ευρώ ετησίως εξαιτίας της αδυναμίας της χώρας να διαχειριστεί αποτελεσματικά τα απορρίμματά της.

Ενδεικτικά, το Α' εξάμηνο του 2019 η Ελλάδα κατέβαλε 80.000 ευρώ σε ετήσια βάση για καθεμία από τις 65 περιπτώσεις ΧΑΔΑ που βρίσκονταν τότε υπό καθεστώς προστίμων. Από την αποκατάσταση 45 εξ αυτών, οι φορολογούμενοι έχουν απαλλαγεί από πρόστιμα ύψους περίπου 3,6 εκατ. ευρώ τον χρόνο. Παρά τη μείωση αυτή, οι τρεις τελευταίες παράνομες χωματερές που παραμένουν σε λειτουργία εξακολουθούν να επιβαρύνονται με διπλά πρόστιμα, γεγονός που καταδεικνύει ότι, παρά τις δεσμεύσεις και τις επιμέρους βελτιώσεις, το ζήτημα της οριστικής και βιώσιμης λύσης παραμένει ανοιχτό, με άμεσο και διαρκές οικονομικό κόστος για το Δημόσιο και τους πολίτες.

Γι’ αυτό και το Ινστιτούτο Θαλάσσιας Προστασίας «Αρχιπέλαγος», παρά τις εξαγγελίες, τις συμβάσεις και τα χρονοδιαγράμματα που έχουν ανακοινωθεί, ισχυρίζεται ότι η πραγματικότητα στο πεδίο παραμένει αμετάβλητη και ενδεχομένως να παραμείνει έτσι μέχρι την ολοκλήρωση του έργου, δηλαδή σε τρία χρόνια: «Η παράνομη χωματερή της Ύδρας συνεχίζει να λειτουργεί, επιβαρύνοντας τόσο το χερσαίο όσο και το θαλάσσιο περιβάλλον. Σε μια χώρα που εξακολουθεί να πληρώνει ευρωπαϊκά πρόστιμα για την αδυναμία της να διαχειριστεί τα απορρίμματά της, η μεταβατική περίοδος δεν μπορεί να λειτουργεί ως άλλοθι για τη συνέχιση πρακτικών που έχουν ήδη κριθεί παράνομες και επιζήμιες».

Στο πλαίσιο αυτό, το ινστιτούτο ζητά μέσω της καταγγελίας που κατέθεσε την άμεση διενέργεια περιβαλλοντικής επιθεώρησης, την εφαρμογή των προβλεπόμενων κυρώσεων και την ουσιαστική προστασία του περιβάλλοντος και της δημόσιας υγείας, ώστε η μεταβατική περίοδος που βρίσκεται σε εξέλιξη να μη μετατραπεί σε μη αναστρέψιμη περιβαλλοντική καταστροφή.

Πηγές: lifo,gr, voria.gr

Φωτογραφίες: Ινστιτούτο Θαλάσσιας Προστασίας «Αρχιπέλαγος», voria.gr

Το «KDexplorer» βρέθηκε στις Σπέτσες και συνάντησε έναν παλιό και συνταξιούχο ψαρά, που συνεχίζει με μεράκι τη δουλειά του και λόγω της αγάπης του για τη θάλασσα, αλλά και για βιοποριστικούς λόγους.

Μιλάμε για τον κύριο Νίκο Σίρμα, με τα χέρια του να… μιλάνε πιο πολύ κι από λόγια. Συνεχίζει να μπαλώνει τα δίχτυα του, στο καΐκι, όπως κάνει μια ζωή.

Απολαύστε τον: