«Ήταν μια καλή παραγωγική χρονιά κυρίως από άποψη ποιοτικών προδιαγραφών για όλους τους ελαιοπαραγωγούς της Ερμιονίδας». Το παραπάνω συμπέρασμα συνοψίζει την ελαιοκομική χρονιά που ολοκληρώνεται, όχι μόνο για την Ερμιονίδα και την Αργολίδα, αλλά και για τις υπόλοιπες περιοχές της Πελοποννήσου, την ώρα που το «Bloomberg» εξηγεί το γιατί η τιμή του ελαιόλαδου μπορεί να μην επιστρέψει ποτέ στα παλιά χαμηλά επίπεδα!

Το ελαιόλαδο της Ερμιονίδας, που έχει αποκτήσει ΠΟΠ (Προστατευόμενη Ονομασία Προέλευσης) με την επωνυμία του Κρανιδίου – γιορτάζεται, άλλωστε, κάθε χρόνο – κερδίζει παγκόσμιες διακρίσεις λόγω της ποιότητάς του που έχει ξεπεράσει τα σύνορά της Ελλάδας.

Θα σταθούμε και στα όσα είπε ο Κώστας Βλαχογιάννης, παραγωγός και διαχειριστής ενός από τα πιο γνωστά ελαιοτριβεία της περιοχής, μιλώντας στην εκπομπή της ΕΡΤ «Περίμετρος», για την ποιότητα του λαδιού και τι την καθορίζει, εξηγώντας το γιατί φέτος το ελαιόλαδο είναι λιγότερο σε ποσότητα, αλλά πολύ καλύτερο στο ποιότητα. Κάτι που μπορεί να διατηρήσει και τις τιμές πώλησης σε σχετικά υψηλά επίπεδα μέσα και στο 2025, μέχρι να φτάσουμε στη νέα περίοδο παραγωγής. Γι’ αυτόν τον λόγο θα κάνουμε πρώτα ειδική μνεία στα όσα γράφονται και στο εξωτερικό για την τιμή του ελαιόλαδου, σε σχέση με την παραγωγή και σε άλλες περιοχές της Μεσογείου και όχι μόνο…

Bloomberg: Γιατί η τιμή του ελαιόλαδου μπορεί να μην επιστρέψει ποτέ στα παλιά χαμηλά επίπεδα

Μπορεί φέτος να σημειώνεται σημαντική πτώση της τιμής του ελαιόλαδου – λόγω της πλούσιας παραγωγής στον ευρωπαϊκό νότο (σε αντίθεση με το 2023) – αλλά οι χαμηλές τιμές ενδέχεται να είναι ένα παροδικό φαινόμενο, ανεξάρτητα σε ένα βαθμό από το ύψος της μελλοντικής παραγωγής του.

Και αυτό γιατί έχει αυξηθεί εξαιρετικά η παγκόσμια ζήτηση για το ελαιόλαδο, γεγονός που δεν αναμένεται να ρίξει μεσο-μακροπρόθεσμα τις τιμές του ελαιόλαδου στις παλιότερες χαμηλές τιμές του, ακόμα και αν διατηρηθεί ψηλά η παραγωγή, δεδομένου ότι τα αποθέματα είναι σε ιστορικά χαμηλά.

Δημοσίευμα στο «Bloomberg» στις 20 Δεκεμβρίου, σημείωνε πως η συγκομιδή της ελιάς βρίσκεται σε εξέλιξη στην περιοχή της Ανδαλουσίας της Ισπανίας, η οποία αντιπροσωπεύει περίπου το 1/3 της παγκόσμιας παραγωγής. Συνήθως, ο όγκος της συγκομιδής κορυφώνεται εκεί λίγο πριν από τα Χριστούγεννα και μέχρι τώρα έχουμε μια πολύ καλή ιδέα τόσο για την ποσότητα όσο και για την ποιότητα.

Χάρη στην καλύτερη σοδειά, η Ανδαλουσία είναι πιθανό να παράγει περίπου 1 εκατομμύριο τόνους ελαιόλαδου την περίοδο 2024 – 2025, αυξημένο κατά 77% σε σχέση με το προηγούμενο έτος. Αν προσθέσει κανείς και άλλες περιοχές της Ισπανίας, καθώς και καλές σοδειές επίσης στην Ελλάδα, την Πορτογαλία, την Τυνησία και, κυρίως, την Τουρκία, και η παγκόσμια παραγωγή αναμένεται να ανακάμψει σε περίπου 3,4 εκατομμύρια τόνους, από λιγότερους από 2,6 εκατομμύρια τόνους την περίοδο 2023 – 2024.

Μεταξύ των μεγάλων παραγωγών, μόνο η Ιταλία δεν έχει ακόμη ανακάμψει, καθώς ένας ιός σκοτώνει τα ελαιόδεντρα της χώρας. Η συγκομιδή δεν θα ολοκληρωθεί πριν από τις αρχές Μαρτίου, αλλά η αγορά δεν περιμένει. Μόλις έγινε σαφές ότι η σοδειά ήταν πολύ μεγαλύτερη από ό,τι τα δύο προηγούμενα χρόνια, όλοι έσπευσαν να πουλήσουν.

Το κόστος του ισπανικού εξαιρετικού παρθένου ελαιόλαδου υψηλής ποιότητας στη χονδρική αγορά έχει μειωθεί σε περίπου 4.250 δολάρια ανά τόνο, μειωμένο περισσότερο από το μισό από το ιστορικό υψηλό των 10.000 δολαρίων ανά τόνο που σημειώθηκε τον Φεβρουάριο του 2024. Στα ράφια των σούπερ μάρκετ, ένα λίτρο ελαιόλαδου θα μπορούσε σύντομα να πέσει από περισσότερα από 10 ευρώ ανά λίτρο σε περίπου 5 ευρώ ανά λίτρο.

Η πτώση της τιμής αποτελεί μεγάλη ανακούφιση για τους νοτιοευρωπαίους, για τους οποίους το ελαιόλαδο είναι τρόπος ζωής. Για πολλές οικογένειες στην περιοχή, η υψηλότερη τιμή του ήρθε να συμβολίσει τον αγώνα κατά του ανεξέλεγκτου πληθωρισμού.

Για τους Ισπανούς, αυτή ήταν μια πραγματική κρίση. Ο μέσος Ισπανός καταναλώνει περίπου 14 λίτρα σε έναν κανονικό χρόνο. Για μια τετραμελή οικογένεια και ένα νοικοκυριό στην Ισπανία, αυτό σημαίνει κόστος από 450 ευρώ σε ένα χρόνο με τη μέση τιμή λιανικής πώλησης του 2023 – 2024. Οι Έλληνες είναι οι πρωταθλητές του ελαιολάδου, καταναλώνοντας περισσότερα από 20 λίτρα ανά άτομο ετησίως. Οι Ιταλοί έρχονται αμέσως μετά, καταναλώνοντας περίπου 11 λίτρα.

Έτσι, η πτώση των τιμών χονδρικής αποτελεί μια τεράστια ανάσα.

Οι ανησυχίες

Υπάρχουν, ωστόσο, ανησυχίες πως μία τέτοια αντίδραση μπορεί να ήταν υπερβολική. Και αυτό για τους εξής λόγους:

1. Μετά από δύο χρόνια κακής σοδειάς, οι αγροτικοί συνεταιρισμοί στην Ισπανία είχαν έλλειψη μετρητών, οπότε πούλησαν τη σοδειά τους όσο πιο νωρίς μπορούσαν, με αποτέλεσμα να καταρρεύσει η αγορά. Αλλά οι πωλήσεις θα στερέψουν αργότερα, βάζοντας ένα «πάτωμα» στην πτώση των τιμών. Επιπλέον, τα παγκόσμια αποθέματα ελαιόλαδου έχουν εξαντληθεί και θα χρειαστούν σημαντικά περισσότερα από μία καλή σοδειά για να αναπληρωθούν τα αποθέματα.

Στην Ισπανία, τα αποθέματα έκλεισαν την περίοδο 2023 – 2024 περίπου στο 1/4 του τυπικού επιπέδου. Σε παγκόσμιο επίπεδο, τα αποθέματα ελαιολάδου την περασμένη σεζόν μειώθηκαν σε χαμηλό 57 ετών, διαμορφούμενα περίπου στο μισό του μέσου όρου των δύο τελευταίων δεκαετιών. Θα χρειαστούν αρκετά χρόνια πλούσιας παραγωγής, πριν τα αποθέματα αναπληρωθούν αρκετά ώστε οι τιμές να επανέλθουν στα προ της κρίσης επίπεδα.

2. Το ελαιόλαδο είναι «θύμα» της ίδιας του της επιτυχίας. Με τη μεσογειακή διατροφή να κερδίζει δημοτικότητα σε όλο τον κόσμο, η κατανάλωση ελαιολάδου έχει διπλασιαστεί τα τελευταία 30 χρόνια. Και η τάση αυτή φαίνεται ότι θα συνεχιστεί, παρά τον αντίκτυπο των υψηλών τιμών.

Το ελαιόλαδο, το οποίο είναι πολύ αγαπητό στη νότια Ευρώπη, αντιπροσωπεύει ένα μικρό κλάσμα της παγκόσμιας κατανάλωσης βρώσιμων ελαίων. Το 2020, αντιπροσώπευε λιγότερο από το 2% της παγκόσμιας αγοράς, στο ίδιο επίπεδο με το βαμβακέλαιο και το λάδι καρύδας. Το φοινικέλαιο και το σογιέλαιο αντιπροσωπεύουν μαζί το 65%, το ηλιέλαιο και το κραμβέλαιο αντιπροσωπεύουν άλλο ένα 24% μαζί. Έτσι, το ελαιόλαδο έχει περιθώρια να κερδίσει εύκολα μερίδιο αγοράς. Το πρόβλημα είναι ότι δεν μπορεί: Η προσφορά είναι περιορισμένη και οποιαδήποτε αύξηση της δημοτικότητας θα αναγκάσει τις τιμές να ανέβουν πολύ υψηλότερα.

Πόσο δημοφιλές γίνεται το ελαιόλαδο; Πολύ, λένε οι στατιστικές. Στις ΗΠΑ, η ζήτηση έχει αυξηθεί περισσότερο από 300% τις τελευταίες τρεις δεκαετίες. Ή αν σκεφτεί κανείς τη Γαλλία, τη χώρα του βουτύρου, όπου η ζήτηση έχει αυξηθεί κατά 400% από το 1990 και σήμερα η κατανάλωσή της φτάνει την αντίστοιχη της Ελλάδας. Στο Ηνωμένο Βασίλειο παρατηρήθηκε θεαματική ανάπτυξη – πιθανώς βοήθησε το γεγονός ότι μετακόμισα από τη Μαδρίτη στο Λονδίνο πριν από μερικές δεκαετίες. Από το 1990, η βρετανική κατανάλωση ελαιολάδου έχει αυξηθεί κατά περίπου 1.100%. Παρόμοια είναι η ιστορία και στις αναδυόμενες αγορές, όπου το ελαιόλαδο κάνει μεγάλη πρόοδο σε χώρες όπως η Βραζιλία. Η ζήτηση σε αυτά τα νέα κέντρα κατανάλωσης φαίνεται επίσης λιγότερο ευαίσθητη στις τιμές από ό,τι στις βασικές περιοχές της Μεσογείου.

Με τα χαμηλά αποθέματα και την ανεβασμένη ζήτηση, οι τιμές του ελαιολάδου δεν μπορούν να πέσουν παρά μόνο μέχρις ενός σημείου. Η κρίση τελείωσε, αλλά τα χρόνια της αφθονίας φαίνονται πολύ μακριά. Ίσως δεν είναι σε κακό αποτέλεσμα: Για πρώτη φορά μετά από πολύ καιρό, οι παραγωγοί ελαιολάδου, που επί μακρόν αποτελούσαν τον πιο αδύναμο κρίκο στην αλυσίδα εφοδιασμού, θα πάνε καλά. Αν σας αρέσει το ελαιόλαδο, αυτό είναι λόγος να το γιορτάσετε.

Η ποιότητα του ελαιόλαδου του Κρανιδίου Ερμιονίδας καθορίζει τα πρότυπα γεύσης και οξύτητας, ξεπερνώντας τα σύνορα της Ελλάδας

Όπως αναφέρθηκε, το Κρανίδι Ερμιονίδας, με την πολύχρονη παράδοση στην ελαιοκαλλιέργεια, βάζει τη δική του υπογραφή στον παγκόσμιο χάρτη του ελαιολάδου. Τα εξαιρετικής ποιότητας προϊόντα της περιοχής αναδεικνύονται συνεχώς με διακρίσεις και βραβεία, χάρη στη μοναδική τους γεύση, τα αρώματα και τις χαμηλές οξύτητες. Έχει αποκτήσει, άλλωστε, και ΠΟΠ (Προστατευόμενη Ονομασία Προέλευσης).

Ο Κώστας Βλαχογιάννης, παραγωγός και διαχειριστής ενός από τα πιο γνωστά ελαιοτριβεία της περιοχής, μιλώντας στην εκπομπή της ΕΡΤ «Περίμετρος», εξηγεί τα μυστικά πίσω από την επιτυχία. «Η φετινή παραγωγή ήταν μικρότερη, λόγω των κλιματολογικών συνθηκών που είχαμε το προηγούμενο διάστημα, αλλά το λάδι που παράγεται είναι εξαιρετικής ποιότητας. Η ξηρασία και οι λιγοστές βροχές συνέβαλαν στο να αποφευχθούν ασθένειες και να παραχθεί ένα λάδι με χαμηλή οξύτητα και έντονα αρώματα».

Το ελαιόλαδο του Κρανιδίου ξεχωρίζει για την καθαρότητά του, την ισορροπημένη πικρή γεύση και την υψηλή περιεκτικότητα σε φαινόλες. Πρόκειται για έναν φυσικό χυμό ελιάς που δημιουργείται χωρίς πρόσθετες επεξεργασίες, διατηρώντας τη μοναδικότητά του. Όπως σημειώνει ο κ. Βλαχογιάννης, οι καταναλωτές μπορούν να βρουν λάδι με οξύτητα κάτω από το 0,3 – επίπεδο που συναντάται σπάνια στα παρθένα ελαιόλαδα. Συνήθως τα παρθένα ελαιόλαδα κυμαίνονται σε οξύτητες από 0,3 έως 0,8. Αυτό έχει πιο πικρή γεύση με περισσότερες φαινόλες και είναι λιγότερο διαυγές. Το λεπτό καθαρό λάδι είναι φιλτραρισμένο – ραφιναρισμένο – επεξεργασμένο. Αυτό είναι απολύτως φυσικός χυμός ελιάς, όπως λαμβάνεται από την σύνθλιψη του καρπού.

Χωρίς νερό δεν γίνεται παραγωγή, αλλά το πολύ δημιουργεί άλλου είδους προβλήματα, με την υγρασία που προκαλεί ασθένειες. Με την υπάρχουσα ισορροπία επιτυγχάνεται το καλύτερο αποτέλεσμα. Οι περιβαλλοντικές προκλήσεις είναι, ωστόσο, έντονες. Η δυτική και η ανατολική Πελοπόννησος έχουν διαφορετικές κλιματολογικές συνθήκες, και η ξηρασία δυσχεραίνει την παραγωγή σε μεγάλες ποσότητες.

Η έλλειψη νερού αποτελεί, παράλληλα, μεγάλο εμπόδιο για τους καλλιεργητές. Προτάσεις όπως η δημιουργία μονάδων αφαλάτωσης εξετάζονται, αν και είναι ενεργειακά κοστοβόρες και ενδέχεται να επηρεάσουν αρνητικά το οικοσύστημα. Σίγουρα, άλλες προοπτικές θα υπάρξουν με την υλοποίηση του έργου μεταφοράς νερού από τον Ανάβαλο.

Το ελαιόλαδο του Κρανιδίου παραμένει ένα μοναδικό προϊόν που φέρνει την Ελλάδα στο προσκήνιο της παγκόσμιας αγοράς, διατηρώντας τη γεύση και την ποιότητά του αναλλοίωτες και αυτό θα πρέπει να διατηρηθεί με κάθε κόστος.

Πληροφορίες από ΕΡΤ, newsit.gr, bloomberg

Νέο τραγούδι κυκλοφόρησε η Μαρία Σκουλά και ο «Πολίτης» θα κάνει ειδική αναφορά, καθώς πρόκειται για τραγουδίστρια που έχει θαυμαστές στα… μέρη μας, με την ίδια να μας έχει τιμήσει με την παρουσία της σε εκδηλώσεις στην Αργολίδα και ειδικότερα στην Ερμιονίδα, όπως και στη γειτονική Τροιζηνία.

Το νέο τραγούδι έχει τίτλο «Κάθε που βραδιάζει». Τους στίχους έγραψε ο Ματθαίος Γιαννούλης, ενώ τη μουσική επιμελήθηκε ο Νίκος Δρακάκης. Όπως θα δείτε και στο βίντεοκλιπ, σε σκηνοθεσία του Χρήστου Δεληκάρη, μας ταξιδεύει σε… χρώματα νησιωτικής Ελλάδας και καλοκαιριού.

Η Μαρία Σκουλά που έχει γράψει, μαζί με τον Νίκο Ευβοιώτη στο βιολί, ξεχωριστή ιστορία στο νησιώτικο τραγούδι βρέθηκε πρόσφατα και στα στούντιο της ΕΡΤ, καλεσμένη στην εκπομπή «Σαββατοκύριακο από τις 5».

Ακούστε το νέο τραγούδι της Μαρίας Σκουλάς:

H Eρμιόνη θα γιορτάσει για ακόμα μία χρονιά τα φημισμένα ρόδια της στις 26 και 27 Οκτωβρίου και ξεχωριστή ενότητα για το συγκεκριμένο φεστιβάλ φιλοξένησε την Τρίτη (22/10), η εκπομπή «Newsroom» στο «ERTNews». Στο στούντιο της ΕΡΤ βρέθηκαν ο πρόεδρος της Δημοτικής Κοινότητας Ερμιόνης, Αθανάσιος Πάτσιος και ο παραγωγός Δημήτρης Κόντος, οι οποίοι συνομίλησαν με τους δημοσιογράφους Γιώργο Σιαδήμα και Στέλλα Παπαμιχαή.

Αμφότεροι μίλησαν για τη 13η Γιορτή Ροδιού, προϊόν που έχει αποκτήσει πιστοποίηση ΠΟΠ από το 2021, και όσα θα λάβουν μέρος στην περιοχή της Ερμιονίδας με πολλά οφέλη για τους ντόπιους. Αναφέρθηκαν, ακόμα, στα προβλήματα που αντιμετωπίζει ο πρωτογενής τομέας στην παραγωγή, μιλώντας και για τις προσπάθειες που γίνονται για να βρεθούν λύσεις.

Δείτε το σχετικό βίντεο:

H Eρμιόνη γιορτάζει για ακόμα μία χρονιά τα φημισμένα ρόδια της στις 26 και 27 Οκτωβρίου και ξεχωριστή ενότητα για το συγκεκριμένο φεστιβάλ φιλοξένησε την Τρίτη (22/10), η εκπομπή «Newsroom», στο «ERTNews». Στο στούντιο της ΕΡΤ βρέθηκαν ο πρόεδρος της Δημοτικής Κοινότητας Ερμιόνης, Αθανάσιος Πάτσιος και ο παραγωγός Δημήτρης Κόντος, οι οποίοι συνομίλησαν με τους δημοσιογράφους Γιώργο Σιαδήμα και Στέλλα Παπαμιχαήλ. 

Αμφότεροι μίλησαν για τη 13η Γιορτή Ροδιού Ερμιόνης, προϊόν που έχει αποκτήσει πιστοποίηση ΠΟΠ από το 2021, και όσα θα λάβουν μέρος στην περιοχή της Ερμιονίδας με πολλά οφέλη για τους ντόπιους. Αναφέρθηκαν, ακόμα, στα προβλήματα που αντιμετωπίζει ο πρωτογενής τομέας στην παραγωγή, μιλώντας και για τις προσπάθειες που γίνονται για να βρεθούν λύσεις.

Δείτε το σχετικό βίντεο:

Το ertnrews.gr αναφέρει για το θέμα:

H Eρμιόνη γιορτάζει τα φημισμένα ρόδια της στις 26 και 27 Οκτωβρίου

Η γιορτή Ροδίου Ερμιόνης ξεκίνησε το 2011 και πραγματοποιείται φέτος για 13η χρονιά – Οι επισκέπτες έχουν την ευκαιρία να απολαύσουν τοπικά προϊόντα με βάση το ρόδι, όπως γλυκά, μαρμελάδες, ποτά και παραδοσιακά εδέσματα

«Στην Ερμιόνη, η καλλιέργεια ροδιού έχει σημαντική ιστορία και έχει καθιερωθεί ως μια ιδιαίτερη παράδοση. Με πάνω από 150 παραγωγούς, πολλοί εκ των οποίων ασχολούνται κυρίως ή συμπληρωματικά με τη γεωργία, το ρόδι αποτελεί κεντρικό κομμάτι της οικονομικής δραστηριότητας της περιοχής. Ο μοναδικός αυτός καρπός, γνωστός για τη γλυκιά του γεύση, έχει αποκτήσει πιστοποίηση ΠΟΠ από το 2021, και η παραγωγή του συνεχίζει να αναπτύσσεται, παρά τις δυσκολίες που φέρνει η ξηρασία και οι προκλήσεις που σχετίζονται με την παραγωγή.

Για τη σημαντική αυτή εκδήλωση που διοργανώνεται για 13η χρονιά στις 26 και 27 Οκτωβρίου μίλησαν στον EΡΤΝews ο πρόεδρος της δημοτικής κοινότητας Ερμιόνης Αθανάσιος Πάτσιος και ο παραγωγός Δημήτρης Κοντός.

Συνολικά, η γιορτή του ροδιού αποτελεί μια ευκαιρία για την Ερμιονίδα να προωθήσει τον τουρισμό, την τοπική οικονομία και τον πολιτισμό της περιοχής. Η γιορτή Ροδίου Ερμιόνης ξεκίνησε το 2011 και πραγματοποιείται κάθε χρόνο, προσελκύοντας επισκέπτες από όλη την Ελλάδα.

Κατά τη διάρκεια των εορταστικών εκδηλώσεων, οι επισκέπτες έχουν την ευκαιρία να απολαύσουν τοπικά προϊόντα με βάση το ρόδι, όπως γλυκά, μαρμελάδες, ποτά και παραδοσιακά εδέσματα. Παράλληλα, διοργανώνονται διάφορα δρώμενα και εκδηλώσεις, όπως χορευτικά, μουσικές παραστάσεις, εκθέσεις τοπικών προϊόντων και σεμινάρια σχετικά με την καλλιέργεια του ροδιού.

Οι εκδηλώσεις αυτές είναι μια γιορτή της πολιτιστικής κληρονομιάς της περιοχής και μια ευκαιρία για τους κατοίκους και τους επισκέπτες να βιώσουν την τοπική παράδοση σε όλο της το μεγαλείο. Η γιορτή Ροδίου έχει καταφέρει να εξελιχθεί σε θεσμό, προβάλλοντας όχι μόνο το ρόδι της Ερμιόνης αλλά και την μαγευτική ομορφιά του τοπίου και τον πολιτισμό της περιοχής».

Διαβάστε ακόμα:

Δήμος Ερμιονίδας: Η επιτυχία της «11ης Γιορτής Ροδιού» στην Ερμιόνη και τα οφέλη για την περιοχή μας (βίντεο, εικόνες)

Ερμιόνη: «Μάγεψε» η «11η Γιορτή Ροδιού», «πλημμύρισε» από κόσμο η περιοχή – «Πλούσιο» ρεπορτάζ από τις εκδηλώσεις (βίντεο, εικόνες)

Σε μια πολύ ωραία βραδιά στο σχολείο «Αυτενεργώ» του Άργους, όπου παρουσιάστηκε το βιβλίο του Αργείου, Κώστα Μαντά με τίτλο «50 χρόνια τηλεόραση» τη Δευτέρα (26/09)…

Ο Γιάννης Γαλανόπουλος που συντόνισε με χαρά την εκδήλωση υπογράμμισε:

«Η ζωή του Κώστα στην ΕΡΤ, γεγονότα, τεχνική κάλυψη, αποστολές με Ανδρέα Παπανδρέου παντού, κάμερες, βίντεο μοντάζ, αναμνήσεις, παραλειπόμενα… Πώς να χωρέσουν σε μια έκδοση;

Προλόγισαν ο Πάνος Σόμπολος, και ο Δημήτρης Κωνσταντάρας που έζησαν από κοντά τον Κώστα.

Στο πάνελ της πρώτης παρουσίασης, στο Άργος βέβαια, ο συμμαθητής του Κώστα Μαντά Γιάννης Αποστολόπουλος, η Μίνα Μαυροειδή, ο δημοσιογράφος Κώστας Μαργαρίτης, η δημοσιογράφος Κατερίνα Καράμπελα, ο γιος του συγγραφέα Χρήστος και φυσικά ο ίδιος ο Κώστας Μαντάς.

Προλόγισε η επιμελήτρια του βιβλίου (εκδόσεις Κούρος) Σταυρούλα Βενιέρη.

Η εκδήλωση ξεκίνησε με σύντομο καλλιτεχνικό πρόγραμμα από τις αθλήτριες του Φείδωνα Κανελλία Αρέστη και Μαρίλια Κουκουμάνου.

Αποσπάσματα διάβασαν η Αγγελική Μπλάτσου και η Σοφία Κεχαγιά.

Παρόντες μεταξύ άλλων ο δήμαρχος Επιδαύρου Τάσος Χρόνης, ο πρώην περιφερειακός σύμβουλος, δικηγόρος και πολιτευτής μς τον ΣΥΡιΖΑ-Προοδευτική Συμμαχία Γιώργο Γαβρήλο, ο Παναγιώτης Ψυχογυιός, μέλος του ΔΣ του ΕΒΕ Αργολίδας, οικονομολόγος (μέλος της Κεντρικής Επιτροπής ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ και μέχρι πρόσφατα συντονιστής του κόμματος στην Αργολίδα) ο Λεωνίδας Κουτσογιάννης, ο Φάνης Στεφανόπουλος, συμμαθητές του συγγραφέα, μαθητές του σχολείου, αθλήτριες του Φείδωνα και πολλοί άλλοι.

Ευχαριστίες στο σχολείο Αυτενεργώ, τον Δημήτρη Τότσικα και την ομάδα του Φείδωνα με πρόεδρο τον Γιάννη Αποστολόπουλο».