Ένα σημαντικό ποσοστό μαθητών, πάνω από το 20%, αντιμετωπίζει σοβαρές δυσκολίες στην κατανόηση του σχολικού γραπτού λόγου και ακόμη μεγαλύτερες στη δημιουργία γραπτού λόγου, κατά την ολοκλήρωση της υποχρεωτικής εκπαίδευσης. Προκαλούν ανησυχία προκαλούν τα στοιχεία της ετήσιας έκθεσης της ΑΔΙΠΠΔΕ για το 2024. Αντίστοιχες δυσκολίες καταγράφονται και στα Μαθηματικά, όπου οι δυσκολίες δεν είναι μόνο μαθηματικές, αλλά και γλωσσικές.

Σύμφωνα με την «Καθημερινή», ένα στα πέντε παιδιά κινδυνεύει να αποφοιτήσει από το Γυμνάσιο λειτουργικά αναλφάβητο. Αυτό σημαίνει ότι δεν θα μπορεί να κατανοεί επαρκώς τον προφορικό και γραπτό λόγο, να διατυπώνει τη σκέψη του με σαφήνεια, να κάνει αφαιρετικούς συνειρμούς, να αναπτύσσει κριτική σκέψη και να αξιοποιεί ευκαιρίες για βελτίωση των γνωστικών του δεξιοτήτων, όπως ορίζει η UNESCO για τον λειτουργικό αναλφαβητισμό.

Αυτά επισημαίνονται στην ετήσια έκθεση της Αρχής Διασφάλισης της Ποιότητας στην Πρωτοβάθμια και Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (ΑΔΙΠΠΔΕ) για το 2024, η οποία βασίζεται στην ανάλυση των αποτελεσμάτων των διαγνωστικών εξετάσεων που πραγματοποιήθηκαν στη ΣΤ' Τάξη Δημοτικού και στην Γ' Τάξη Γυμνασίου, σε γλώσσα και μαθηματικά.

Η έκθεση προτείνει, μάλιστα, να επανεξεταστεί το ηλικιακό όριο εγγραφής στην Α' Τάξη Δημοτικού στη χώρα.

Τα ευρήματα της έκθεσης

Γλώσσα:

• Οι μαθητές δυσκολεύονται στην κατανόηση και παραγωγή γραπτού λόγου.
• Το πρόβλημα εντοπίζεται από τη ΣΤ’ Δημοτικού και εντείνεται στο Γυμνάσιο.

Μαθηματικά:

• Οι δυσκολίες δεν περιορίζονται μόνο στις μαθηματικές έννοιες αλλά σχετίζονται και με τη γλωσσική κατανόηση.

Αιτίες:

• Πιθανές ελλείψεις στα πρώτα σχολικά χρόνια.
• Ανάγκη καλύτερης στήριξης για μαθητές με μαθησιακές δυσκολίες.

Προτάσεις για βελτίωση

Η ΑΔΙΠΠΔΕ προτείνει:

• Επανεξέταση του ηλικιακού ορίου εγγραφής στην Α’ Δημοτικού: Στόχος είναι η καλύτερη προετοιμασία των παιδιών για τη σχολική ζωή.
• Ενίσχυση της πρώιμης παρέμβασης: Με συστηματική διάγνωση και αντιμετώπιση μαθησιακών δυσκολιών από τις πρώτες τάξεις.
• Κατάρτιση εκπαιδευτικών: Για καλύτερη υποστήριξη των μαθητών σε γλώσσα και μαθηματικά.

Πώς επηρεάζει η κατάσταση τους μαθητές

Ο λειτουργικός αναλφαβητισμός δεν αφορά μόνο την κατανόηση κειμένων, αλλά επηρεάζει την καθημερινή ζωή:

• Δυσκολία στη διαχείριση πληροφοριών.
• Περιορισμένες ευκαιρίες για περαιτέρω εκπαίδευση ή εργασία.
• Εμπόδιο στην ανάπτυξη κριτικής σκέψης και στη λήψη αποφάσεων.

Οι προτάσεις της ΑΔΙΠΠΔΕ θέτουν τη βάση για ουσιαστική συζήτηση σχετικά με την ποιότητα της εκπαίδευσης. Η ανάγκη για άμεση δράση είναι επιτακτική, ώστε να εξασφαλιστεί η ανάπτυξη των δεξιοτήτων όλων των μαθητών, χωρίς εξαιρέσεις.