Του ΚΩΣΤΑ ΠΕΛΕΚΑΝΟΥ
Η σημερινή ημέρα είναι αφιερωμένη στο «λευκό μπαστούνι», με την 15η Οκτωβρίου να έχει θεσπιστεί ως «Παγκόσμια Ημέρα Λευκού Μπαστουνιού». Μια ημέρα που δεν θα πρέπει να εξαντλείται σε συμβολικές αναφορές στην οπτική αναπηρία. Αντίθετα, θα άξιζε να αποτελεί μια ουσιαστική αφορμή για να μιλήσουμε για τη συμπερίληψη, την προσβασιμότητα, την εκπαίδευση, την ανεξάρτητη διαβίωση και τις ίσες ευκαιρίες για τους ανθρώπους με απώλεια όρασης.
Για κάποιον που δεν βλέπει, το να ανοίξει την πόρτα του σπιτιού του και να βγει στον δρόμο δεν είναι πάντα μια αυτονόητη πράξη.
Για τους περισσότερους είναι μια κίνηση που γίνεται σχεδόν μηχανικά. Για κάποιον όμως με ολική απώλεια όρασης, η ίδια διαδρομή μπορεί να σημαίνει προετοιμασία, συγκέντρωση, εξοικείωση και κυρίως εμπιστοσύνη στον εαυτό του.
Αυτό είναι κάτι που γνωρίζω καλά. Όχι μόνο ως δημοσιογράφος που τα τελευταία χρόνια ασχολείται με ζητήματα οπτικής αναπηρίας, αλλά και ως άνθρωπος που βιώνει ο ίδιος την ολική απώλεια όρασης.
Από την απώλεια της όρασης στη νέα πραγματικότητα
Ήρθα νωρίτερα στο φως της ζωής, λόγω προωρότητας. Γεννήθηκα μόλις στους 5,5 μήνες της κύησης. Κατά τη διάρκεια της παραμονής μου στη θερμοκοιτίδα, η αυξημένη χορήγηση οξυγόνου προκάλεσε μη αναστρέψιμη βλάβη στο οπτικό νεύρο του αριστερού ματιού, με αποτέλεσμα να χαθεί αμέσως η όραση.
Στα 29 μου χρόνια, μια αποκόλληση του αμφιβληστροειδούς στο δεξί μάτι, σε συνδυασμό με τις αλλοιώσεις στον βυθό που προϋπήρχαν, οδήγησε σε πλήρη τύφλωση. Η απώλεια της όρασης άλλαξε ριζικά την καθημερινότητά μου. Χρειάστηκε να προσαρμοστώ σε μια νέα πραγματικότητα, που δεν είχα επιλέξει, χωρίς όμως να σταματήσω να κυνηγώ τα όνειρά μου.
Η μετάβαση από το φως στο απόλυτο σκοτάδι συνοδεύτηκε από πολλές καθημερινές δυσκολίες. Σταδιακά, όμως, συνειδητοποιείς ότι, όσο κι αν αλλάζει η ζωή σου, χρειάζεται να βρεις τον τρόπο να σταθείς ξανά στα πόδια σου και να προχωρήσεις.
Ο Κώστας Πελεκάνος
Το «λευκό μπαστούνι» ως εργαλείο ελευθερίας
Το «λευκό μπαστούνι» δεν μου επιτρέπει να «δω». Μου επιτρέπει όμως να αντιληφθώ τον χώρο γύρω μου με έναν διαφορετικό τρόπο. Δεν χρειάζεται κάποιος άλλος να αποφασίσει για μένα πού θα πάω. Μπορώ να αποφασίσω εγώ. Και αυτό είναι, τελικά, το βαθύτερο νόημα του «λευκού μπαστουνιού».
Με την κατάλληλη εκπαίδευση, μπορώ να εντοπίσω ένα εμπόδιο, ένα σκαλοπάτι, μια αλλαγή στο έδαφος, να ακολουθήσω μια διαδρομή και να προσανατολιστώ στον χώρο.
Η εκπαίδευση από πιστοποιημένους εκπαιδευτές κινητικότητας είναι απαραίτητη, αλλά αποτελεί μόνο την αρχή. Χρειάζονται εξάσκηση και χρόνος. Πρέπει να μάθεις να εμπιστεύεσαι ξανά τις αισθήσεις σου. Να ακούς τους ήχους γύρω σου, να αναγνωρίζεις την κατεύθυνση και να αντιλαμβάνεσαι τον χώρο μέσα από την αφή και την ακοή. Και κυρίως, χρειάζεται να αποκτήσεις την αυτοπεποίθηση ότι μπορείς να κάνεις μόνος σου κάτι που μέχρι χθες θεωρούσες αυτονόητο.
Η προσβασιμότητα είναι δικαίωμα, όχι πολυτέλεια
Η αυτονομία ενός ατόμου με οπτική αναπηρία δεν εξαρτάται μόνο από τα εργαλεία ανεξάρτητης διαβίωσης και την εκπαίδευση. Εξαρτάται και από το περιβάλλον στο οποίο καλείται να κινηθεί.
Ένα αυτοκίνητο παρκαρισμένο πάνω στο πεζοδρόμιο, ένα μηχανάκι που έχει τοποθετηθεί σε σημείο διέλευσης, τραπέζια και καθίσματα που κλείνουν τον χώρο, μια κολώνα, ένα ανοιχτό φρεάτιο, μια προσωρινή κατασκευή ή ένα εμπόδιο που βρίσκεται στη μέση της διαδρομής μπορούν να μετατρέψουν έναν δρόμο σε πραγματική δοκιμασία. Για κάποιον που βλέπει, ένα τέτοιο εμπόδιο μπορεί να είναι απλώς ενοχλητικό. Για κάποιον, όμως, με ολική απώλεια όρασης, μπορεί να καταστήσει επικίνδυνη ακόμη και μια διαδρομή που γνωρίζει καλά.
Όταν μας βλέπετε στον δρόμο, μη φοβάστε να μας πλησιάσετε. Εμείς δεν σας βλέπουμε για να ζητήσουμε τη βοήθειά σας, εσείς, όμως, μπορείτε να μας την προσφέρετε. Ένα απλό «χρειάζεστε βοήθεια;» είναι αρκετό. Αν όμως η απάντηση είναι «όχι, ευχαριστώ», αυτό θα πρέπει να γίνεται σεβαστό. Γιατί η βοήθεια έχει αξία όταν προσφέρεται εκεί που πραγματικά χρειάζεται και όχι όταν αντικαθιστά την αυτονομία του άλλου.
Τα smartphones, οι εφαρμογές πλοήγησης, οι υπολογιστές με λογισμικό ανάγνωσης οθόνης, αλλά και πλέον η τεχνητή νοημοσύνη, μπορούν να προσφέρουν σημαντική βοήθεια σε ανθρώπους με οπτική αναπηρία. Όσο πάντως κι αν εξελίσσεται η τεχνολογία, η ανθρώπινη παρουσία και η ουσιαστική βοήθεια θα παραμένουν αναντικατάστατες.
Η προσβασιμότητα άλλωστε δεν είναι μόνο μια εφαρμογή στο κινητό ή ένας υπολογιστής που «μιλάει». Είναι το πεζοδρόμιο που πρέπει να παραμένει ελεύθερο, τα μέσα μαζικής μεταφοράς που πρέπει να είναι προσβάσιμα, οι υπηρεσίες που πρέπει να μπορούν να χρησιμοποιηθούν από όλους, το σχολείο και η εργασία που πρέπει να δίνουν ίσες ευκαιρίες. Και κυρίως, είναι το ίδιο το κράτος που χρειάζεται να αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβάνεται την αναπηρία. Ένας άνθρωπος που δεν βλέπει δεν χρειάζεται οίκτο. Χρειάζεται ευκαιρίες.
Η αναπηρία δεν καταργεί τα όνειρα και τις φιλοδοξίες
Η οπτική αναπηρία δεν καταργεί τις ικανότητες, τα όνειρα, τις φιλοδοξίες, ούτε την ανάγκη για μια ζωή με επιλογές. Μπορεί να αλλάζει τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε τον κόσμο, δεν πρέπει όμως να περιορίζει το δικαίωμά μας να συμμετέχουμε σε αυτόν. Συνειδητοποίησα πλέον πως δεν κρατάω στα χέρια μου ένα σύμβολο της απώλειάς μου, αλλά ένα εργαλείο ελευθερίας.
Δεν θα πω ότι ήταν εύκολο από την αρχή να το αποδεχτώ. Χρειάστηκε χρόνος για να βγω για πρώτη φορά στον δρόμο κρατώντας στο χέρι μου το «λευκό μπαστούνι». Υπήρξε, όμως, και ο φόβος. Ο φόβος του άγνωστου. Μήπως πέσεις, μήπως χτυπήσεις, μήπως χαθείς, μήπως κάποιος σε κοιτάξει διαφορετικά επειδή κρατάς ένα «λευκό μπαστούνι». Σιγά σιγά, όμως, κατάλαβα ότι το μεγαλύτερο εμπόδιο δεν ήταν πάντα ο δρόμος. Ήταν ο φόβος που κουβαλούσα μέσα μου. Και κάθε φορά που έκανα ένα ακόμη βήμα, αυτός ο φόβος γινόταν λίγο μικρότερος.
Σήμερα, όταν κρατάω το «λευκό μπαστούνι», δεν σκέφτομαι όλα όσα έχασα στα 29 μου χρόνια. Σκέφτομαι όλα όσα μπορώ ακόμη να κάνω. Γιατί η απώλεια της όρασης μπορεί να αλλάξει τον τρόπο που βλέπεις τον κόσμο. Δεν μπορεί, όμως, να σου στερήσει το δικαίωμα να συνεχίσεις να ονειρεύεσαι, να επιλέγεις και να προχωράς μπροστά.
Η φύση δεν πρόκειται να συνθηκολογήσει στον πόλεμο που της έχουμε κηρύξει (βίντεο, εικόνες)
July 13, 2026Η επέμβαση του ανθρώπου στη φύση δεν έχει προηγούμενο και τώρα που… γεύεται πολλά αρνητικά αποτελέσματα, προσπαθεί να «συνθηκολογήσει» μαζί της, πάντα κοιτώντας το δικό του όφελος. Μόνο που η φύση δεν πρόκειται να συνθηκολογήσει στον πόλεμο που της έχουμε κηρύξει…
Ο άνθρωπος κατάστρεψε την ατμόσφαιρα και το περιβάλλον, με αποτέλεσμα να αλλάξει το κλίμα και μετά ως αλυσιδωτή αντίδραση, να έρθουν και όλα τα υπόλοιπα αρνητικά αποτελέσματα.
Τώρα φτάσαμε στο σημείο να… τρέχουμε για να σκοτώσουμε είδη ζώων, επειδή μας… εμποδίζουν στις ζωές μας! Την ίδια ώρα, ξεραίνονται τα ελληνικά δάση και οι ειδικοί προσπαθούν να βρουν γιατί γίνεται αυτό.
Η φύση θα βρει πάντα τον τρόπο να ισορροπήσει, πολλές φορές και με ακραίο τρόπο για να συνεχίσει την πορεία της με ομαλό «χρώμα», εφόσον οι παρεμβάσεις από τον άνθρωπο δεν την ωθούν σε νέες αλλαγές στο πρόσωπό της.
Έγραψε χαρακτηριστικά ο Petros Katsakos (δημοσιογράφος. συγγραφέας) στο προφίλ του στο Facebook:
«???? Υπάρχει κάτι τρομακτικό στον τρόπο που αντιλαμβανόμαστε τον κόσμο γύρω μας.
Χτίσαμε πόλεις πάνω σε ρέματα, εξαφανίσαμε δάση, σκεπάσαμε τη γη με άσφαλτο και μπετόν, αλλάξαμε την θερμοκρασία σε στεριές και θάλασσες και ύστερα ξαφνιαζόμαστε κάθε φορά που ένα ζώο, ένα ψάρι ή ένα πουλί μας υπενθυμίζει ότι δεν είμαστε μόνοι πάνω σε αυτόν τον πλανήτη.
Κάθε τόσο ανακηρύσσεται και ένας νέος δημόσιος κίνδυνος. Σήμερα φταίει ο λαγοκέφαλος, χθες οι λύκοι, τα αγριογούρουνα, οι μέδουσες και οι αρκούδες. Αύριο κάποιο άλλο είδος. Ίσως τα περιστέρια. Και κάθε φορά το ίδιο μοτίβο με την ύπαρξη της άγριας ζωής να αντιμετωπίζεται σαν πρόβλημα που πρέπει να λυθεί, σαν μια ενοχλητική λεπτομέρεια που αρνείται να εξαφανιστεί και πρέπει να την σκοτώσουμε.
Θέλουμε μια φύση να είναι διακοσμητική. Να υπάρχει μόνο στις φωτογραφίες, στα ντοκιμαντέρ και στις διαφημίσεις. Να μην έχει τους δικούς της νόμους, τις δικές της ισορροπίες, τους δικούς της κατοίκους. Να είναι ακίνδυνη, υπάκουη και απόλυτα προσαρμοσμένη στις ανθρώπινες απαιτήσεις.
Μόνο που η φύση δεν πρόκειται να συνθηκολογήσει στον πόλεμο που της έχουμε κηρύξει. Και όσο κι αν ενοχλεί ορισμένους, η φύση θα εξακολουθεί να υπάρχει χωρίς να ζητάει την έγκριση κανενός».
Ανέφερε, επίσης, ο Νίκος Μουρατίδης στο προφίλ του στο Facebook:
«Γιατί ξεραίνονται τα ελληνικά δάση;
Οι ειδικοί ανησυχούν διότι λέει στις άλλοτε καταπράσινες πλαγιές του Πάρνωνα, του Ταϋγέτου, του Μαινάλου και του Χελμού βλέπεις πια σκούρα χρώματα – καφέ και μαύρα. Δεν πρόκειται για καμένα δέντρα αλλά για κάτι εξίσου εφιαλτικό, αφού είναι ξερά δέντρα που στέκονται νεκρά.
Η εικόνα αυτή έχει αρχίσει να γίνεται επικίνδυνα γνώριμη τα τελευταία χρόνια, ιδιαίτερα στην Πελοπόννησο, αλλά πλέον επεκτείνεται στη Φθιώτιδα, στην Ευρυτανία, ακόμα και σε περιοχές της Βόρειας Ελλάδας, όπως στο Φαλακρό βουνό στη Δράμα.
Τι συμβαίνει;
Ορίστε συνοπτικά οι πέντε λόγοι για τους οποίους τα δάση μας «πεθαίνουν».
✔️ Κλιματική κρίση: Ξερά έλατα και πεύκα αντικαθιστούν το πράσινο σε Πάρνωνα, Ταΰγετο, Μαίναλο και Χελμό λόγω της αλλαγής του κλίματος.
✔️ Υδατική καταπόνηση: Οι παρατεταμένοι καύσωνες στερούν το νερό από τα κωνοφόρα, τα οποία ξεραίνονται ολοκληρωτικά από πάνω προς τα κάτω.
✔️ Ήπιοι χειμώνες: Η μείωση των χιονοπτώσεων έως και 50% από το 2020 στερεί τον ανοιξιάτικο εφοδιασμό νερού και ευνοεί τα καταστροφικά έντομα.
✔️ Μη αναστρέψιμη πορεία: Η παραδοσιακή υλοτομία των ξερών κορμών είναι πρακτικά αδύνατη λόγω της τεράστιας έκτασης του προβλήματος.
✔️ Κίνδυνος πυρκαγιών: Η απώλεια των δασών προκαλεί διάβρωση του εδάφους και αυξάνει κατακόρυφα τον κίνδυνο φωτιάς σε μεγάλα υψόμετρα.
Οι άνθρωποι κατάστρεψαν την ατμόσφαιρα και το περιβάλλον, με αποτέλεσμα να αλλάξει το κλίμα και μετά ως αλυσιδωτή αντίδραση, να έρθουν και όλα τα υπόλοιπα κακά».
Διαβάστε ακόμα:
Ποιος ευθύνεται για το περιβαλλοντικό «έγκλημα» με αποδέκτη τη θάλασσα; (βίντεο, εικόνα)
Έχουν και τα καλά τους τα social media: Πέφτουν κάποιες «μάσκες» και ξέρεις πια απολύτως με ποιον (ή με τι) έχεις να κάνεις
June 15, 2026Πριν στεγνώσει με μελάνι...
Η τοξικότητα στην κοινωνία έχει αυξηθεί κατά πολύ και αυτό το διαπιστώνει κάποιος από πολλές εκφάνσεις δραστηριοτήτων μέσα σ’ αυτήν. Όταν φτάνει σε «αρρωστημένα» όρια που έχει και αρνητικές αποχρώσεις, ειδικά από ενήλικες, θα πρέπει να «καυτηριάζεται», πόσω μάλλον, όταν αυτό γίνεται για ένα αθλητικό γεγονός που θα πρέπει να προάγει άλλα πράγματα! Θα πρέπει να «καυτηριάζεται», διότι αποτελεί αρνητικό γεγονός για πολλά παιδιά, τα οποία αποτελούν το μέλλον του τόπου.
Θα μπορούσαμε να πούμε ότι σ’ αυτό,,, βοηθούν και τα social media. Είναι ένα από τα θετικά στοιχεία των social media, ώστε να αποκαλύπτονται κάποιοι σχετικά με την προσωπικότητά τους. Αφορά αυτό και τον κλάδο μας, για να είμαστε δίκαιοι…
Για τον συγκεκριμένο λόγο, θα «κλέψουμε» ένα κείμενο του Argirios Pagartanis από το προφίλ του στο Facebook. Όπως αναφέρει, «πέφτουν κάποιες μάσκες και ξέρεις πια απολύτως με ποιον (ή με τι) έχεις να κάνεις».
Αναλυτικά:
«Έχει και τη χρησιμότητά της αυτή η αρρωστημένη τοξικότητα στους τελικούς της Basket League.
Μαθαίνεις πολλά από τις αναρτήσεις φίλων, "φίλων" και γνωστών. Τίποτα δεν μπορεί να μείνει κρυφό. Φαίνεται:
1. Ποιος είναι ολωσδιόλου άσχετος από μπάσκετ.
2. Ποιος είναι ολωσδιόλου άσχετος από μπάσκετ, αν και είναι (ή μάλλον δηλώνει) προπονητής μπάσκετ!
3. Ποιος είναι σχετικά σχετικός από μπάσκετ, αλλά εν γνώσει του υποστηρίζει βολικά αφηγήματα για ευνόητους (σ' αυτόν) λόγους.
4. Ποιος παρασύρεται πιο εύκολα από την περιρρέουσα ατμόσφαιρα και ποιος πιο δύσκολα.
5. Ποιος χρησιμοποιεί το προφίλ του με "επαγγελματικό" τρόπο και υποστηρίζει αυτό που "πρέπει", άσχετα με το τι πιστεύει ο ίδιος.
6. Ποιος ψάχνει φταίχτες όλη την ώρα για να δικαιολογήσει στο μυαλό του αυτό που βλέπει.
7. Ποιος είναι ανυπόμονος να καταγράψει τη γνώμη του, πιθανόν για να τον αναγνωρίσει πιο πριν ο αλγόριθμος του FB και να μαζέψει likes, με κίνδυνο ξεβρακώματος σε λίγη ώρα.
8. Ποιος τυφλώνεται τόσο πολύ από τον οπαδισμό του, που ολισθαίνει σε κρίσεις και σχόλια, τα οποία τελικά τον απαξιώνουν σε ανθρώπους που τον είχαν σε εκτίμηση, λόγω άλλης του ιδιότητας.
9. Ποιος όταν τελειώνει την ανάρτησή του και πατάει το μπλε κουμπάκι την κάνει κι ένα copy/paste ως καλός "συνεργάτης" για να καταγραφεί η "δουλειά" και να διεκδικήσει τη συγκεκριμένη "αμοιβή".
10. Ποιος προσπαθεί να παρακολουθήσει τους αγώνες μένοντας έξω απ' όλα αυτά.
Ακριβά το πληρώνουμε το ξεκαθάρισμα αυτό, δε νομίζετε; Αλλά τουλάχιστον πέφτουν κάποιες μάσκες και ξέρεις πια απολύτως με ποιον (ή με τι) έχεις να κάνεις».
Όπως διαπιστώθηκε, υπάρχουν πολίτες που κατέχουν σημαντικές θέσεις, όπως στον τομέα άσκησης εξουσίας, και εκφράζονται με κείμενα και ήχους… πεζοδρομίου, το ελάχιστο που μπορούμε να γράψουμε με όσα διαβάζουμε. Υπάρχουν πολίτες που παρουσιάζονται ως σοβαροί επιχειρηματίες, πολίτες που έχουν για παράδειγμα θέσεις σε ΔΣ συλλόγων και οργανισμών, επιστήμονες, δημοσιογράφοι, πολιτικοί, γονείς που μεγαλώνουν παιδιά, και τοποθετούνται με λέξεις που έχουν το «χρώμα» της βίας, θα λέγαμε για κάποιους και του ρατσισμού…
Όλοι με τα γραπτά τους, τις αναρτήσεις τους και τα σχόλια τους «αποκαλύπτονται»!!!
Φυσικά, ίδια είναι η θέση μας και ακόμα πιο καυστική, για όσους πράττουν τα ίδια σε πολλές άλλες εκφάνσεις της κοινωνίας μας, όχι απλά μέσα από τα social media.
Σ’ αυτό το Μέσο στηρίζουμε τον σεβασμό προς όλους, την αλληλεγγύη και τον διάλογο. Είμαστε απέναντι σε κάθε μορφή βίας, σε όλες τις εκφάνσεις της. Είτε σωματική, είτε λεκτική, είτε ψυχολογική. Πόσω μάλλον απέναντι στη χειροδικία. Και όπως έχουμε αποδείξει σε πολλά θέματα που έχουμε θίξει, ειδικά υπό μορφή σχολίου, πάντα με στοιχεία από ρεπορτάζ, δεν έχουμε την… ανάγκη να ανήκουμε κάπου, να μας ακολουθεί ένα «χρώμα» για να γράψουμε κάτι και δεν θα τα κάναμε αυτό με σκοπό το όφελος.
Όσοι παρασύρεστε και γράφετε, έχοντας ως βάση της λογικής σας το «ξύλο», τις φράσεις «καλέ του έκανε», «να ποιος το ξεκίνησε», «μα φταίει γιατί τον προκάλεσε» (για παράδειγμα με το… ντύσιμο μια κοπέλας), «να… αγιάσει το χέρι σου», «σίχαμα» κ.α., ή εκφράζεστε με άκρως ρατσιστικές λέξεις, όπως τον όρο «πηθικόφατσα» για αθλητές, τότε θα μας βρίσκεστε μπροστά σας.
Άλλο η αγάπη και σε υπερβολικό βαθμό για κάτι, και άλλο η έκφραση μίσους και χυδαιότητας προς τον… απέναντι, προς αυτόν που έχει διαφορετική άποψη για κάτι. Εάν κάποιοι φτάνουν, μάλιστα, στο σημείο, σε τέτοια φαινόμενα να ξεφεύγουν εκτός των ορίων της έκφρασης και να πηγαίνουμε στο στάδιο της πράξης, τότε θα πρέπει να επεμβαίνουν άμεσα οι αρμόδιες αρχές.
ΥΓ. 1: Θέλει να έχει κάποιος μεγάλη δύναμη και ξεχωριστό χαρακτήρα για να παραδεχτεί… «ναι, έκανα λάθος και δεν με τιμάει αυτό. Ζητώ συγγνώμη». Και από αυτούς μπορείς να περιμένεις να έχουν αυτοκριτική, με στόχο να είναι πάνω απ’ όλα στο μέλλον, καλύτεροι άνθρωποι. Αυτό έχει τη μεγαλύτερη αξία και σημασία… Να μοχθείτε ώστε να είστε ΑΝΘΡΩΠΟΙ. Να ξεχωρίζετε για τις ηθικές αξίες και την ικανότητα για μάχεστε για πολιτισμό, μεταφέροντας αυτά τα στοιχεία και στα νέα παιδιά.
ΥΓ. 2: Παιδιά, το να κάνετε κάποιοι καμιά συνεδρία με ψυχολόγο δεν είναι κακό, πολλές φορές ίσως να σας αποφέρει και τη λύτρωση, δείχνοντας σας τον σωστό δρόμο.
ΥΓ. 3: Όταν κάτι αποτελεί ντροπή, θα το αναδεικνύουμε και θα το «καυτηριάζουμε». Το να κάθεται κάποιος να δέχεται προσβολές και να μην αντιδρά, μόνο χειρότερα αποτελέσματα μπορεί να έχει για την κοινωνία μας.
Πριν στεγνώσει το μελάνι
«Πλέον δεν με ευχαριστεί τίποτα από τη ζωή, αυτός ο κόσμος δεν είναι για μένα». Αυτά τα λόγια αποτελούν τη μεγαλύτερη «ήττα» της κοινωνίας μας. Όσα ανέφερε το σημείωμα ενός από τα 17άχρονα κορίτσια στο τραγικό συμβάν στην Ηλιούπολη, αποκαλύπτουν πολλές μεγάλες αλήθειες, που δεν πρέπει να τις αφήσουμε… πίσω και να κάνουμε σαν να μην συμβαίνει τίποτα. Φτάνει πια ο κυνισμός…
Δυο κορίτσια 17 χρονών, με τις ζωές τους μπροστά, γεμάτα ενέργεια, σταμάτησαν να κάνουν όνειρα και σχέδια για το μέλλον. Θέλησαν να βάλουν «stop» στο παρόν, μη έχοντας ελπίδα και προσμονή για το μέλλον. Με αποτέλεσμα να απαρνηθούν το πολυτιμότερο δώρο έχει ένας άνθρωπος, τη «ζωή»…
Υπάρχουν παιδιά, που μπορεί μπροστά μας να χαμογελούν, αλλά μέσα τους περνούν δύσκολα, φτάνοντας και σε κατάσταση κατάθλιψης. «Μπαμπά και μαμά, τρία χρόνια τώρα είμαι σε κατάσταση κατάθλιψης», αναφέρει το γράμμα. «Μπαμπά και μαμά», η πρώτη σχέση κάθε παιδιού, εκεί που πρέπει να απευθυνθεί από τα πρώτα βήματα σε ό,τι του προσφέρει και νιώθει στη ζωή. Όπως έγραψε ο Manos Lambrakis στο προφίλ του στο Facebook: «Το "μαμά και μπαμπά" με το οποίο αρχίζει το σημείωμα είναι ίσως το πιο σπαρακτικό σημείο του. Όχι γιατί ενοχοποιεί τους γονείς. Αλίμονο. Η οδύνη δεν αντέχει τόσο εύκολες δίκες. Αλλά γιατί δείχνει ότι το παιδί, την τελευταία ώρα, απευθύνεται ακόμη στην πρώτη του σχέση. Εκεί όπου ο άνθρωπος μαθαίνει, ή δεν μαθαίνει, ότι μπορεί να είναι αδύναμος χωρίς να εξαφανίζεται. Ότι μπορεί να φοβάται χωρίς να ντρέπεται. Ότι μπορεί να αποτύχει χωρίς να χάσει την αγάπη. Και ίσως αυτή η φράση να πρέπει να μας διαλύσει περισσότερο από όλες: ένα παιδί μιλά στους γονείς του για να τους πει πως δεν μπορεί πια να κατοικήσει τον κόσμο».
Ο κόσμος που ζουν τα παιδιά και τους προσφέρετε για να… απλώσουν τα όνειρά τους δεν είναι τόσο καλός στα μάτια τους και με όσα βιώνουν, δεν ευχαριστιούνται αυτό το πολύτιμο αγαθό που λέγεται «ζωή». Θέλουν να ονειρευτούν έναν άλλον και διαφορετικό κόσμο, δεν βλέπουν τίποτα καλό και θετικό σ’ αυτόν που ζουν, αλλά φαίνεται ότι νιώθουν πως δεν μπορούν να αλλάξουν πολλά. Όπως μας έλεγαν μικρά... «παλέψτε για έναν καλύτερο κόσμο». Ποιος είναι, τελικά, ο καλύτερος κόσμος;
Υπάρχουν παιδιά που νιώθουν το συναίσθημα του φόβου σε περίπτωση αποτυχίας στις Πανελλαδικές Εξετάσεις, με αποτέλεσμα να μην κάνουν στον μέλλον μια δουλειά που θα μου αποφέρει χρήματα. Έχετε σκεφτεί πώς φτάσαμε εδώ;
Από τη δική μας γενιά, που οι Πανελλαδικές Εξετάσεις διεξαγόντουσαν με δέσμες, η επιτυχία εισαγωγής σε ίδρυμα (ανεξάρτητα εάν αυτό σε κάλυπτε ή όχι) τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, ήταν κάτι σαν κατάκτηση «λαφύρου», που εάν δεν τα κατάφερνες, έπρεπε να αποχωρήσεις, να φύγεις με το κεφάλι κάτω, σαν ηττημένος. Οι Πανελλήνιες, μέσα σε αυτό το γράμμα, δεν φαίνονται σαν εξετάσεις για κάτι καλύτερο στο μέλλον, αλλά παρουσιάζονται κάτι σαν τελική κρίση.
Η εκπαίδευση και η γνώση δεν παρουσιάζονται σαν κάτι πολύ θετικό για τα παιδιά, κάτι σαν εφόδιο γενικότερα στη διαμόρφωση της προσωπικότητας, ανεξάρτητα από το τι επάγγελμα θέλουν να κάνουν. Κανείς δεν λέει στα παιδιά ότι είτε είσαι – θα πιάσω τα δικά μας για να μην υπάρξουν παρεξηγήσεις με επαγγέλματα – ρεπόρτερ, είτε διευθυντής σε μια εφημερίδα, η γνώση, η εκπαίδευση, η παιδεία αποτελούν τη «δύναμη» του ατόμου, που μπορεί να παίζει ρόλο στη διαμόρφωση μιας πιο «ζεστής» κοινωνίας για όλους, φυσικά και για τα παιδιά.
Είναι κοινά παραδεκτό ότι πολλά απ’ τα παιδιά που μπαίνουν στη διαδικασία των Πανελληνίων Εξετάσεων, περνούν δύσκολες στιγμές τα χρόνια που ετοιμάζονται. Εκτός των άλλων, βλέπουν και την υπόλοιπη οικογένεια να μοχθεί, λόγω και των εξόδων, δεν είναι για παράδειγμα αρκετή – υπάρχουν και οι εξαιρέσεις – απλά η φοίτηση στο σχολείο, χρειάζονται και τα φροντιστήρια, πολλές φορές θα πρέπει να γίνει και μετακόμιση, ώστε να έρθει η επιτυχία. Μπαίνεις σε μια διαδικασία που θυμίζει… τούνελ, με την προσδοκία να δεις στο τέλος… φως.
Όλο αυτό το διάστημα μπαίνει και η οικογένεια σε μια δοκιμασία, και τα παιδιά νιώθουν ενοχές και βάρος, ειδικά εάν αποτύχουν. Ειδικά σε μια περίοδο, όπως αυτή που ζούμε, που πολλές οικογένειες τα βγάζουν δύσκολα, ειδικά στο οικονομικό κομμάτι, με αποτέλεσμα οι γονείς να εργάζονται για πολλές ώρες. Τι νομίζετε ότι τα παιδιά δεν τα βλέπουν αυτά;
Είναι κοινά παραδεκτό ότι λόγω και των δυσκολιών που έχει η διαβίωση ειδικά τα τελευταία 15χρόνια, πολλοί γονείς έχουν χάσει την επαφή με τα παιδιά, με αποτέλεσμα να μη τα αφουγκράζονται. Ακόμα μία αρνητική παράμετρος, ειδικά όταν ένα παιδί χρειάζεται τη «ζεστασιά» και τη βοήθεια των δικών του ανθρώπων. Φεύγουν γονείς απ’ το σπίτι το πρωί και επιστρέφουν μετά από ώρες, ειδικά όταν τα παιδιά είναι, πλέον, στην εφηβεία.
Πολλές φορές παρουσιάζεται ότι η επιτυχία στις Πανελλήνιες Εξετάσεις είναι μια κατάκτηση, χωρίς να εξηγηθεί στα παιδιά, ότι μπορούν να είναι παραγωγικοί και θετικοί στην κοινωνία, με τη γνώση, την εκπαίδευση και την παιδεία που αναφέραμε, ανεξάρτητα από τι επάγγελμα θα ακολουθήσουν, ανεξάρτητα από το τι θα αποφασίσουν να σπουδάσουν. Χάνεται η ουσία, που αναφέρει ότι το πιο σημαντικό για έναν άνθρωπο και για ένα παιδί είναι να νιώθει παραγωγικός και ευτυχισμένος με ότι αποφασίσει κάποιος να ασχοληθεί.
Για παράδειγμα, στα δικά μας σχολικά χρόνια, σε εμάς που μεγαλώσαμε σε χωριά, μας έλεγαν να σπουδάσουμε, ώστε να μη γίνουμε στο μέλλον, μεταξύ άλλων. κτηνοτρόφοι (τσοπάνηδες τους έλεγαν πολλοί) ή γεωργοί, καθώς είναι δύσκολα επαγγέλματα. Σχεδόν κανείς δεν μας εξηγούσε όμως, το πόσο παραγωγικός μπορείς να νιώσεις, ειδικά τώρα που υπάρχουν και σχολές πάνω σ’ αυτά τα επαγγέλματα, όταν προσφέρεις στον κόσμο την πρώτη ύλη… Κάτι παρόμοιο γίνεται 30 χρόνια μετά.
Το πιο αρνητικό είναι, όμως, πως ένα παιδί θα πρέπει να αποφασίσει τι επάγγελμα θα κάνει στο μέλλον, με 1ο κριτήριο, όπως παρουσιάζεται από τους περισσότερους, τα πόσα χρήματα θα βγάζει ως ενήλικας. Αυτό του παρουσιάζεται ως επιτυχία. Διότι στην κοινωνία που ζούμε, για τους περισσότερους ο πετυχημένος είναι αυτός που καταφέρνει να βγάζει πολλά χρήματα. Η επαγγελματική αποκατάσταση έχει συνδεθεί κατά μεγάλο ποσοστό με τα πόσα λεφτά αποκομίζει κάποιος… Καμία αξία στην καλλιέργεια και στο πνευματικό βάθρο. Όλα κρίνονται με βάση το χρήμα. Τα πρότυπα για το επόμενο βήμα είναι λάθος.
«Το ξέρω ότι δεν θα πάω καλά και έτσι θα καταλήξω με μια δουλειά που δεν θα μου δίνει λεφτά», έγραψε το κοριτσάκι. Και έχει φτάσει σε μια ηλικία που βλέπει τους μεγαλύτερους εκεί… έξω, όπου είναι τόσο μεγάλος ο ανταγωνισμός, είναι τέτοιες οι συνθήκες από το 2010 που γεννήθηκε, κυριολεκτικά να μοχθούν στη χώρα μας για να τα βγάλουν πέρα. Βλέπει νέους ανθρώπους να μην μπορούν, πλέον, να σταθούν αξιοπρεπώς στην κοινωνία, δημιουργώντας για παράδειγμα οικογένεια, κάνοντας πραγματικότητα τα όνειρά τους, να μην ζουν με αξιοπρέπεια, να δουλεύουν και για ένα «ξεροκόμματο», είτε έχοντας βγάλει μια καλή σχολή Πανεπιστημίου, άλλες φορές μη ακολουθώντας και αυτό που σπούδασαν. Εάν δεν έχουν φύγει σε άλλη χώρα. «Πλέον δεν με ευχαριστεί τίποτα από τη ζωή. Δεν μπορώ να δω τίποτα θετικό. Μαμά και μπαμπά, δεν θέλω πια να ζω. Αυτός ο κόσμος δεν είναι πια για μένα», ανέφερε το 17χρονο κορίτσι.
Βλέποντας έναν κόσμο που μπορεί κάποιοι να ζουν με «χρυσά» κουτάλια, ακόμα και εάν δεν έχουν τα κατάλληλα «εφόδια», έναν κόσμο που δεν υπάρχει αξιοκρατία και μετράει… αυτός που έχει λεφτά. Βλέπει, μια κοινωνία διχόνοιας, πνευματικού ξεπεσμού, χειραγώγησης, που μετράει η εικόνα, που όποιος είναι το «καλό» παιδί θα επιβραβευτεί. Τι νομίζετε ότι αυτά δεν τα αφουγκράζονται τα παιδιά;
«Πλέον δεν με ευχαριστεί τίποτα από τη ζωή, αυτός ο κόσμος δεν είναι για μένα». Αυτά τα λόγια αποτελούν τη μεγαλύτερη «ήττα» της κοινωνίας μας. Υπάρχουν παιδιά που νιώθουν από μικρά σ’ αυτόν τον κόσμο έντονα εξάντληση και εσωτερική κατάρρευση, αντί για όνειρα, ενέργεια για ζωή, και δημιουργία συνθηκών που θα κάνουν τη ζωή να τους «αγκαλιάζει» με αγάπη και «ζεστασιά»…
ΥΓ. 1: Γράφοντας αυτές τις γραμμές μου ήρθαν στο μυαλό οι τραγικές στιγμές που έζησε «δικό» άτομο πριν από μερικά χρόνια, την εποχή των μνημονίων, όταν έχασε πολύ αγαπημένο συγγενικό του πρόσωπο. Εκείνη την εποχή στην εταιρεία που εργαζόταν διαμορφωνόταν νέο οργανόγραμμα, με απορρόφηση προσωπικού και αλλαγές σε θέσεις. Κάποια στιγμή, ενώ στην εταιρεία ήταν ενήμεροι για το τραγικό συμβάν και την άδεια που είχε το συγγενικό που πρόσωπο, έγινε ένα τηλεφώνημα.
Η φωνή που ακουγόταν από την άλλη άκρη, ούτε λίγο, ούτε πολύ, απαιτούσε από το συγγενικό πρόσωπο να… ξεχάσει άμεσα το πένθος και να αποφασίσει για θέματα της δουλειάς, καθώς η εταιρεία δεν μπορούσε να περιμένει την επιστροφή του, μετά από δυο ημέρες! Αυτά… Να ξέρετε, υπάρχουν και τώρα εργασιακά περιβάλλοντα που δεν έχουν αλλάξει πολλά.
Η ομάδα του «Πολίτη Αργολίδας» εύχεται σε όλον τον κόσμο μια Δημιουργική νέα Χρονιά. Ευτυχισμένο το 2026!
Βρισκόμαστε στο ξεκίνημα ενός νέου έτους και οι προκλήσεις που έχει μπροστά η κοινωνία μας είναι πολλές και θέλουν απ’ όλους μας να είμαστε σε εγρήγορση και με δυναμική. Τίποτα δεν μας χαρίζετε, τα πάντα αποκτώνται με σκληρή δουλειά και κόπο. Εμείς απ’ αυτή τη «γωνιά» θα συνεχίσουμε την προσπάθειά μας, φέρνοντας στην επιφάνεια ξεχωριστά θέματα, αγγίζοντας… καταστάσεις και ζητήματα, σε «ταξίδια» που για άλλους κάνουν... «τζιζ». Με έλεγχο σε κάθε μορφή εξουσίας, με σεβασμό στον πολίτη και στους θεσμούς. «Κύτταρο» της δικαιοσύνης αποτελεί η ανεξάρτητη δημοσιογραφία.
Το 2026 να δώσει σε όλους μας δύναμη, ελπίδα, αισιοδοξία, περισσότερο πείσμα διεκδίκησης, κοινωνική δικαιοσύνη, και ψυχική ετοιμότητα στους αναγκαίους αγώνες που θα συνεχίσουμε να δίνουμε, με βάσει «χτισμένες» στην εκπαίδευση, στη σωστή πληροφόρηση και στη συνεργασία… Με στόχο ένα καλύτερο «αύριο», όπως αρμόζει σε όλους μας, όπως οφείλουμε να αφήσουμε στις γενιές που θα ακολουθήσουν. Να προσφέρετε αγάπη, τίποτε δεν είναι δεδομένο. Να έχετε χαρά στα σπίτια σας, αλληλεγγύη, δημιουργικότητα, να μάχεστε σε όλα τα επίπεδα, για τη «γέννηση» ενός καλύτερου κόσμου, με αρετή και τόλμη, με ειρήνη παντού!
Χρόνια Πολλά με Υγεία σε όλους!
«Π»
