Είναι λογικό να τοποθετούνται 600 στύλοι φωτισμού ύψους εννιά μέτρων σε ένα νησί όπου η ελεύθερη κυκλοφορία αυτοκινήτων απαγορεύεται; Βλέπετε, αυτό προβλέπει ένα έργο ύψους 2,8 εκατ. ευρώ, με χρηματοδότηση από το Ταμείο Ανάκαμψης, το οποίο διχάζει πλέον ανοιχτά την κοινωνία στις Σπέτσες και έχει οδηγηθεί στα δικαστήρια.

Πρόκειται για ένα θέμα που απασχολεί τους τελευταίους μήνες το – γειτονικό στην Αργολίδα – νησί του Αργοσαρωνικού, και από το οποίο προκύπτουν πολλά ερωτήματα, σχετικά με την εκτέλεση έργων από τις αρμόδιες υπηρεσίες, τους Δήμους και τις Περιφέρειες σε συνεργασία με την κεντρική εξουσία ή και απευθείας από την τελευταία.

Όπως έχει γίνει γνωστό, το συγκεκριμένο έργο, που επικαλείται την ανάγκη ενίσχυσης της οδικής ασφάλειας σ’ ένα νησί, όπου απαγορεύεται η κυκλοφορία ΙΧ, έχει προκαλέσει την έντονη αντίδραση της τοπικής κοινωνίας, όπως και της Αναργύρειου Κοργιαλένειου Σχολής, που έχει λόγο στα δρώμενα των Σπετσών.

«Το έργο ξεκινά εν κρυπτώ το καλοκαίρι του 2024: δεν τοποθετείται καμία πινακίδα πουθενά που να ανακοινώνει το έργο, την πηγή χρηματοδότησης, τον κύριο του έργου, τον ανάδοχο, το κόστος», αναφέρουν, μεταξύ άλλων, όσων αντιδρούν.

Το έργο σταμάτησε προσωρινά μετά από παρεμβάσεις του Υπουργείου Πολιτισμού, ενώ ο Δήμος Σπετσών προσέφυγε στο Συμβούλιο της Επικρατείας, ζητώντας να συνεχιστεί, καθώς θα χαθεί και η χρηματοδότηση.

Βασικά επιχειρήματα της Σχολής και όσων αντιδρούν είναι η αλλοίωση του φυσικού τοπίου (πευκοδάσος, σκοτεινό νησιωτικό περιβάλλον), η υποβάθμιση του ιστορικού χαρακτήρα (οι Σπέτσες είναι προστατευόμενος τόπος από το 1967), ενώ στέκονται και σε πιθανές θεσμικές παραλείψεις (ελλιπείς εγκρίσεις, μελέτες). Και τα ερωτήματα είναι συγκεκριμένα. Έχουν τηρηθεί όλα τα προβλεπόμενα, ή στο να προλάβουμε χρηματοδοτήσεις και χρονικά όρια δεν συνέβη αυτό; Τελικά, προστατεύεται το τοπίο, η πολιτιστική κληρονομιά και ο ιστορικός χαρακτήρας (οι Σπέτσες είναι προστατευόμενος τόπος από το 1967) του νησιού;

Από την πλευρά τους, όσοι είναι υπέρ του έργου, μιλούν για ασφάλεια, ανάπτυξη, αναβάθμιση υποδομών. Οι αντίθετοι κάνουν λόγο για υπερβολική παρέμβαση σε ένα μοναδικό νησί χωρίς αυτοκίνητα.

Πηγή: LiFO

Σπέτσες: Αυτό το έργο απειλεί να αλλοιώσει τη φυσιογνωμία του νησιού;

Σχετικό θέμα φιλοξένησε και η «Lifo», με ρεπορτάζ από όλες τις πλευρές, αναφέροντας ότι η περίπτωση των Σπετσών δεν είναι ζήτημα δύο μέτρων και δύο σταθμών, αλλά ζήτημα λήψης μέτρων εκεί όπου πραγματικά χρειάζονται, τη στιγμή που χρειάζονται.

Διαβάστε αναλυτικά το θέμα από τη «Lifo»:

Στις Σπέτσες, ένα νησί από το οποίο απουσιάζουν τα αυτοκίνητα αλλά περισσεύουν οι ελλείψεις σε κρίσιμες υποδομές, η δημοτική αρχή επενδύει 2,8 εκατομμύρια ευρώ στην οδική ασφάλεια με ένα έργο φωτισμού της περιμετρικής οδού των Σπετσών.

Το έργο έχει προκαλέσει κύμα αντιδράσεων, εγείροντας ερωτήματα για την αναγκαιότητα της παρέμβασης, την αλλοίωση του φυσικού τοπίου αλλά και προβληματισμό και για το πώς επιλέγονται και ιεραρχούνται τελικά τα έργα που χρηματοδοτούνται από το Ταμείο Ανάκαμψης.

Η εγκατάσταση 600 θηριωδών μεταλλικών φωτιστικών ιστών ύψους εννιά μέτρων, όμοιων με αυτούς που συναντά κανείς στους μεγάλους αυτοκινητόδρομους, στην περιμετρική οδό των Σπετσών μήκους 16 χιλιομέτρων, η οποία διασχίζει δασικές και κατά βάση ακατοίκητες περιοχές, γίνεται στο πλαίσιο μιας εργολαβίας που χρηματοδοτείται από το Ταμείο Ανάκαμψης.

Το έργο, που επικαλείται την ανάγκη ενίσχυσης της οδικής ασφάλειας σ' ένα νησί όπου απαγορεύεται η κυκλοφορία ΙΧ, έχει προκαλέσει την έντονη αντίδραση της τοπικής κοινωνίας. Κάτοικοι επισημαίνουν ότι τα τροχαία είναι ελάχιστα και, σύμφωνα με τα στοιχεία του αστυνομικού τμήματος Σπετσών, από το 2022 έχει καταγραφεί μόλις ένα ατύχημα τις νυχτερινές ώρες στην περιμετρική οδό. Στις αντιδράσεις πρωτοστατεί η Αναργύρειος Κοργιαλένειος Σχολή Σπετσών, που κατέχει το 45% της επιφάνειας του νησιού και έχει ταχθεί ανοιχτά κατά της υλοποίησης του έργου.

Η δημοτική αρχή υπερασπίζεται το έργο, υποστηρίζοντας στην πρόσφατη ανοιχτή συζήτηση που οργάνωσε για το θέμα ότι ενδεχόμενη ακύρωσή του θα οδηγήσει σε ανεπανόρθωτη οικονομική ζημιά τον δήμο, καθώς η Ευρωπαϊκή Ένωση ενδέχεται να εγείρει αξιώσεις επιστροφής των κονδυλίων, όπως υποστήριξε.

Από την άλλη πλευρά, η Αναργύρειος Κοργιαλένειος Σχολή Σπετσών και ένα μεγάλο μέρος πολιτών της τοπικής κοινωνίας εκφράζουν ξεκάθαρη αντίθεση. Μιλούν για ένα αχρείαστο και δυσανάλογο έργο που απειλεί να αλλοιώσει τη φυσιογνωμία και τον προστατευόμενο χαρακτήρα του νησιού, το οποίο από το 1967 έχει χαρακτηριστεί ιστορικός τόπος και τοπίο ιδιαίτερου φυσικού κάλλους, ενώ επισημαίνουν ότι δεν έχουν εξασφαλιστεί όλες οι απαιτούμενες εγκρίσεις.

Την ίδια στιγμή, στο νησί παραμένουν άλυτα βασικά προβλήματα καθημερινότητας: η ύδρευση, η αποχέτευση και η διαχείριση απορριμμάτων, με χαρακτηριστικότερη την ύπαρξη, μέχρι πρότινος, παράνομης χωματερής στην περιοχή όπου θα έπρεπε να λειτουργεί ο βιολογικός καθαρισμός. Ένα έργο που, αν και έχει προκηρυχθεί πάνω από μια δεκαετία, εξακολουθεί να απέχει σημαντικά από την ολοκλήρωσή του, παραμένοντας εκτός του αρχικού χρονοδιαγράμματος. Για τη χωματερή αυτή, ο Δήμος βρέθηκε αντιμέτωπος με πρόστιμο από την Περιφέρεια Αττικής.

Το έργο φωτισμού της περιμετρικής οδού Σπετσών ξεκίνησε να υλοποιείται το καλοκαίρι του 2024, έπειτα από διαγωνισμό που προκηρύχθηκε το 2023 από τον Δήμο Σπετσών. Είχε προηγηθεί η έκδοση εγκρίσεων μόνο από τις τοπικές υπηρεσίες του υπουργείου Πολιτισμού, την Εφορεία Αρχαιοτήτων Πειραιώς και Νήσων και την Τοπική Υπηρεσία Νεωτέρων Μνημείων Αττικής. Οι αντιδράσεις εκδηλώθηκαν ήδη από τα πρώτα στάδια της υλοποίησης, με την Αναργύρειο Κοργιαλένειο Σχολή Σπετσών να επισημαίνει περιβαλλοντικούς κινδύνους και παραλείψεις στη θεσμική διαδικασία που ακολουθήθηκε.

Ο Γιάννης Αίσωπος, πρόεδρος της Αναργυρείου Κοργιαλενείου Σχολής και πρόεδρος του Τμήματος Αρχιτεκτόνων του Πανεπιστημίου Πατρών, εξηγεί στη «LiFO» ότι «το έργο του ηλεκτροφωτισμού της περιμετρικής οδού αλλοιώνει δραματικά το φυσικό περιβάλλον που συγκροτεί τη φυσιογνωμία αλλά και την ελκυστικότητα των Σπετσών και επεμβαίνει βάναυσα στο δασικό οικοσύστημα του νησιού. Ο δήμος δεν έχει λάβει τις προβλεπόμενες από τον νόμο εγκρίσεις και δεν υπέβαλε καμία κυκλοφοριακή μελέτη ή μελέτη οδικής ασφάλειας που να τεκμηριώνει την αναγκαιότητα του έργου». Και προσθέτει: «Δεν μπορούμε να καταστρέψουμε το νησί, το φυσικό του περιβάλλον, με το πρόσχημα κάποιας οικονομικής ζημίας που ενδεχομένως να μην προκύψει, παρά τη σειρά των παράνομων και εσφαλμένων επιλογών και αποφάσεων».

Μετά τις παρεμβάσεις του ιδρύματος, το υπουργείο Πολιτισμού διέκοψε τις εργασίες του έργου και παρέπεμψε το θέμα προς γνωμοδότηση στο Κεντρικό Συμβούλιο Νεωτέρων Μνημείων. Τον Ιούνιο του 2025, το Κεντρικό Συμβούλιο Νεωτέρων Μνημείων, μετά από αυτοψία στην περιοχή των κατασκευαστικών εργασιών, γνωμοδότησε ομόφωνα υπέρ της μη έγκρισης του έργου, κρίνοντας ότι αλλοιώνει τον χαρακτήρα του τοπίου και ότι στερείται των απαραίτητων τεχνικών μελετών που θα τεκμηρίωναν την αναγκαιότητά του.

Η γνωμοδότηση αυτή υιοθετήθηκε πλήρως από τη Γενική Διεύθυνση Αναστήλωσης, Μουσείων και Τεχνικών Έργων του υπουργείου Πολιτισμού, η οποία τον περασμένο Ιούλιο εξέδωσε απόφαση, με την οποία έβαλε μπλόκο στο έργο. Αποφάσισε δηλαδή τη μη έγκριση των εργασιών, οι οποίες, όπως αναφέρει χαρακτηριστικά η απόφαση, «αλλοιώνουν τον χαρακτήρα της νήσου Σπετσών» που εξ ολοκλήρου έχει χαρακτηριστεί «ως ιστορικό διατηρητέο μνημείο και τόπος παρουσιάζουν ιδιαίτερο φυσικό κάλλος ή ενδιαφέρον από απόψεως αρχιτεκτονικής και ιστορικής και προστατεύεται σύμφωνα με τις διατάξεις του Ν.4858/2021. Και σε κάθε περίπτωση, δεν προσκομίστηκαν, αν και ζητήθηκαν, κυκλοφοριακές μελέτες και μελέτη οδικής ασφάλειας που να τεκμηριώνουν σε κάποιο ποσοστό την ανάγκη επέμβασης και την αναγκαιότητα του συγκεκριμένου έργου».

Λίγες ημέρες αργότερα, ο πρόεδρος της Αναργυρείου Κοργιαλενείου Σχολής Σπετσών κάλεσε τη δημοτική αρχή να συμμορφωθεί με την απόφαση του Υπουργείου Πολιτισμού, ζητώντας την άμεση αποξήλωση των ήδη τοποθετημένων φωτιστικών ιστών και την αποκατάσταση του χώρου στην πρότερη μορφή του, με σεβασμό στο τοπίο και τον προστατευόμενο χαρακτήρα του νησιού. Σύμφωνα με ασφαλείς πληροφορίες της «Lifo» κατά του έργου φαίνεται να συντάσσεται ένα ευρύ κομμάτι της τοπικής κοινωνίας, εκφράζοντας έντονη δυσφορία για τον τρόπο που σχεδιάστηκε και προωθείται το έργο, αλλά και για τις συνέπειές του στο τοπίο και τον χαρακτήρα του νησιού. Όπως αναφέρουν, μάλιστα, κάτοικοι των Σπετσών στη «LiFO», «το έργο ξεκινά εν κρυπτώ το καλοκαίρι του 2024: δεν τοποθετείται καμία πινακίδα πουθενά που να ανακοινώνει το έργο, την πηγή χρηματοδότησης, τον κύριο του έργου, τον ανάδοχο, το κόστος».

Στην πλειοψηφία τους, οι αντιδρώντες υιοθετούν τις ενστάσεις της Αναργυρείου Σχολής, η οποία, στην επείγουσα έκκληση που απέστειλε στον δήμο Σπετσών τη στιγμή που το έργο ξεκινούσε, έχει αναπτύξει τις τέσσερις βασικές αρνητικές διαστάσεις του έργου, στις οποίες καταγράφεται ότι: «Θα αναιρέσει τη διάκριση ανάμεσα στους οικισμούς του νησιού, που φωτίζονται τη νύχτα, και το δάσος, που παραμένει σκοτεινό και μη ορατό, μέσω της κατασκευής μιας εκτεταμένης οριζόντιας φωτεινής ζώνης από πυκνά τοποθετημένους φωτιστικούς ιστούς που προσομοιάζει σε σύγχρονους αυτοκινητόδρομους. Θα ενθαρρύνει τη χρήση αυτοκινήτων στο νησί, αλλοιώνοντας τη φυσιογνωμία του. Θα διαταράξει το οικοσύστημα του δάσους, εισάγοντας φωτεινές περιοχές κατά τη διάρκεια της νύχτας που αναιρούν τη διάκριση ημέρας–νύχτας, καθοριστική για τη διαβίωση της τοπικής πανίδας, και θα επηρεάσει τον ρυθμό ανάπτυξης και φωτοσύνθεσης των φυτών, αλλάζοντας τη φυτοκάλυψη και τη χλωρίδα της περιοχής. Και τέλος, "θα υποστηρίξει την ανεξέλεγκτη συγκέντρωση ατόμων και τη δυνατότητα πραγματοποίησης δραστηριοτήτων μέσα στο δάσος κατά τη διάρκεια της νύχτας, που, μετά βεβαιότητας, θα οδηγήσουν, μεταξύ άλλων, σε φωτιές στο δάσος και σε συγκέντρωση απορριμμάτων"».

Αναζητήσαμε την Ευγενία Φραγγιά, Δήμαρχο Σπετσών, προκειμένου να τοποθετηθεί σχετικά με τις ανησυχίες που εκφράζουν τόσο η Αναργύρειος όσο και κάτοικοι του νησιού, αλλά μέχρι τη στιγμή που γράφονται αυτές οι γραμμές δεν υπήρξε ανταπόκριση στο αίτημά μας.

Όπως επίσης και σε αυτό που, κατά πληροφορίες, ισχυρίζεται σχετικά με το οικονομικό σκέλος της υπόθεσης, ότι δηλαδή ενδεχόμενη διάλυση της εργολαβίας θα προκαλούσε οικονομικό αδιέξοδο στον δήμο λόγω πιθανής απαίτησης επιστροφής χρημάτων από την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Από το δελτίο Τύπου που εξέδωσε ο δήμος για την πρόσφατη ανοιχτή ενημερωτική συνάντηση δεν προκύπτει κάποια συγκεκριμένη απάντηση στα παραπάνω. Πρόκειται για ένα γενικόλογο κείμενο, στο οποίο επισημαίνεται πως η συνάντηση είχε καθαρά ενημερωτικό χαρακτήρα και στόχο την παροχή πλήρους εικόνας στους πολίτες.

Η υπόθεση έχει πάρει πλέον τον δρόμο της Δικαιοσύνης και αναμένεται να συζητηθεί στο Συμβούλιο της Επικρατείας. Το έργο έφτασε στο Ανώτατο Ακυρωτικό Δικαστήριο, μετά την προσφυγή που κατέθεσε ο δήμος Σπετσών, ζητώντας να ακυρωθεί η απόφαση του υπουργείου Πολιτισμού που ανέστειλε την υλοποίηση του έργου. Τον περασμένο Νοέμβριο, ο δήμος πέτυχε την έκδοση προσωρινής διαταγής και, στη συνέχεια, τη χορήγηση αναστολής, «παγώνοντας» την εφαρμογή της απόφασης έως την εκδίκαση της κύριας προσφυγής. Το δικαστήριο έλαβε υπόψη του ότι το έργο είχε ήδη λάβει εγκρίσεις από υπηρεσίες του ΥΠΠΟ, και ότι, παρά τη χαμηλή κυκλοφορία στην περιοχή, ο φωτισμός δημόσιου οδικού δικτύου μπορεί να εμπίπτει σε λόγους γενικότερου δημόσιου συμφέροντος.

Παρά τη δικαστική αναστολή της απόφασης του ΥΠΠΟ, η πορεία του έργου ανεκόπη εκ νέου στις 31 Δεκεμβρίου 2025 από την Υπηρεσία Δόμησης Πειραιά. Μετά από σχετικό ερώτημα που υπέβαλε η Αναργύρειος προς το υπουργείο Περιβάλλοντος, διαπιστώθηκε ότι δεν είχε ζητηθεί, ούτε είχε δοθεί, έγκριση από το αρμόδιο Συμβούλιο Αρχιτεκτονικής, όπως απαιτείται. Στο σχετικό έγγραφο της Υπηρεσίας Δόμησης αναφέρεται, επίσης, ότι δεν υφίσταται η προβλεπόμενη απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου για την εκτέλεση του έργου.

Η «LiFO», με αλλεπάλληλα ρεπορτάζ, έχει αναδείξει την αναγκαιότητα λήψης ουσιαστικών μέτρων για την οδική ασφάλεια και τη μάστιγα των τροχαίων ατυχημάτων. Η περίπτωση των Σπετσών, όμως, δεν είναι ζήτημα δύο μέτρων και δύο σταθμών· είναι ζήτημα λήψης μέτρων εκεί όπου πραγματικά χρειάζονται, τη στιγμή που χρειάζονται. Αν στην περιφερειακή οδό του νησιού υπάρχουν σημεία-καρμανιόλες, τότε ασφαλώς και πρέπει να φωτιστούν, να ενισχυθεί η σήμανση, να υπάρξει πρόνοια. Αλλά αυτό θα έπρεπε να προκύπτει μέσα από μια τεκμηριωμένη κυκλοφοριακή μελέτη και μελέτη οδικής ασφάλειας που, στην περίπτωση αυτή, δεν εκπονήθηκαν ποτέ.

Ένταση για τον ηλεκτροφωτισμό στις Σπέτσες – Επιλεκτική ευαισθησία ή ουσιαστική προστασία;

Θέση για το θέμα είχε πάρει και η σελίδα «Spetses Report» στο Facebook, θέτοντας το εξής ερώτημα: «Επιλεκτική ευαισθησία ή ουσιαστική προστασία;».

Αναλυτικά:

«Μεγάλο ζήτημα έχει ανακύψει το τελευταίο διάστημα στις Σπέτσες σχετικά με το έργο του νέου ηλεκτροφωτισμού. Στο επίκεντρο της αντιπαράθεσης βρίσκεται η ΑΚΣΣ, η οποία υποστηρίζει ότι οι νέες κολώνες δεν συνάδουν με τον παραδοσιακό χαρακτήρα του οικισμού και έχει προσφύγει στη Δικαιοσύνη ζητώντας την ακύρωση του έργου.

Η εξέλιξη αυτή δεν είναι απλώς μια θεσμική διαφωνία. Εφόσον το έργο ακυρωθεί, η οικονομική ζημία για τον Δήμο Σπετσών ενδέχεται να φτάσει τα 2.830.000 ευρώ ένα ποσό ιδιαίτερα βαρύ για τα δεδομένα ενός νησιωτικού δήμου, που καλείται καθημερινά να ισορροπήσει ανάμεσα στη διατήρηση της ταυτότητας και στη βελτίωση των υποδομών.

Το ερώτημα όμως που εύλογα τίθεται είναι το εξής: Η ευαισθησία για την αισθητική και την προστασία του παραδοσιακού χαρακτήρα είναι καθολική ή επιλεκτική;

Διότι ενώ οι νέες κολώνες κρίνονται ως "ασύμβατες" με το παραδοσιακό περιβάλλον, ουδείς φαίνεται να δείχνει την ίδια αποφασιστικότητα απέναντι στις ξύλινες κολώνες και στα εναέρια καλώδια της ΔΕΔΔΗΕ, που διατρέχουν το νησί.

Σε πολλά σημεία, καλώδια κρέμονται ανάμεσα σε πεύκα, διασχίζουν δασικές εκτάσεις και αλλοιώνουν εμφανώς το φυσικό τοπίο. Εκεί δεν τίθεται ζήτημα αισθητικής; Εκεί δεν υπάρχει παραδοσιακός χαρακτήρας προς προστασία; Ή μήπως η προστασία ενεργοποιείται μόνο όταν πρόκειται για συγκεκριμένα έργα;

Η παράδοση δεν είναι σύνθημα, είναι ευθύνη. Και η ευθύνη οφείλει να είναι συνεπής. Δεν μπορεί να αντιμετωπίζουμε με αυστηρότητα ένα έργο εκσυγχρονισμού που επιδιώκει να βελτιώσει τον δημόσιο φωτισμό και την ασφάλεια, ενώ ταυτόχρονα να σιωπούμε μπροστά σε παλαιές, οπτικά επιβαρυντικές και ενδεχομένως επικίνδυνες υποδομές.

Οι Σπέτσες αξίζουν έναν σοβαρό και ενιαίο διάλογο χωρίς επιλεκτικές ευαισθησίες και χωρίς αντιφάσεις. Αν ο στόχος είναι η ουσιαστική προστασία του παραδοσιακού χαρακτήρα και του φυσικού πλούτου του νησιού, τότε η συζήτηση πρέπει να ανοίξει συνολικά: για τις νέες παρεμβάσεις, αλλά και για τις παλιές παθογένειες.

Διαφορετικά, η κοινωνία δικαιολογημένα θα αναρωτιέται αν τελικά πρόκειται για αγώνα αρχών ή για αντιπαράθεση σκοπιμοτήτων».

Στο Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας εντάσσεται το – συνολικού προϋπολογισμού 434 εκατ. ευρώ – «Εξοικονομώ 2025», πρόγραμμα από το οποίο θα ενισχυθούν νοικοκυριά όλης της χώρας, για την ενεργειακή αναβάθμιση των κατοικιών τους. Στο πλαίσιο του «Εξοικονομώ 2025» προβλέπεται ότι από τη βελτίωση της ενεργειακής κλάσης των νοικοκυριών επιτυγχάνεται εξοικονόμηση πρωτογενούς ενέργειας πάνω από 30% για κάθε κτίριο κατοικίας.

Το πρόγραμμα περιλαμβάνει ξεχωριστά κίνητρα για τη στήριξη οικογενειών με μέλος/μέλη ΑμεΑ, πληγέντες Θεσσαλίας, σεισμόπληκτους Αρκαλοχωρίου οικογένειες με τέσσερα εξαρτώμενα τέκνα και ευάλωτα νοικοκυριά, τόσο με τη μορφή αυξημένου ποσοστού επιχορηγήσεων όσο και ειδικού προϋπολογισμού.

Από 50% έως 100% το ποσοστό ενίσχυσης

Αναλόγως της κατηγορίας που εμπίπτει ο δικαιούχος, το ποσοστό της οικονομικής ενίσχυσης ξεκινάει από 50%, ενώ σε κάποιες περιπτώσεις καλύπτεται ακόμη και το 100% του κόστους επένδυσης.

Το πρόγραμμα αφορά σε κτίρια που χρησιμοποιούνται ως κύρια κατοικία (μονοκατοικίες και μεμονωμένα διαμερίσματα) και των οποίων οι ιδιοκτήτες πληρούν συγκεκριμένα εισοδηματικά κριτήρια.

Καλύπτονται παρεμβάσεις σχετικές με:

• Αντικατάσταση κουφωμάτων,
• τοποθέτηση/αναβάθμιση θερμομόνωσης,
• αναβάθμιση συστήματος θέρμανσης/ψύξης,
• σύστημα ζεστού νερού χρήσης με χρήση Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας,
• λοιπές παρεμβάσεις εξοικονόμησης ενέργειας, όπως είναι η εγκατάσταση έξυπνου συστήματος διαχείρισης (smart home)

Τα ανώτατα όρια

Ο ανώτατος προϋπολογισμός των παρεμβάσεων ενεργειακής αναβάθμισης με ΦΠΑ ανά αίτηση ωφελούμενου, δεν μπορεί να υπερβαίνει:

α) το γινόμενο του 1,20 ευρώ επί το σύνολο της εκτιμώμενης ετήσιας εξοικονόμησης πρωτογενούς ενέργειας (kWh), όπως προκύπτει από το Α’ Πιστοποιητικό Ενεργειακής Απόδοσης,

β) τις 35.000 ευρώ.

Σύμφωνα με σχετική ανακοίνωση των συναρμόδιων υπουργείων, ως κριτήριο αξιολόγησης των προτάσεων ενεργειακής αναβάθμισης που θα υποβληθούν στο πρόγραμμα θα χρησιμοποιούνται οι βαθμοημέρες θέρμανσης, με προτεραιοποίηση σε ψυχρότερες περιοχές.

Tις επόμενες μέρες ανοίγει η πλατφόρμα

Για τους ωφελούμενους που θα προχωρήσουν σε υπαγωγή στο «Εξοικονομώ 2025», καλύπτοντας την ιδία συμμετοχή με δάνειο, το επιτόκιο της δανειακής σύμβασης, για τις ανάγκες του προγράμματος είναι σταθερό και επιδοτούμενο σε ποσοστό 100%.

Οι αναλυτικοί όροι και οι προϋποθέσεις ένταξης προσδιορίζονται, λεπτομερώς, στον Οδηγό του «Εξοικονομώ 2025», ο οποίος θα δημοσιευτεί εντός των επόμενων ημερών, ώστε να ανοίξει, στη συνέχεια, το πρόγραμμα για υποβολή αιτήσεων από τους ενδιαφερόμενους.

Οι αιτήσεις χρηματοδότησης θα υποβάλλονται μόνον ηλεκτρονικά και υποχρεωτικά μέσω του Πληροφοριακού Συστήματος του επίσημου δικτυακού τόπου του προγράμματος.

Με πρωτοβουλία του Τομεάρχη Ανάπτυξης και Επενδύσεων της ΚΟ του ΣΥΡΙΖΑ-Προοδευτική Συμμαχία, Αλέξη Χαρίτση, 62 βουλευτές του κόμματος της αξιωματικής αντιπολίτευσης κατέθεσαν κοινοβουλευτική ερώτηση για την κυβερνητική ολιγωρία στην υλοποίηση του Ταμείου Ανάκαμψης & Ανθεκτικότητας. Μέσα σε αυτούς είναι και ο βουλευτής Αργολίδας Γιάννης Γκιόλας.

Όπως σημειώνουν οι βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, παρότι το Ταμείο Ανάκαμψης & Ανθεκτικότητας συνδέεται ευθέως με την πορεία ανάκαμψης και ανάπτυξης της ελληνικής οικονομίας, ο κυβερνητικός σχεδιασμός για την απορρόφηση των πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης & Ανθεκτικότητας έχει αποτύχει πλήρως.

Η αρχική πρόβλεψη στην εισηγητική έκθεση του Προϋπολογισμού του 2021 (Νοέμβριος 2020) υπολόγιζε ότι οι δαπάνες εντός του 2021 θα ανέλθουν σε 2.6δισ. ευρώ, ενώ στο Μεσοπρόθεσμο Δημοσιονομικό Πλαίσιο Στρατηγικής 2022-2025 (Ιούλιος 2021), ο στόχος δαπανών μειώθηκε σε 1.59δισ. ευρώ. Τελικά, πραγματοποιήθηκαν δαπάνες μόλις 306,54 εκατ. ευρώ, πολύ κάτω από τις προβλέψεις της ίδια της Κυβέρνησης. Την ίδια στιγμή, οι εισροές του Ταμείου Ανάκαμψης & Ανθεκτικότητας από την Ευρώπη ανέρχονται μέχρι σήμερα στο ποσό των 7,52 δισ. ευρώ.

Με βάση έκθεση του Ινστιτούτου Εναλλακτικών Πολιτικών «ΕΝΑ» η πραγματική απορρόφηση σε επίπεδο δαπανών του Ελληνικού Σχεδίου του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας μέχρι και το 1ο τρίμηνο του 2022 αντιστοιχούσε μόλις στο 1% των συνολικών πόρων που έχει στη διάθεσή της η χώρα.

Παρά τις πρόσφατες δηλώσεις του αναπληρωτή Υπουργού Οικονομικών ότι η απορρόφηση των πόρων αγγίζει τα 1,2 δις. ευρώ μέχρι το τέλος Ιουνίου 2022, σύμφωνα με πληροφορίες, ποσό ύψους 600 εκατ. ευρώ περίπου εξ αυτών αφορά σε απλή μεταφορά σε λογαριασμό της Αναπτυξιακής Τράπεζας για το πρόγραμμα Εξοικονομώ και όχι σε πληρωμή στους δικαιούχους του προγράμματος, ενώ ποσό ύψους 200 εκατ. ευρώ περίπου αφορά μεταφορά ποσού για το έργο ανάπτυξης δικτύου μικροδορυφόρων σε λογαριασμό του εξωτερικού χωρίς να υπάρχει πραγματική πρόοδος στην υλοποίηση του έργου.

 Ο ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ έχει επισημάνει από την αρχή την ανάγκη δημιουργίας ειδικής επιτροπής για την παρακολούθηση της υλοποίησης του Ταμείου Ανάκαμψης & Ανθεκτικότητας. Μάλιστα τον Μάρτιο 2022 ο Αρχηγός της Αξιωματικής Αντιπολίτευσης Αλέξης Τσίπρας με επιστολή του στον Πρόεδρο της Βουλής ζήτησε τη σύσταση Ειδικής Διακομματικής Επιτροπής της Βουλής για αυτόν ακριβώς το σκοπό. Πρόταση στην οποία μέχρι και σήμερα δεν έχει υπάρξει ουδεμία ανταπόκριση.

• Επειδή, το Ταμείο Ανάκαμψης & Ανθεκτικότητας συνδέεται ευθέως με την πορεία ανάκαμψης και ανάπτυξης της ελληνικής οικονομίας
• Επειδή, οι κρίσιμοι αυτοί πόροι μπορούν να παίξουν καθοριστικό ρόλο για τη βιωσιμότητα των επιχειρήσεων, την προσέλκυση επενδύσεων αλλά και για την υλοποίηση κρίσιμων δημόσιων έργων
• Επειδή, μέχρι σήμερα η Κυβέρνηση δεν έχει δώσει επίσημα αναλυτικά στοιχεία για την απορρόφηση του Ταμείου Ανάκαμψης & Ανθεκτικότητας
• Επειδή, σύμφωνα με τις δηλώσεις του αναπληρωτή Υπουργού Οικονομικών καμία εκταμίευση δεν έχει γίνει μέχρι σήμερα από τα δάνεια του Ταμείου Ανάκαμψης & Ανθεκτικότητας
• Επειδή, με βάση τα στοιχεία που έχουν μέχρι σήμερα δημοσιοποιηθεί, παρατηρείται κυρίως λογιστική απορρόφηση και όχι πραγματική χρηματοδότηση της οικονομίας

Ερωτώνται οι αρμόδιοι Υπουργοί,

• Ποιες είναι οι πραγματικές δαπάνες που έχουν πληρωθεί στους δικαιούχους των έργων του Ταμείου Ανάκαμψης & Ανθεκτικότητας μέχρι τέλος Ιουνίου 2022; Σε ποια έργα έχουν αξιοποιηθεί αυτοί οι πόροι;
• Τι μέρος του ποσού το οποίο έχει διατεθεί στην Αναπτυξιακή Τράπεζα για το πρόγραμμα Εξοικονομώ έχει πληρωθεί στους δικαιούχους του προγράμματος; Πόσους δικαιούχους αφορά;
• Ποια είναι τα ποσά που έχουν εκταμιευθεί προς τις επιχειρήσεις από το σκέλος των δανείων του Ταμείου Ανάκαμψης; Ποιες τράπεζες έχουν προχωρήσει σε εκταμιεύσεις; Πόσα δάνεια και τι ύψος δανείων αφορούν πολύ μικρές και μικρές επιχειρήσεις, μεσαίες επιχειρήσεις και μεγάλες επιχειρήσεις;

Οι ερωτώντες βουλευτές:

Χαρίτσης Αλέξανδρος (Αλέξης)

Αβραμάκης Ελευθέριος

Αλεξιάδης Τρύφων

Αναγνωστοπούλου Σια

Αραχωβίτης Σταύρος

Αυγέρη Θεοδώρα

Αυλωνίτης Αλέξανδρος

Βαγενά Άννα

Βαρδάκης Σωκράτης

Βαρεμένος Γεώργιος

Βέττα Καλλιόπη

Γιαννούλης Χρήστος

Γκαρά Αναστασία

Γκιόλας Ιωάννης

Δραγασάκης Ιωάννης

Ελευθεριάδου Σουλτάνα

Ζαχαριάδης Κωνσταντίνος

Ζεϊμπέκ Χουσεΐν

Ηγουμενίδης Νικόλαος

Θραψανιώτης Εμμανουήλ

Καλαματιανός Διονύσιος

Κασιμάτη Νίνα

Κατρούγκαλος Γεώργιος

Κάτσης Μάριος

Καφαντάρη Χαρά

Κόκκαλης Βασίλειος

Λάππας Σπυρίδων

Μάλαμα Κυριακή

Μαμουλάκης Χαράλαμπος

Μάρκου Κωνσταντίνος

Μεϊκόπουλος Αλέξανδρος

Μιχαηλίδης Ανδρέας

Μουζάλας Ιωάννης

Μπαλάφας Ιωάννης

Μπάρκας Κωνσταντίνος

Μπουρνούς Ιωάννης

Μωραΐτης Αθανάσιος

Νοτοπούλου Αικατερίνη

Ξανθόπουλος Θεόφιλος

Ξενογιαννακοπούλου Μαριλίζα

Παπαδόπουλος Αθανάσιος

Παπαηλιού Γεώργιος

Παπανάτσιου Αικατερίνη

Πέρκα Θεοπίστη

Πούλου Παναγιού

Σαντορινιός Νεκτάριος

Σαρακιώτης Ιωάννης

Σκουρλέτης Παναγιώτης

Σκουρολιάκος Παναγιώτης

Σκούφα Μπέττυ

Συρμαλένιος Νικόλαος

Τζούφη Μερόπη

Τόλκας Άγγελος

Τριανταφυλλίδης Αλέξανδρος

Τσακαλώτος Ευκλείδης

Φάμελλος Σωκράτης

Φίλης Νικόλαος

Φωτίου Θεανώ

Χαρίτου Δημήτριος

Χατζηγιαννάκης Μιλτιάδης

Χρηστίδου Ραλλία

Ψυχογιός Γεώργιος