Πώς διαμορφώνεται ο «χάρτης» της τουριστικής ανάπτυξης – Το νέο ΕΧΠ-Τ, αντιδράσεις και εξηγήσεις
August 29, 2026Το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τον Τουρισμό (ΕΧΠ-Τ) τέθηκε σε ισχύ στις 7 Αυγούστου 2026 και αποτελεί τον πρώτο εθνικό στρατηγικό χάρτη που καθορίζει πού, πώς και με ποιους όρους μπορεί να αναπτυχθεί ο τουρισμός στην Ελλάδα μετά από μια δεκαετία αναμονής.
Όπως τόνισαν πηγές του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας (ΥΠΕΝ), στόχος του είναι να διασφαλίσει μια ισορροπημένη και βιώσιμη τουριστική ανάπτυξη, θέτοντας αυστηρούς κανόνες για την προστασία του περιβάλλοντος, της παράκτιας ζώνης και των νησιωτικών περιοχών.
Βασικές ρυθμίσεις και αλλαγές
Το πλαίσιο εισάγει σαφείς περιορισμούς στη δόμηση, ειδικά σε ευαίσθητες περιοχές. Μεταξύ άλλων, διατηρεί την υποχρεωτική απόσταση των 50 μέτρων από την ακτογραμμή για την τοποθέτηση των κύριων κτηρίων των ξενοδοχειακών μονάδων, ενώ για πρώτη φορά θεσπίζεται ανώτατο όριο δυναμικότητας (π.χ. 100 κλίνες) σε συγκεκριμένες κατηγορίες εκτός σχεδίου δόμησης. Επιπλέον, καθορίζει αυστηρότερους όρους δόμησης σε μικρά νησιά και περιοχές υψηλής περιβαλλοντικής αξίας, ενώ προβλέπει και τη δυνατότητα επιβολής περιορισμών στις βραχυχρόνιες μισθώσεις σε περιοχές που έχουν κορεστεί τουριστικά.
Αντιδράσεις και διευκρινήσεις Υπουργείων
Η εφαρμογή του πλαισίου προκάλεσε αντιδράσεις, κυρίως λόγω παρερμηνειών σχετικά με την υποτιθέμενη μείωση της απόστασης δόμησης από τη θάλασσα στα 25 μέτρα. Σε απάντηση, το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας (ΥΠΕΝ) εξέδωσε άμεσες διευκρινήσεις, τονίζοντας ότι το νέο ΕΧΠ-Τ όχι μόνο δεν επιτρέπει τη δόμηση στα 25 μέτρα, αλλά ενισχύει την περιβαλλοντική προστασία και αυστηροποιεί το υφιστάμενο καθεστώς.
Το ΥΠΕΝ ξεκαθάρισε ότι η απόσταση των 50 μέτρων παραμένει αμετάβλητη και ότι οι δυνατότητες δόμησης δεν διευρύνονται, αλλά περιορίζονται και υπάγονται σε πιο αυστηρούς κανόνες. Παράλληλα, το Υπουργείο Τουρισμού παρουσίασε το ΕΧΠ-Τ ως ένα κρίσιμο εργαλείο για τη δημιουργία ενός πιο ανθεκτικού τουριστικού μοντέλου, με σεβασμό στο περιβάλλον και τις τοπικές κοινωνίες.
Στρατηγική σημασία
Τα Υπουργεία Περιβάλλοντος και Τουρισμού χαρακτηρίζουν το ΕΧΠ-Τ ως ένα στρατηγικό εργαλείο που «ξεκλειδώνει» τις πολιτικές για μια οργανωμένη και ισόρροπη τουριστική ανάπτυξη. Με την εφαρμογή του, η Ελλάδα αποκτά για πρώτη φορά ένα ολοκληρωμένο χωροταξικό σχέδιο που συνδέει την τουριστική επένδυση με τη βιωσιμότητα και την προστασία του φυσικού και πολιτιστικού αποθέματος της χώρας.
Υπάρχουν και περιοχές με Ειδικά Πολεοδομικά Σχέδια
Υπάρχουν, πάντως, περιοχές, όπως οι Δήμοι Ερμιονίδας και Πόρου, στις οποίες οι κατευθύνσεις του νέου Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου για τον Τουρισμό (ΕΧΠ-Τ) συνδυάζονται άμεσα με το υπό εξέλιξη Ειδικό Πολεοδομικό Σχέδιο (ΕΠΣ) της περιοχής. Με βάση τα κριτήρια του νέου πλαισίου, οι περιοχές της Ερμιονίδας (όπως το Πορτοχέλι και η Ερμιόνη) αντιμετωπίζονται ως Αναπτυγμένες τουριστικά περιοχές (Ζώνη Β) λόγω της υψηλής συγκέντρωσης κλινών και παραθεριστικών κατοικιών.
Υπενθυμίζεται ότι την Τρίτη 24 Ιουνίου 2025 οι Δήμοι Πόρου και Ερμιονίδας, το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας, η Γενική Γραμματεία Χωρικού Σχεδιασμού και Αστικού Περιβάλλοντος του Υπουργείου Περιβάλλοντος & Ενέργειας και ο Ανάδοχος της μελέτης, διοργάνωσαν στο νησί του Αργοσαρωνικού ενημερωτική εκδήλωση παρουσίασης των Εναλλακτικών Σεναρίων της Μελέτης για το Ειδικό Πολεοδομικό Σχέδιο των Δήμων Ερμιονίδας και Πόρου.
Με βάση τα όσα έγιναν γνωστά, προτάθηκε το σχέδιο Νο2 για ήπια τουριστική ανάπτυξη:
Η συγκεκριμένη παρουσίαση ήρθε ως συνέχεια της 1ης Ενημερωτικής Εκδήλωσης, η οποία διεξήχθη στις 23 Απριλίου 2024 στο Δημαρχείο Ερμιονίδας στο Κρανίδι, η διοργάνωσή της αποτελούσε συμβατική υποχρέωση του αναδόχου που εκπονεί την μελέτη για το Ειδικό Πολεοδομικό Σχέδιο των Δήμων Ερμιονίδας και Πόρου.
Αντιδράσεις και αναφορές για δυνατότητα δόμησης κοντά στον αιγιαλό
«Τσιμέντο να γίνει»… 25 μέτρα από τον αιγιαλό. Εν μέσω θερινής ραστώνης πέρασε τη διάταξη από τη Βουλή η κυβέρνηση». Αυτό είναι ο τίτλος ρεπορτάζ του «iEidiseis.gr» σε στήλη παραπολιτικών, που ανέφερε αναλυτικά:
«Τι κι αν ο γενικός κανόνας στην Ευρώπη είναι τα 100 μέτρα από την ακτογραμμή; Με το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τον Τουρισμό, η Ελλάδα περιορίζεται στα… 25 μέτρα.
Η πρόβλεψη πέρασε από τη Βουλή μέσα στο κατακαλόκαιρο, στις 7 Αυγούστου και προκαλεί εύλογο προβληματισμό. Διότι αφορά τη δυνατότητα δόμησης κοντά στον αιγιαλό. Σχεδόν πάνω στο κύμα, δηλαδή…
Αυτό είναι το δείγμα γραφής της κυβέρνησης για τα νησιά και την προστασία του φυσικού περιβάλλοντος; Αρκούν μόλις 25 μέτρα όταν η ευρωπαϊκή πρακτική είναι τα 100 μέτρα από τον αιγιαλό;
Το Πρωτόκολλο για την Ολοκληρωμένη Διαχείριση της Παράκτιας Ζώνης στη Σύμβαση της Βαρκελώνης για την προστασία της Μεσογείου, κάνει λόγο για ζώνη πλάτους τουλάχιστον 100 μέτρων.
Αυτό εφαρμόζουν χώρες, όπως η Γαλλία, η Ισπανία ενώ στη Δανία τα πρώτα 100 έως 300 μέτρα είναι πλήρως προστατευμένα από κάθε είδους ανάπτυξη.
Εξ ου και οι αντιδράσεις από την επιστημονική κοινότητα και τους περιβαλλοντικούς φορείς…
Αντιδράσεις, που πήγαν στον βρόντο».
Όπως τονίσαμε, πηγές του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας (ΥΠΕΝ) ανέφεραν ότι νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τον Τουρισμό όχι μόνο δεν μειώνει την περιβαλλοντική προστασία, αλλά την ενισχύει και αυστηροποιεί το υφιστάμενο πλαίσιο.
Ενημερωθείτε εδώ για όλες τις αλλαγές σε ξενοδοχεία, εκτός σχεδίου δόμηση και Airbnb με βάση το νέο ΕΧΠ για τον τουρισμό (ΕΧΠ-Τ), μέσα από 12 ερωτοαπαντήσεις. Δείτε όσα αλλάζουν στην τουριστική ανάπτυξη της χώρας.
Τι ανέφεραν Υπουργεία Περιβάλλοντος και Ενέργειας και Τουρισμού
Με Κοινή Υπουργική Απόφαση (ΚΥΑ) των Υπουργών Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρου Παπασταύρου και Τουρισμού Όλγας Κεφαλογιάννη θεσμοθετείται το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τον Τουρισμό. Την απόφαση συνυπογράφει η Υφυπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Μαριλένα Σούκουλη.
Το Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τον Τουρισμό (ΕΧΠ-Τ) αποτελεί ένα εθνικό σχέδιο που καθορίζει πού και με ποιους κανόνες μπορεί να αναπτύσσεται ο τουρισμός στη χώρα. Αποσκοπεί στον προσδιορισμό στρατηγικών κατευθύνσεων και μεσο-μακροπρόθεσμων στόχων σε εθνικό επίπεδο, για τη χωρική διάρθρωση του τομέα του τουρισμού, με όρους οικονομικής, περιβαλλοντικής και κοινωνικής βιωσιμότητας και αειφορίας.
Στόχος είναι η τουριστική ανάπτυξη να γίνεται με πιο οργανωμένο και βιώσιμο τρόπο, προστατεύοντας παράλληλα το φυσικό περιβάλλον, τις τοπικές κοινωνίες και τον ιδιαίτερο χαρακτήρα κάθε περιοχής. Συνοπτικά, το Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τον Τουρισμό:
- θέτει σαφείς, ενιαίους και διαφανείς κανόνες για τις νέες τουριστικές επενδύσεις,
- οργανώνει καλύτερα την ανάπτυξη ξενοδοχείων και άλλων τουριστικών υποδομών,
- προστατεύει τις περιοχές που δέχονται αυξημένες τουριστικές πιέσεις,
- δίνει ιδιαίτερη έμφαση στα νησιά και στις ευαίσθητες περιοχές,
- και καθοδηγεί τον πολεοδομικό σχεδιασμό για τα επόμενα χρόνια.
Σύμφωνα με το νέο ΕΧΠ-Τ, η βασική κατηγοριοποίηση των περιοχών γίνεται με βάση την ένταση του τουριστικού φαινομένου, λαμβάνοντας κυρίως υπόψη τον αριθμό των τουριστικών κλινών σε σχέση με την έκταση και τον μόνιμο πληθυσμό κάθε Δημοτικής Ενότητας. Η κατηγοριοποίηση των περιοχών σε ζώνες Α–Ε και των νησιών σε Ομάδες Ι–ΙΙΙ καθορίζει στην πράξη τους όρους με τους οποίους μπορεί να αναπτυχθεί ο τουρισμός σε κάθε περιοχή. Επηρεάζει το είδος των τουριστικών επενδύσεων που επιτρέπονται, τα ελάχιστα όρια αρτιότητας για νέα ξενοδοχεία, τη μέγιστη δυναμικότητα σε κλίνες, καθώς και τους όρους προστασίας του φυσικού περιβάλλοντος και της ιδιαίτερης φυσιογνωμίας κάθε περιοχής. Συγχρόνως, το ΕΧΠ-Τ προβλέπει αυστηρούς κανόνες προστασίας για την παράκτια ζώνη, με στόχο τη διατήρηση του φυσικού τοπίου και την προστασία του παράκτιου χώρου.
Μετά την ευρύτατη διαβούλευση με τη συμμετοχή πολλών φορέων, επιστημόνων, επιχειρηματιών του κλάδου και πολιτών, καθώς και κατόπιν διατύπωσης της γνώμης του Εθνικού Συμβουλίου Χωροταξίας και του Κεντρικού Συμβουλίου Χωροταξικών Θεμάτων και Αμφισβητήσεων (ΚΕΣΥΧΩΘΑ) οριστικοποιήθηκαν με ευρεία αποδοχή κατευθύνσεις, ρυθμίσεις και λύσεις σε σειρά ζητημάτων. Ενώ παρέμεινε η αρχιτεκτονική, η κατηγοριοποίηση και οι θεμελιώδεις αρχές του ΕΧΠ-Τ, τρεις ήταν κυρίως οι σημειακές βελτιώσεις, σε συνέχεια ενσωμάτωσης σχολίων και παρατηρήσεων της διαβούλευσης: πρώτον, σχετικά τις Περιοχές Ελεγχόμενης Ανάπτυξης (Περιοχές Α) με έντονη τουριστική δραστηριότητα, δεύτερον, ως προς τις Περιοχές Ενίσχυσης Ειδικής Ανάπτυξης (Περιοχές Ε), όπως μεταξύ άλλων οι συνοριακές περιοχές, και τρίτον, σχετικά με την αξιοποίηση των ήδη χαρακτηρισμένων παραδοσιακών και διατηρητέων (νεοκλασικών) κτηρίων στις Περιοχές (Α). Παράλληλα, παρέμεινε η πρόβλεψη για την διατήρηση της «ήπιας ανάπτυξης» (ανώτατος συντελεστής δόμησης ίσος με το ½ του ισχύοντος στην περιοχή), μέσω εξειδικευμένων μελετών (γεωτεχνικών, οριοθέτηση ρεμάτων κ.ά.), ΣΜΠΕ, διαβούλευσης και έκδοσης ΠΔ, μετά από έγκριση του ΣτΕ.
Με την υπογραφή της Κοινής Υπουργικής Απόφασης, η χώρα μας αποκτά έτσι, για πρώτη φορά επί της ουσίας, ένα στρατηγικό θεσμικό κείμενο για την χωρική ανάπτυξη του τουρισμού.
Ο Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου δήλωσε:
«Το Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τον Τουρισμό αποτελεί στρατηγικό εργαλείο εθνικού σχεδιασμού, που θέτει τις προϋποθέσεις για μια οργανωμένη, ισόρροπη και βιώσιμη τουριστική ανάπτυξη. Με σαφείς κανόνες και στρατηγικές κατευθύνσεις, συνδυάζει την ενίσχυση της τουριστικής δραστηριότητας με την προστασία του φυσικού και πολιτιστικού περιβάλλοντος, τη διαφύλαξη της ταυτότητας των τοπικών κοινωνιών και τη μακροπρόθεσμη ανθεκτικότητα των προορισμών της χώρας.
Ευχαριστώ θερμά την Υπουργό Τουρισμού Όλγα Κεφαλογιάννη, τους Γενικούς Γραμματείς και τα στελέχη των δύο Υπουργείων για την ουσιαστική και εποικοδομητική συνεργασία. Ο χωρικός σχεδιασμός δεν είναι απλώς ένα θεσμικό εργαλείο· είναι επιλογή ευθύνης για το μέλλον της χώρας.
Βάζουμε κανόνες εκεί όπου υπήρχε ασάφεια, στρατηγική εκεί όπου κυριαρχούσε η αποσπασματικότητα και μακροπρόθεσμη προοπτική εκεί όπου συχνά επικρατούσε ο βραχυπρόθεσμος σχεδιασμός. Προστατεύουμε το περιβάλλον, ενισχύουμε την οικονομία και αναβαθμίζουμε την ποιότητα ζωής των πολιτών. Ο τουρισμός, ως εθνικό κεφάλαιο και βαριά βιομηχανία της χώρας, αποκτά για πρώτη φορά ένα σύγχρονο και σταθερό χωρικό πλαίσιο που παρέχει ασφάλεια δικαίου, ενθαρρύνει τις υπεύθυνες επενδύσεις και διασφαλίζει ότι η ανάπτυξη θα συμβαδίζει με την προστασία του φυσικού και πολιτιστικού μας πλούτου. Με σχέδιο, συνέπεια και συνεργασία, διαμορφώνουμε τις προϋποθέσεις για έναν τουρισμό που δημιουργεί μεγαλύτερη αξία για τη χώρα, τις τοπικές κοινωνίες και τις επόμενες γενιές».
Η Υπουργός Τουρισμού Όλγα Κεφαλογιάννη δήλωσε: «Το Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τον Τουρισμό αποτελεί βασικό εργαλείο για την εφαρμογή της στρατηγικής μας για ποιοτική ανάπτυξη του τουρισμού, με μέτρο και ισορροπία, με σεβασμό στο φυσικό και το πολιτιστικό περιβάλλον, με βάση τις πραγματικές δυνατότητες κάθε περιοχής. Το νέο πλαίσιο προστατεύει τους προορισμούς που δέχονται αυξημένες πιέσεις και δημιουργεί προϋποθέσεις ανάπτυξης για τις λιγότερο αναπτυγμένες περιοχές της χώρας. Επιδίωξή μας είναι η τουριστική δραστηριότητα να επεκταθεί σε περισσότερους προορισμούς και σε μεγαλύτερο μέρος του έτους, ώστε τα οφέλη της να φτάνουν σε περισσότερες τοπικές κοινωνίες.
Με σαφείς κανόνες και συγκεκριμένες κατευθύνσεις, καθορίζεται πού και με ποιους όρους μπορεί να αναπτυχθεί ο τουρισμός, χωρίς να παραβλέπονται τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά και οι ανάγκες κάθε τόπου. Παράλληλα, οι τοπικοί φορείς διατηρούν τον αναγκαίο χώρο για να σχεδιάσουν λύσεις προσαρμοσμένες στις συνθήκες της περιοχής τους. Θα ήθελα να ευχαριστήσω τον Υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας κ. Σταύρο Παπασταύρου για τη συνεργασία, καθώς και όλους τους φορείς για την ευρεία και ουσιαστική συμμετοχή τους στη διαβούλευση. Κοινός μας στόχος είναι να διαφυλάξουμε την αξία του ελληνικού τουρισμού και να την ενισχύσουμε με ποιοτικούς και βιώσιμους όρους, δημιουργώντας πραγματική υπεραξία για την οικονομία και την κοινωνία».
«Τσιμέντο να γίνει» η ελληνική ακτογραμμή: Στο «κόκκινο» Ναύπλιο και Νέα Κίος, στο «κίτρινο» η υπόλοιπη Αργολίδα
Όπως σας είχαμε τονίσει από τον Απρίλιο του 2025, ασταμάτητη βαίνει η τσιμεντοποίηση μεγάλου μέρους του παράκτιου μετώπου της χώρας, γεγονός που συμβαίνει και στην Αργολίδα. H παραλιακή ακτογραμμή σε Ναύπλιο και Νέα Κίος βρίσκεται, μάλιστα, στο «κόκκινο», ενώ με κίτρινο χρώμα... βάφεται το υπόλοιπο του νομού και η Τροιζηνία.
Όπως προκύπτει από – προσφάτως δημοσιευμένη – έρευνα, η πίεση που δέχεται η ακτογραμμή στην Αττική, προσεγγίζει το 30%, σύμφωνα με σχετικό θέμα που δημοσίευσε και το «ieidiseis.gr».
Το φαινόμενο είναι, όμως, ευρύτερο, καθώς δεν αφορά μόνο αστικές και τουριστικές περιοχές, αλλά μεγάλο κομμάτι της χώρας. Όπως έδειξαν, άλλωστε, και οι πρόσφατες πλημμύρες που έπληξαν κυρίως τις Κυκλάδες και μέρος της Κρήτης, αυτή η ασταμάτητη ανάπτυξη, οδηγεί πολλές περιοχές, αντιμέτωπες με αυξανόμενους κινδύνους φυσικών καταστροφών εξαιτίας και των συνεπειών της κλιματικής αλλαγής.
Κάτι που το έχουμε βιώσει και στην Αργολίδα. Τα δεδομένα της έρευνας καλύπτουν οτιδήποτε αφορά τη σφράγιση του εδάφους την περίοδο 2006-2018, οπότε η εικόνα είναι περισσότερο προς το… κόκκινο, καθώς την προηγούμενη επταετία έχει αυξηθεί και η οικοδομική δραστηριότητα, με πολλά σπίτια να… γλείφουν τις παραλίες. Για να μην πούμε ότι πολλές κατοικίες, ξενοδοχεία και άλλα χτίσματα είναι… μέσα στη θάλασσα, αφήνοντας απλά μια πρόσβαση στην παραλία για το κοινό.
Η επίμαχη έρευνα, επικεντρώθηκε σε περιοχές μέχρι δυο χιλιόμετρα από την ακτογραμμή. Ο δείκτης που χρησιμοποιήθηκε, αφορά το ποσοστό του εδάφους που έχει σφραγιστεί σε αυτή τη λεπτή λωρίδα γης από κάθε αδιαπέραστη επιφάνεια, όπως κτήρια, πάρκινγκ, στέγαστρα, μεγάλες κατασκευές και υποδομές ξενοδοχείων, αλλά και αυτοκινητοδρόμους.
Φυσικά αυτή η κατάσταση έχει διαμορφωθεί εδώ και δεκαετίες. Αυτό που προέχει είμαι να γίνουν κινήσεις και ενέργειες ρυθμιστικά, ώστε να προστατεύσουμε, να επανασχεδιάσουμε, προκειμένου οι περιοχές με μεγάλο πρόβλημα να είναι περισσότερο λειτουργικές, ασφαλείς, με πολεοδομικό σχέδιο και φιλικά περιβαλλοντικές. Επίσης, οφείλουμε να προστατεύσουμε όσες περιοχές δεν βρίσκονται σε αυτή την κατάσταση, ακολουθώντας πιστά τη νομοθεσία, κάτι που τα τελευταία χρόνια γίνεται, ειδικά σε μεγάλα με μεγάλα κτήρια, όπως ξενοδοχείο.
Στην Αργολίδα και ειδικά στην Ερμιονίδα προχωρούν, άλλωστε, και μεγάλα πρότζεκτ που αφορούν την κατασκευή ξενοδοχειακών μονάδων, ενώ εδώ και χρόνια είναι έντονες οι ενέργειες που αφορούν το real estate.
Διαβάστε ακόμα:
Τολό: Έτσι έχτισαν στο κύμα με τα θεμέλια πάνω σε ρέμα – Μια απίστευτη ιστορία παρανομιών…
ΑΠΕ: Επιτυγχάνεται ή όχι η προστασία του φυσικού περιβάλλοντος; – Τι λένε ειδικοί (βίντεο, εικόνες)
August 23, 2026Σε ισχύ τέθηκε το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΕΧΠ-ΑΠΕ) με απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρου Παπασταύρου, και των Υφυπουργών Νίκου Τσάφου και Μαριλένας Σούκουλη και το θέμα απασχολεί μεγάλο μέρος της χώρας, όπως και τα μέρη μας…
Αφορά τα αιολικά πάρκα στην ορεινή ζώνη και εξετάζονται νέες φωτοβολταϊκές επενδύσεις σε πεδινές αγροτικές εκτάσεις. Για τις ανεμογεννήτριες σχετικά με την «πράσινη ανάπτυξη» και την προστασία του περιβάλλοντος, λόγω της κλιματικής κρίσης, με βάση τις επενδύσεις που γίνονται (και από ιδιώτες), έχουμε αναφερθεί στον «Πολίτη Αργολίδας» και επανερχόμαστε, φιλοξενώντας και απόψεις ειδικών, με πλήρη ανάλυση αυτού του πολύ σημαντικού θέματος. Βλέπετε, το νέο ΕΧΠ-ΑΠΕ αποκλείει αιολικά πάρκα πάνω από 1.200 μέτρα υψόμετρο και θέτει όριο 1,5% στα φωτοβολταϊκά, με άμεση επίπτωση σε Πάρνωνα, Μαίναλο, Ζήρεια και Αργολίδα. Η μετάβαση στις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας δεν γίνεται για να δημιουργηθεί μια νέα αγορά ασύδοτης εκμετάλλευσης του χώρου. Γίνεται για να προστατεύσει το περιβάλλον, όχι για να το καταστρέψει…
Την ίδια ώρα έγινε γνωστή η ύπαρξη υλικών αμιάντου σε ανεμογεννήτριες στην Πελοπόννησο, γεγονός που έχει προκαλέσει μεγάλη ανησυχία και πολλές αντιδράσεις. Βλέπετε, με βάση έγγραφο της Περιφέρειας Πελοποννήσου αναστέλλεται η τοποθέτησή τους στη Ζάβιτσα (ανάμεσα σε Κιβέρι και Άστρος) μέχρι να «βγάλουν τα τακάκια από αμίαντο» που περιέχουν αυτά τα μηχανήματα. Το έγγραφο ήταν υπογεγραμμένο από τον Ευστάθιο Αναστασόπουλο (Αντιπεριφερειάρχης Ενέργειας, Περιβάλλοντος και Κυκλικής Οικονομίας). Υπενθυμίζεται ότι πριν από μήνες, χρησιμοποιήθηκε το λιμάνι του Ναυπλίου ως προσωρινού χώρου υπαίθριας αποθήκευσης των ανεμογεννητριών…
Στη Στερεά Ελλάδα ο επικεφαλής της μείζονος μειοψηφίας του περιφερειακού συμβουλίου Γιώργος Αγγελόπουλος ζητάει άμεση προσφυγή κατά του νέου Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου για της ΑΠΕ, καταθέτοντας συγκεκριμένες προτάσεις για την προστασία της Στερεάς Ελλάδας. Βασικό αίτημα της απόφασης ήταν η αναγνώριση της συγκεκριμένης Περιφέρειας ως περιοχής με υπερσυγκέντρωση έργων ΑΠΕ, ο συνυπολογισμός των ήδη εγκατεστημένων και αδειοδοτημένων έργων, η αξιολόγηση της πραγματικής φέρουσας ικανότητας και η ουσιαστική συμμετοχή της Περιφέρειας και των τοπικών κοινωνιών στις αποφάσεις.
Πηγή: Ελληνική Ορνιθολογική Εταιρεία
Μεταξύ των προτάσεων περιλαμβάνονταν, χαρακτηριστικά, η σύμφωνη γνώμη της Περιφέρειας και των αρμόδιων συλλογικών οργάνων για νέα έργα ΑΠΕ, η ουσιαστική συμμετοχή και η σύμφωνη γνώμη των τοπικών κοινωνιών, η αυστηρότερη προστασία των περιοχών «Natura» και των περιοχών ιδιαίτερου φυσικού και τουριστικού ενδιαφέροντος, καθώς και ο υπολογισμός των σωρευτικών επιπτώσεων από το σύνολο των έργων ΑΠΕ.
Πηγή: Elem Katsa (Facebook)
Φαίνεται πως στο Υπουργείο έλαβαν υπόψιν και αντιδράσεις που υπάρχουν, σχετικά με τη λειτουργία αιολικών και φωτοβολταϊκών πάρκων, με την ανησυχία πολλών να έγκειται στο εάν τελικά υπάρχουν περιβαλλοντικές μελέτες. Σημειώστε ότι προέκυψε και το θέμα με τις πυρκαγιές, λόγω της λειτουργίας αυτών κάτω από συγκεκριμένες προδιαγραφές και για το εάν τηρούνται όλα τα μέτρα, λαμβάνοντας υπόψη και τη μεταφορά ενέργειας μέσω καλωδίων σε χώρους αποθήκευσης, όπως έγινε στον Άγιο Βασίλειο Βοιωτίας με τα γνωστά καταστροφικά αποτελέσματα της φωτιάς.
Η νέα ενεργειακή «ακτινογραφία» αποκαλύπτει, πλέον, ότι η χώρα μας έχει ήδη ισχυρό αποτύπωμα ΑΠΕ, την ίδια ώρα, το επενδυτικό ενδιαφέρον στρέφεται πλέον στις μπαταρίες αποθήκευσης εντός και εκτός των συνόρων μας. Κάποιοι αναφέρουν ότι οι ανεμογεννήτριες είναι ιδιωτικές μπίζνες μόνο τίποτε άλλο, καθώς σε πολλές περιοχές πληρώνουν ακριβά το ρεύμα και την ενέργεια, ορισμένα μέρη έχουν κάποια προνόμια, ακριβώς λόγω των επιπτώσεων από τις ΑΠΕ.
Το περασμένο Απρίλιο θίξαμε το θέμα, όταν κάποιοι «φώναζαν» για ευέλικτους όρους χωροθέτησης, ακόμα και σε περιοχές «Natura», αναφέροντας, μάλιστα, και το γιατί έκλεισε αιολικό πάρκο στη Γαλλία. Όπως έχει ειπωθεί, η μετάβαση στις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΑΠΕ) δεν γίνεται για να δημιουργηθεί μια νέα αγορά ασύδοτης εκμετάλλευσης του χώρου... Γίνεται για να προστατεύσει το περιβάλλον, όχι για να το καταστρέψει, βάσει των όσων ζητάει και η Ευρωπαϊκή Ένωση.
Και ρωτούσαμε: «Η “πράσινη μετάβαση” έχει και αρνητικές επιπτώσεις;». Αναφέροντας ακόμα τον περασμένο Μάριο: «Η “πράσινη μετάβαση” θεωρήθηκε απαραίτητη. Τα βήματα που γίνονται, πραγματοποιούνται, όμως, με όλες τις απαραίτητες μελέτες ή υπάρχει καταπάτηση κανόνων της φύσης; Βάζουν κάποιοι τα εργολαβικά συμφέροντα πάνω απ’ όλα ή δεν ισχύει αυτό, με βάση συγκεκριμένες συμφωνίες που έχουν γίνει και με τους… συμμάχους μας στην ενέργεια;
Ακούει κανείς αυτούς που είναι αντίθετοι, αφουγκράζεται κάποιος από τους υπεύθυνους όσα υποστηρίζουν οι συγκεκριμένοι; Για παράδειγμα γνωρίζετε ότι στην οροσειρά των Αδέρων – ανάμεσα σε Ερμιιονίδα και Τροιζηνία – έχουν εξαφανιστεί είδη από την πανίδα, λόγω και του θορύβου που παράγουν οι ανεμογεννήτριες;».
Είχαμε, μάλιστα, τονίσει πριν από έναν χρόνο ότι τα έργα υποδομής πρέπει να γίνονται με μελέτες και με βάση όσα προβλέπουν οι σχετικοί όροι, λέγοντας «όχι» στο ξεπούλημα και στην καταστροφή τοπίων, ειδικά λόγω επιχειρηματικών συμφερόντων. Και στις ΑΠΕ δεν μας ενδιαφέρει ποιες είναι οι ιδιωτικές εταιρείες που έχουν αναμειχθεί. Για εμάς προέχει ο έλεγχος και να μην υπάρχουν «θυσίες» των πάντων, πάνω στο βωμό επιχειρηματικών συμφερόντων, εις βάρος όσων οφείλουμε να παραδώσουμε στις επόμενες γενιές.
Πηγή: Akis Tselentis (Facebook)
Ο τόπος που ζούμε δεν είναι απλά… άδειος χώρο πάνω στον χάρτη. Έχει ανθρώπους, χωριά, κωμοπόλεις, μοναδικά φυσικά και πολιτιστικά τοπία, αγροτική γη, τουρισμό, ιστορία κ.α. Κάποιοι αναφέρουν ότι και η τελευταία παρέμβαση από το ΥΠΕΝ με το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΕΧΠ-ΑΠΕ), άργησε πολύ, συμπληρώνοντας και ερωτώντας: «Τώρα για πάρα πολλές βουνοκορφές, πλαγιές και ρέματα είναι αργά. Ακυρώνεται το έγκλημα; Ακυρώνονται οι άδειες; Ξεριζώνονται οι χιλιάδες ανεμογεννήτριες που περιγελούν κάθε νομιμότητα;». Επίσης, υπάρχουν περιοχές στις οποίες προέκυψαν αντιδράσεις, όπως στη Χίο, καθώς η μαστιχοκαλλιέργεια δεν θεωρήθηκε, όπως τονίζεται, ως γη υψηλής φυσικής αξίας, με αποτέλεσμα να επιτρέπεται η εγκατάσταση ανεμογεννητριών. «Θα πρέπει να υπάρξουν άμεσες ενέργειες από το ΔΣ της ΕΜΧ για την προστασία των μαστιχόδεντρων και των μαστιχοπαραγωγών», τονίζεται…
Πελοπόννησος: «Φρένο» στα αιολικά πάνω από 1.200 μέτρα υψόμετρο
Θα σας μεταφέρουμε το ρεπορτάζ από την εφημερίδα «Αναγνώστης» σχετικά με το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΕΧΠ-ΑΠΕ) και το πώς αυτό επηρεάζει τα μέρη μας:
«Στην Πελοπόννησο, όπου λειτουργούν ήδη δεκάδες αιολικά πάρκα στην ορεινή ζώνη και εξετάζονται νέες φωτοβολταϊκές επενδύσεις σε πεδινές αγροτικές εκτάσεις, το πλαίσιο καθορίζει πλέον με ενιαίο τρόπο πού επιτρέπεται και πού απαγορεύεται η εγκατάσταση νέων σταθμών. Ιδιαίτερο βάρος για την περιοχή έχει το όριο υψομέτρου των 1.200 μέτρων για τα αιολικά, καθώς αφορά ορεινούς όγκους όπως ο Πάρνωνας, το Μαίναλο, η Ζήρεια και ο Ολίγυρτος, όπου το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας έχει ήδη εγκρίνει Ειδική Περιβαλλοντική Μελέτη για τις περιοχές Natura 2000 της Πελοποννήσου.
Τι αλλάζει για τα φωτοβολταϊκά
Το νέο πλαίσιο θεσπίζει οριζόντιο όριο κάλυψης γης από νέες φωτοβολταϊκές εγκαταστάσεις, το οποίο ορίζεται στο 1,5% της συνολικής έκτασης κάθε Περιφερειακής Ενότητας. Το όριο αφορά άμεσα την Αργολίδα και την Κορινθία, όπου η ΡΑΑΕΥ έχει ήδη εγκρίνει νέα φωτοβολταϊκά συγκροτήματα, όπως αυτό των τεσσάρων σταθμών συνολικής ισχύος 7,97 MW στις θέσεις Κόνισελο, στις Δημοτικές Ενότητες Τενέας και Μυκηναίων, ανάμεσα στους Δήμους Κορινθίων και Άργους-Μυκηνών.
Νέοι φωτοβολταϊκοί σταθμοί αποκλείονται πλέον από όλες τις περιοχές του δικτύου Natura 2000, από δάση και δασικές εκτάσεις, από Τοπία Ιδιαίτερου Φυσικού Κάλλους και από περιοχές προστασίας της πολιτιστικής κληρονομιάς. Ο αποκλεισμός καλύπτει και τις ζώνες γύρω από μνημεία και αρχαιολογικούς χώρους, κάτι που στην Αργολίδα αφορά περιοχές με πυκνή συγκέντρωση αρχαιοτήτων, από τις Μυκήνες έως την Επίδαυρο. Στη λίστα αποκλεισμού προστέθηκαν μετά τη δημόσια διαβούλευση και οι περιοχές με πηγές υδροληψίας νερού ανθρώπινης κατανάλωσης.
Αιολικά: Στο επίκεντρο το υψόμετρο των 1.200 μέτρων
Η πιο άμεση επίπτωση για τους ορεινούς όγκους της Πελοποννήσου προκύπτει από τον οριζόντιο αποκλεισμό αιολικών σταθμών σε περιοχές με υψόμετρο άνω των 1.200 μέτρων. Ο Πάρνωνας στη Λακωνία και η Αρκαδία, το Μαίναλο στην Αρκαδία, η Ζήρεια στην Κορινθία και ο Ολίγυρτος στην Αρκαδία περιλαμβάνονται στην Ειδική Περιβαλλοντική Μελέτη που ενέκρινε το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας για τις περιοχές Natura 2000 των Περιφερειακών Ενοτήτων Κορινθίας, Αργολίδας, Αρκαδίας και τμήματος της Λακωνίας. Η μελέτη καθορίζει ζώνες προστασίας και επιτρεπόμενες χρήσεις γης για 19 περιοχές "Natura" της Πελοποννήσου, ανάμεσά τους ορεινούς όγκους που έχουν ήδη αποτελέσει αντικείμενο αντιδράσεων για σχεδιαζόμενα αιολικά πάρκα.
Στην Αργολίδα, ο σχεδιασμός νέου αιολικού πάρκου στη θέση Ράχη-Πριόνι-Λεκάνα στο Σχινοχώρι του Δήμου Άργους-Μυκηνών είχε προκαλέσει έντονες αντιδράσεις κατοίκων και τοπικού συνδυασμού. Στην Αρκαδία, η Παναρκαδική Ομοσπονδία και κάτοικοι γύρω από τον Πάρνωνα και το Μαίναλο είχαν εκφράσει αντίθεση σε σχεδιαζόμενες εγκαταστάσεις αιολικών σταθμών και μονάδων αποθήκευσης με μπαταρίες λιθίου. Το νέο πλαίσιο εισάγει επιπλέον ζώνες αποκλεισμού για Τοπία Ιδιαίτερου Φυσικού Κάλλους και για περιοχές που κατατάσσονται στις κατηγορίες Α και Β’ του νέου Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου για τον Τουρισμό.
Στις Ζώνες Ειδικής Προστασίας του δικτύου "Natura 2000", που αφορούν την προστασία της ορνιθοπανίδας, η εγκατάσταση αιολικών σταθμών επιτρέπεται πλέον μόνο κατ’ εξαίρεση, εφόσον προβλέπεται ρητά στην εγκεκριμένη Ειδική Περιβαλλοντική Μελέτη και το αιολικό δυναμικό της συγκεκριμένης θέσης υπερβαίνει τα 7,5 m/s.
Πού επιτρέπονται νέα έργα
Αιολικά πάρκα θα μπορούν να αναπτύσσονται μόνο σε όσες Δημοτικές Ενότητες έχουν αιολικό δυναμικό μεγαλύτερο από 4 m/s, σύμφωνα με τον αιολικό χάρτη της Ρυθμιστικής Αρχής Αποβλήτων, Ενέργειας και Υδάτων, και εφόσον δεν ισχύει κανένας από τους ειδικότερους περιορισμούς υψομέτρου, προστασίας ή τουριστικής κατηγοριοποίησης. Ακόμη και σε Δημοτικές Ενότητες με μέσο αιολικό δυναμικό κάτω από 4 m/s, το πλαίσιο προβλέπει τη δυνατότητα κατ’ εξαίρεση εγκατάστασης εφόσον σε συγκεκριμένη θέση τεκμηριώνεται δυναμικό άνω των 7,5 m/s, με πιστοποιημένη μέτρηση που υποβάλλεται στη ΡΑΑΕΥ και χωρίς ο σταθμός να υπερβαίνει το 1% της φέρουσας ικανότητας της Δημοτικής Ενότητας.
Για τα ήδη αδειοδοτημένα έργα ή όσα βρίσκονται σε προχωρημένο στάδιο αδειοδότησης πριν από τη δημοσίευση του πλαισίου στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, οι υφιστάμενοι όροι παραμένουν σε ισχύ. Η πρόβλεψη αυτή αφορά και υφιστάμενες εγκαταστάσεις στην Αργολίδα, όπου λειτουργούν ήδη αιολικά πάρκα και ανεμογεννήτριες σε αρκετές θέσεις της περιοχής.
Ο ρόλος του ΔΕΔΔΗΕ στη σύνδεση νέων έργων
Η δυνατότητα σύνδεσης νέων σταθμών ΑΠΕ στο δίκτυο παραμένει ξεχωριστό ζήτημα από τη χωροθέτηση. Στην Πελοπόννησο, ερωτήματα για τη διαχείριση των δικτύων αιολικών και φωτοβολταϊκών είχαν τεθεί από τοπικούς φορείς προς την Περιφερειακή Αρχή, ιδίως μετά από πυρκαγιές που συνδέθηκαν με ηλεκτρολογικό εξοπλισμό ενεργειακών εγκαταστάσεων σε γειτονικές περιοχές.
Τεχνολογίες αποθήκευσης και λοιπές μορφές ΑΠΕ
Το νέο πλαίσιο περιλαμβάνει, για πρώτη φορά, ειδικούς κανόνες χωροθέτησης για συστήματα αποθήκευσης ενέργειας, όπως οι μονάδες μπαταριών λιθίου. Στην Αρκαδία, μονάδες αυτού του τύπου είχαν ήδη προκαλέσει αντιδράσεις σε περιοχές γύρω από την Τρίπολη, με τοπικούς φορείς να ζητούν διευκρινίσεις για τους όρους εγκατάστασής τους. Το πλαίσιο καλύπτει επίσης μικρά υδροηλεκτρικά έργα, μονάδες βιομάζας, βιοαερίου και γεωθερμίας, τεχνολογίες με περιορισμένη μέχρι σήμερα παρουσία στην Πελοπόννησο.
Εξαιρούνται από το πεδίο εφαρμογής τα φωτοβολταϊκά που εγκαθίστανται σε στέγες κτιρίων και σε ακάλυπτους χώρους οικοπέδων, μια κατηγορία που αφορά ιδιοκτήτες αγροτικών και οικιστικών ακινήτων σε όλη την περιοχή κάλυψης χωρίς να υπόκειται στο νέο όριο κάλυψης γης».
Πηγή: Ελληνική Ορνιθολογική Εταιρεία
«Πρωτοφανείς εικόνες αλλοίωσης του φυσικού περιβάλλοντος στο όνομα, υποτίθεται, της προστασίας του»
Στις 7 Αυγούστου 2026 ο Νίκος Μπελαβίλας (Αναπληρωτής Καθηγητής Πολεοδομίας στη Σχολή Αρχιτεκτόνων ΕΜΠ και Διευθυντής του Εργαστηρίου Αστικού Περιβάλλοντος ΕΜΠ) έγραψε μια πολύ ενδιαφέρουσα ανάρτηση στο προφίλ του στο Facebook, πιάνοντας πολλές πτυχές για το θέμα που αναλύουμε, όπως η ορθολογική χρήση, έρευνας και εφαρμογής ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, ενταγμένων με σεβασμό σε ευαίσθητες περιοχές. Με «πρωτοφανείς εικόνες αλλοίωσης του φυσικού περιβάλλοντος στο όνομα, υποτίθεται, της προστασίας του».
Διαβάστε αναλυτικά:
«Αν μια μεγάλη πολυεθνική πετρελαϊκή εταιρεία αποφάσιζε να οργανώσει εκστρατεία δυσφήμησης των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας, προκειμένου να συνεχίσει να προωθεί τα ακριβά και ρυπογόνα προϊόντα της, δύσκολα θα τα κατάφερνε τόσο αποτελεσματικά όσο η ίδια η πραγματικότητα της άναρχης ανάπτυξης των ΑΠΕ στην ελληνική επικράτεια.
Πρόκειται για ένα "κατόρθωμα" των κυβερνώντων: το πώς κατάφεραν να στρέψουν έναν ολόκληρο λαό εναντίον μιας πολύτιμης εναλλακτικής τεχνολογίας, της ήπιας ενέργειας. Και φοβάμαι πως είναι οι ίδιοι άνθρωποι που, μπροστά στο καταστροφικό αδιέξοδο που οι ίδιοι δημιούργησαν, θα εμφανιστούν αύριο ως υπέρμαχοι της λύσης των πυρηνικών σταθμών σε μία από τις πλέον σεισμογενείς περιοχές της Ευρώπης.
Αποκρουστικά τοπία τεχνολογικής δυστοπίας στη Θεσσαλία και στη Βοιωτία, όπου μέσα στους κάμπους ξεπροβάλλουν άτακτα τα μαύρα πεδία των φωτοβολταϊκών πάρκων. Οι κορυφογραμμές ενός από τα ωραιότερα ακρωτήρια της χώρας, του θρυλικού Κάβο Ντόρο – του Ακρωτηρίου του Χρυσού των Σταυροφόρων – έχουν κυριολεκτικά οργωθεί από δρόμους που ανοίχτηκαν για να περάσουν οι νταλίκες, μεταφέροντας τους φτερωτούς γίγαντες, τις ανεμογεννήτριες. Απέναντι, η βραχονησίδα με τα θαλασσοπούλια που σηματοδοτεί την είσοδο του Σαρωνικού, ο Άγιος Γεώργιος, έχει μετατραπεί σε βιομηχανική ζώνη.
Και παντού, από την Κρήτη και τα Άγραφα έως την Κοζάνη και την Ξυνιάδα Δομοκού, οι τοπικές κοινωνίες δίνουν σκληρές μάχες για να σταματήσει η βίαιη αλλοίωση των τοπίων, η αποψίλωση των δασών και η καταστροφή της πολύτιμης γεωργικής γης.
Τι ακριβώς συμβαίνει εδώ;
Σε τόπους όπου θα απαγορευόταν αυστηρά οποιαδήποτε άλλη βιομηχανική εγκατάσταση, οι μονάδες ΑΠΕ επιτρέπονται επειδή η κοινή επιθυμία για την αντιμετώπιση της κλιματικής κρίσης μετατράπηκε σε άλλοθι για κάθε είδους επιχειρηματική εκμετάλλευση της "πράσινης ενέργειας".
Η χώρα όχι μόνο αδυνατεί να εφαρμόσει ένα αυστηρό πλαίσιο προστασίας του περιβάλλοντος, αλλά επιτρέπει την εγκατάσταση τέτοιων μονάδων σχεδόν παντού, συχνά με μελέτες περιβαλλοντικών επιπτώσεων ανεπαρκείς ή ελλιπείς. Έτσι οδηγηθήκαμε σε πρωτοφανείς εικόνες αλλοίωσης του φυσικού περιβάλλοντος στο όνομα, υποτίθεται, της προστασίας του.
Οι επιχειρήσεις αυτού του τύπου, επιδιώκοντας τη μέγιστη εκμετάλλευση του αιολικού δυναμικού με τη μικρότερη δυνατή επένδυση, ακολουθούν μια απλή λογική: εγκαθιστούν ανεμογεννήτριες παντού, μεταμορφώνοντας τα βουνά σε εργοτάξια, ανοίγοντας δρόμους και εκτελώντας εκτεταμένες εκσκαφές για τη μεταφορά και την εγκατάσταση του εξοπλισμού. Το αποτέλεσμα είναι ο ακρωτηριασμός του φυσικού αναγλύφου.
Να ξεκαθαρίσουμε, όμως, ορισμένα βασικά σημεία. Πίστευα και εξακολουθώ να πιστεύω ότι οι σύγχρονες ανεμογεννήτριες αποτελούν εξαιρετικά επιτεύγματα μιας επιστήμης που αναζητά την απάντηση στην κλιματική κρίση, ενώ οι Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας είναι αναπόσπαστο μέρος της τεχνολογίας του μέλλοντος.
Γνωρίζουμε πλέον τι είναι μια ανεμογεννήτρια, τι είναι ένα φωτοβολταϊκό πάνελ, τι είναι ακόμη και ο "παραδοσιακός" ηλιακός θερμοσίφωνας και πόσο σημαντικά εργαλεία αποτελούν για την εξοικονόμηση ενέργειας και τη μείωση των ρύπων και των εκπομπών άνθρακα. Υπάρχουν και στην Ελλάδα παραδείγματα ορθολογικής χρήσης, έρευνας και εφαρμογής ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, ενταγμένων με σεβασμό σε ευαίσθητες περιοχές. Αντίστοιχη πρακτική ακολουθούσε και η "παλιά" ΔΕΗ, εγκαθιστώντας ανεμογεννήτριες σε μη προστατευμένες περιοχές, σε λοφοσειρές περιορισμένης περιβαλλοντικής αξίας και στις παρυφές αστικών κέντρων.
Ο πολιτισμός μας είχε πάντοτε στενή σχέση με τις μηχανές που αξιοποιούσαν τις δυνάμεις της φύσης: τους ανεμόμυλους στις Κυκλάδες και στο Λασίθι, τους νερόμυλους στη Δημητσάνα, τη Λιβαδειά, την Έδεσσα, τη Νάουσα και το Πήλιο, τα νεροπρίονα στο Άγιο Όρος. Ποτέ, μέχρι πρόσφατα, δεν υπήρξαν σοβαρές κοινωνικές αντιδράσεις απέναντι σε τέτοιες εγκαταστάσεις, ούτε όταν η δημόσια ΔΕΗ εγκαθιστούσε τα πρώτα αιολικά πάρκα πριν από περίπου είκοσι χρόνια. Ακόμη και η μαζική αποδοχή των ηλιακών θερμοσιφώνων από την ελληνική κοινωνία, ήδη από τη δεκαετία του ’70, αποδεικνύει ότι η κοινωνία καταλάβαινε και ενσωμάτωνε τις ήπιες μορφές ενέργειας στην καθημερινότητά της.
Οι αντιδράσεις δεν γεννήθηκαν επειδή οι πολίτες μισούν αυτές τις τεχνολογίες. Γεννήθηκαν όταν ξεκίνησε το "πάρτι" των μεγάλων ενεργειακών εταιρειών: η απελευθέρωση της αγοράς, η απουσία ουσιαστικού χωροταξικού σχεδιασμού και η μαζική εισβολή βιομηχανικών εγκαταστάσεων σε ορεινές δασικές εκτάσεις, πεδινές αγροτικές περιοχές και νησιωτικά τοπία ολόκληρης της χώρας.
Η εμπειρία των τελευταίων ημερών – οι πυρκαγιές που συνδέθηκαν με δίκτυα μεταφοράς ενέργειας στο Ρέθυμνο και στη Βοιωτία – ανέδειξε ένα ακόμη ζήτημα. Το ίδιο και η πρόσφατη εμπειρία των τελευταίων ετών, με ένα πολύ μεγάλο ποσοστό πυρκαγιών και καμμένων εκτάσεων να αναλογεί σε προβλήματα των εναέριων κυρίως ηλεκτρικών δικτύων.
Είτε πρόκειται για μια υποστελεχωμένη ΔΕΗ της εποχής του χρηματιστηρίου της ενέργειας, που λειτουργεί υπό την πίεση της μέγιστης απόδοσης και του ελάχιστου κόστους, είτε για επιχειρηματίες που εμφανίστηκαν ως "πράσινοι" εργολάβοι σε ολόκληρη τη χώρα, το πρόβλημα είναι κοινό: υποδομές χωρίς επαρκή έλεγχο μπορούν να εξελιχθούν σε παράγοντα κινδύνου.
Είναι καιρός να αντιστρέψουμε μια αντίληψη που επαναλαμβάνεται επί χρόνια: δεν καίγονται τα δάση για να μπουν ανεμογεννήτριες. Όχι. Το πραγματικό πρόβλημα είναι ότι, όταν εγκαθίστανται πυλώνες, ανεμογεννήτριες και φωτοβολταϊκά πάρκα, όταν ανοίγονται δρόμοι μέσα σε ευαίσθητα οικοσυστήματα, όταν δημιουργούνται βιομηχανικές υποδομές σε βουνά και λαγκάδια, με καλώδια υψηλής τάσης, μετασχηματιστές, διακόπτες και κάθε είδους ηλεκτρολογικό εξοπλισμό, τότε η ανθρώπινη παρέμβαση πολλαπλασιάζει τους κινδύνους. Τότε καίγονται τα δάση. Και σε τέτοια περιβάλλοντα, ένας σπινθήρας μπορεί να αρκεί για να καταστρέψει τα πάντα.
Επομένως: Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας σε μη προστατευμένες περιοχές, μακριά από δάση, ευαίσθητα τοπία και κρίσιμα οικοσυστήματα. Οι περιαστικές ζώνες μπορούν να αποτελέσουν καταλληλότερους χώρους για τέτοιες εγκαταστάσεις. Σχεδιασμένες από έναν ισχυρό κεντρικό μηχανισμό χωροθέτησης και ελέγχου, που θα αποτρέπει την ασυδοσία και την ανεξέλεγκτη ανάπτυξη.
Μήπως θυμάστε τον Κωνσταντίνο Καραμανλή, ο οποίος τη δεκαετία του 1950 προχώρησε στην ενοποίηση και εξαγορά εκατοντάδων μικρών και μεγάλων ιδιωτικών εταιρειών ηλεκτρισμού που λειτουργούσαν κατακερματισμένα, με ανεπαρκείς υποδομές, εις βάρος πολλές φορές των κοινοτήτων που τις φιλοξενούσαν; Τότε δημιουργήθηκε η στιβαρή Δημόσια Επιχείρηση Ηλεκτρισμού, ακριβώς για να αντιμετωπίσει αυτή την άναρχη κατάσταση και να θέσει τον ηλεκτρισμό υπό έναν ενιαίο εθνικό σχεδιασμό. Αυτή, μία δημόσια επιχείρηση, πέτυχε τον εξηλεκτρισμό ολόκληρης της χώρας. Όχι οι εκατοντάδες ιδιώτες!
Ενεργειακές κοινότητες, με μια αντίστοιχη ηθική που θα έπρεπε να διέπει και πολλούς άλλους τομείς της κοινωνικής και οικονομικής ζωής: ενεργειακή αυτάρκεια, κάλυψη βασικών αναγκών, μικρά αυτοτροφοδοτούμενα δίκτυα, περιορισμός της ενεργειακής σπατάλης. Και, τέλος, ασφαλή και ανθεκτικά δίκτυα, μακριά από πολύτιμα φυσικά πεδία, είτε πρόκειται για δάση, είτε για κορυφές, είτε για νησιωτικά τοπία, είτε για περιοχές πολιτιστικής κληρονομιάς, εκτεταμένες υπόγειες καλωδιώσεις όπου αυτό είναι αναγκαίο και αυστηρά καθορισμένα τεχνικά και χωροταξικά χαρακτηριστικά για τα αιολικά και φωοτοβολταϊκά πάρκα.
Ώστε να μην μπορεί ο κάθε κερδοσκόπος να δημιουργεί μια ενεργειακή επιχείρηση με μοναδικό στόχο το κέρδος, αφήνοντας πίσω του κατεστραμμένα τοπία και υποβαθμισμένα οικοσυστήματα. Θα μου πείτε: «Μα έτσι θα αποκλείσουμε τη μισή ελληνική γη;». Η απάντηση είναι: βεβαίως. Ποιος είπε ότι αυτή η υπόθεση γίνεται για να χωρέσει στο μοίρασμα της ενεργειακής πίτας ο κάθε μικρός ή μεγάλος εργολάβος;
Η μετάβαση στις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας δεν γίνεται για να δημιουργηθεί μια νέα αγορά ασύδοτης εκμετάλλευσης του χώρου. Γίνεται για να προστατεύσει το περιβάλλον, όχι για να το καταστρέψει».
Ανεμογεννήτριες: Πώς η υπεράκτια αιολική ενέργεια θα μπορούσε να αλλάξει το περιφερειακό κλίμα και να μειώσει τις βροχοπτώσεις στην ξηρά
Το «MeteoWeb» (ιταλική ιστοσελίδα) δημοσίευσε (μετάφραση: Φραγκούλη Μαρία - Διαχειρίστρια της ομάδας «Weather Phenomena») ένα θέμα για το πώς η υπεράκτια αιολική ενέργεια θα μπορούσε να αλλάξει το περιφερειακό κλίμα και να μειώσει τις βροχοπτώσεις στην ξηρά, με βάση μία νέα μελέτη από το ερευνητικό κέντρο «Helmholtz-Zentrum Hereon» που βρίσκεται στη Γερμανία και δημοσιεύθηκε στο περιοδικό «Communications Earth & Environment»...
Διαβάστε αναλυτικά:
«Είναι γνωστό ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση σχεδιάζει να επεκτείνει την υπεράκτια αιολική ενέργεια στην Βόρεια Θάλασσα έως το 2050. Μία νέα μελέτη από το ερευνητικό κέντρο "Helmholtz-Zentrum Hereon" που βρίσκεται στη Γερμανία και δημοσιεύθηκε στο περιοδικό "Communications Earth & Environment", δείχνει, ωστοσο, ότι μία τέτοια εκτεταμένη επέκταση θα μπορούσε να επηρεάσει τις βροχοπτώσεις, αυξάνοντάς τες στην ανοικτή θάλασσα, αλλά μειώνοντάς τες σημαντικά στις παράκτιες περιοχές. Η συγκεκριμένη έρευνα παρέχει ολοκληρωμένες πληροφορίες για τις πιθανές περιφερειακές κλιματικές επιπτώσεις των μελλοντικών υπεράκτιων αιολικών πάρκων, τα οποία, όπως τονίζουν οι ερευνητές, θα πρέπει πάντα να σχεδιάζονται σε αρμονία με το περιβάλλον.
Οι ερευνητές χρησιμοποίησαν ένα περιφερειακό κλιματικό μοντέλο υψηλής ανάλυσης (COSMO-CLM), για να προσομοιώσουν διάφορα τεχνικά σενάρια για την επέκταση της υπεράκτιας αιολικής ενέργειας. Οι προσομοιώσεις βασίστηκαν σε μετεωρολογικά δεδομένα από το 2008 έως το 2017, αναλύοντας μία ολόκληρη δεκαετία, προκειμένου οι ερευνητές να μπορούν να εξαγάγουν ασφαλή συμπεράσματα για τις πιθανές επιπτώσεις που ενδεχομένως θα έχουν τα υπεράκτια αιολικά πάρκα στο περιφερειακό κλίμα, περιλαμβάνοντας οι προσομοιώσεις τόσο τις υπάρχουσες όσο και τις πιθανές μελλοντικές συνέπειες των υπεράκτιων αιολικών πάρκων στην Βόρεια Θάλασσα όπως και στην Βαλτική Θάλασσα.
Οι ερευνητές, με επικεφαλής τον Δρ. Naveed Akhtar που είναι και συγγραφέας της μελέτης, εξέτασαν επίσης τις επιπτώσεις των ανεμογεννητριών στην ταχύτητα του ανέμου όπως και στην μεταφορά υγρασίας, προσπαθώντας να κατανοήσουν καλύτερα τις θεμελιώδεις ατμοσφαιρικές διεργασίες που θα μπορούσαν να ενεργοποιηθούν από τα μεγάλα υπεράκτια συγκροτήματα αιολικών πάρκων, προκειμένου να διασφαλιστεί τόσο η προστασία του κλίματος όσο και του περιβάλλοντος.
Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι μία μεγάλης κλίμακας επέκταση της υπεράκτιας αιολικής ενέργειας θα μπορούσε να οδηγήσει σε αυξημένες βροχοπτώσεις σε περιοχές που βρίσκονται τα αιολικά πάρκα, μειώνοντας όμως σημαντικά τις βροχοπτώσεις στην ξηρά.
Όπως επισημαίνουν οι ερευνητές της συγκεκριμένης μελέτης, ο μηχανισμός που διέπει αυτό το φαινόμενο είναι ότι οι ανεμογεννήτριες απορροφούν μέρος της κινητικής ενέργειας του ανέμου, με αποτέλεσμα οι έντονες διακυμάνσεις στην κίνηση του αέρα να εντείνουν την ανταλλαγή μεταξύ διαφορετικών ατμοσφαιρικών στρωμάτων. Αυτό έχει ως συνέπεια, ο υγρός αέρας να ανεβαίνει, να ψύχεται και να συμπυκνώνεται, οδηγώντας στον σχηματισμό νεφών και βροχοπτώσεων μόνο πάνω από τα αιολικά πάρκα.
Εκτός από αυτό και η μεταφορά υγρασίας προς την ακτή θα αρχίσει, όμως, να αλλάζει, καθώς οι αέριες μάζες θα μεταφέρουν τα μεγαλύτερα ποσοστά της σχετικής υγρασίας πάνω από τα υπεράκτια αιολικά πάρκα, μειώνοντας τις βροχοπτώσεις εως και 15% σε τμήματα της Δανίας, της Γερμανίας, της Ολλανδίας και του Ηνωμένου Βασιλείου.
Και προηγούμενες μελέτες του Hereon είχαν, όμως, εξίσου επισημάνει ότι και άλλοι παράγοντες όπως είναι το μέγεθος, η τοποθέτηση και η απόσταση μεταξύ των ανεμογεννητριών μπορούν να αυξήσουν σημαντικά τις αρνητικές επιπτώσεις στο κλίμα και το περιβάλλον. Η οποιαδήποτε λοιπόν μελλοντική έρευνα θα πρέπει να εξετάσει μία σειρά από σενάρια επέκτασης και να αναλύσει πώς παράμετροι όπως η πυκνότητα των ανεμογεννητριών, το μέγεθος του αιολικού πάρκου και η χωρική κατανομή επηρεάζουν το περιφερειακό κλίμα, σκοπεύοντας οι ερευνητές να διερευνήσουν περαιτέρω τον αντίκτυπο των υπεράκτιων αιολικών πάρκων στα ωκεάνια και θαλάσσια οικοσυστήματα».
Πηγή: Ελληνική Ορνιθολογική Εταιρεία
Ανεμογεννήτριες ή μόλυνση από αμίαντο σε Ναύπλιο, παραλιακή και Ζάβιτσα;
Για το σοβαρό θέμα αφαίρεσης υλικών αμιάντου σε ανεμογεννήτριες στην Πελοπόννησο, έγραψε ο Τόλης Κοϊνης (μαθηματικός και συγγραφέας που ασχολείται με τα κοινά) στις «Αργολικές Ειδήσεις» (argolikeseidhseis.gr), θέτοντας συγκεκριμένα ερωτήματα:
«Υποτίθεται ότι καταστρέψαμε τα βουνά μας για να βάλουμε τις απόλυτα φιλικές για το περιβάλλον ανεμογεννήτριες. Υποτίθεται ότι είχαν προηγηθεί σοβαρές μελέτες περιβαλλοντικών επιπτώσεων.
Κοροϊδευόμαστε. Απόδειξη το τελευταίο έγγραφο της Περιφέρειας Πελοποννήσου (υπογεγραμμένο από τον Αντιπεριφερειάρχη κ. Αναστασόπουλο) με το οποίο αναστέλλεται η τοποθέτησή τους στη Ζάβιτσα (ανάμεσα Κιβέρι και Άστρος) μέχρι να «βγάλουν τα τακάκια από αμίαντο» που περιέχουν αυτά τα μηχανήματα.
Ως γνωστόν ο αμίαντος έχει θεωρηθεί καρκινογόνος. Εδώ και τριάντα χρόνια έχει απαγορευτεί να χρησιμοποιείται σε στέγαστρα (κάποτε το αμιαντοτσιμέντο ήταν σε ευρύτατη χρήση). Από το 1992 υποχρεώθηκαν όλοι οι φούρνοι να αλλάξουν τις πλάκες επειδή είχαν αμίαντο. Με αιτιολογία και στις δύο περιπτώσεις ο κίνδυνος εκδήλωσης καρκινικών παθήσεων σε όσους εργάζονταν ή έρχονταν σε οποιαδήποτε μορφή με προϊόντα αμιάντου.
Σωστή η ενέργεια της Περιφέρειας Πελοποννήσου. Αλλά, γεννάει πολλά ερωτήματα.
• Στην έγκριση της επένδυσης δεν είχαν λάβει υπόψη τους τις τεχνικές προδιαγραφές και υλικά κατασκευής των ανεμογεννητριών; Δεν ήξεραν, όσοι ενέκριναν, ότι τα μηχανήματα αυτά είχαν εξαρτήματα από αμίαντο;
• Η μελέτη πειβαλλοντικών επιπτώσεων με ποια επιστημονική τεκμηρίωση ισχυρίζεται πως δεν επηρεάζουν το μικροκλίμα της Αργολίδας; Η περικύκλωση του Αργολικού πεδίου από αιολικά πάρκα είναι άσχετη με την ανομβρία των τελευταίων ετών;
• Η αποθήκευση των μηχανημάτων αυτών για 4 μήνες στο κέντρο της πόλης Ναυπλίου (χώρος λιμανιού) και στη συνέχεια δίπλα στο εργοστάσιο της ένωσης, ήταν ακίνδυνη για τους εργαζομένους σε αυτούς τους χώρους και για μας που περνάγαμε συχνά δίπλα τους;
• Ενδιαφέρον θα είχε να μαθαίναμε πως δικαιολογούν την καταστροφή πανίδας, χλωρίδας και γενικά φυσικού περιβάλλοντος των χώρων τελικής τους τοποθέτησης.
Προς το παρόν η Περιφέρεια θέτει αυστηρούς όρους στην εταιρεία για απομάκρυνσης των υλικών αμιάντου.
Ελπίζουμε να τηρηθούν αυτοί οι όροι.
Ευκαιρία είναι να επανεξεταστεί η άδεια λειτουργίας αιολικού πάρκου στη Ζάβιτσα… εκτός και εάν έχουμε απορία να δούμε πώς θα εκδηλωθούν και στην περιοχή μας μεγάλες δασικές πυρκαγιές.
ΥΓ.: Στις 30/12/2025 ο Δήμος Ναυπλιέων με ανάρτησή του δήλωνε περίπου υπερήφανος για τη χρησιμοποίηση του λιμανιού ως προσωρινού χώρου υπαίθριας αποθήκευσης των ανεμογεννητριών (αυτών με τον αμίαντο)».
Νέα τουρκική πρόκληση στο Αιγαίο – Αμφισβητεί το ελληνικό χωροταξικό των ΑΠΕ
Και μέσα σε όλα αυτά είχαμε νέα τουρκική πρόκληση, με την Άγκυρα, για δικούς της λόγους να αμφισβητεί το ελληνικό χωροταξικό των ΑΠΕ. Συγκεκριμένα, το τουρκικό ΥΠΕΞ, υποστηρίζει, ότι το νέο πλαίσιο δεν έχει «καμία νομική συνέπεια» για την Τουρκία όσον αφορά τα ζητήματα του Αιγαίου. Η Άγκυρα εξέφρασε την αντίθεσή της στο νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο της Ελλάδας για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, το οποίο τέθηκε σε εφαρμογή και περιλαμβάνει τον θαλάσσιο χώρο του Αιγαίου.
Δια στόματος του εκπροσώπου του τουρκικού Υπουργείου Εξωτερικών Οντζού Κετσελί η τουρκική πλευρά επιχειρεί να «ακυρώσει» τον ελληνικό ενεργειακό σχεδιασμό στο Αιγαίο, επαναφέροντας απροκάλυπτα το αφήγημα των «γκρίζων ζωνών» και υποστηρίζοντας ότι οι πρωτοβουλίες της Ελλάδας δεν παράγουν κανένα έννομο αποτέλεσμα. Παράλληλα κάνει λόγο για «γεωργαφικούς σχηματισμούς των οποίων η κυριαρχία δεν έχει μεταβιβαστεί στην Ελλάδα με διεθνείς συνθήκες»!
Πηγή: windwatchgreece.wordpress.com (Irina Vosgerau)
Διαβάστε ακόμα:
Πυρκαγιές: Μια βαθιά «πληγή» που θέλει πολλή δουλειά για να «επουλωθεί» (βίντεο, εικόνες)
