Οι πυρκαγιές αποτελούν ένα μεγάλο εχθρό και για τη χώρα μας τα καλοκαίρια και το σίγουρο είναι ότι κάτι δεν… πάει καλά, ώστε να μην έχουμε καταστροφικά αποτελέσματα, θρηνώντας και απώλειες ανθρώπινων ζωών, όπως αυτές που είχαμε πρόσφατα πάνω στη μάχη της πυρόσβεσης.
Μιλάμε για ένα πολύ σοβαρό θέμα που έχει πολλές προεκτάσεις για τις οποίες έχουμε πολύ… δρόμο να διανύσουμε, ώστε η χώρα μας να μην «κλαίει» κάθε χρόνο πάνω από τα αποκαΐδια μεγάλων εκτάσεων, με ανθρώπους να χάνουν τις περιουσίες τους, με το περιβάλλον και τη φύση να καταστρέφονται, με ότι επιπτώσεις έχει αυτό για όλους μας.
Ένα κομμάτι είναι η πρόληψη, που για εμάς πρέπει να ξεκινάει από τα σχολεία, από την παιδική ηλικία για να διαμορφώνεται στον πολίτη περιβαλλοντική συνείδηση. Ένας τομέας είναι και το να σταματήσει ο άνθρωπος να αποτελεί την αιτία πρόκλησης της φωτιάς. Διότι, κακά τα ψέματα, οι φωτιές στη συντριπτική πλειοψηφία τους έχουν γενεσιουργό αιτία τον άνθρωπο και τις δραστηριότητες του. Ο άνθρωπος είναι η αιτία που έχουμε τις περισσότερες πυρκαγιές, είτε ηθελημένα, οπότε μιλάμε για εμπρησμό, είτε μέσα από δραστηριότητες του μέσα στο δάσος, μέσα στη φύση. Υπάρχει και το επιχειρησιακό κομμάτι, είτε για προλαβαίνουμε τη φωτιά με την έναρξή της, κάτι που είναι καίριο, είτε για να καταφέρουμε να την περιορίσουμε, όταν είναι σε εξέλιξη, ώστε οι αρνητικές συνέπειες να είναι όσο το δυνατόν λιγότερες.
Σε όλα τα παραπάνω εμπλέκονται ο πολίτης, οι αρχές και οι υπηρεσίες, η κεντρική εξουσία και η αυτοδιοίκηση. Και οι Αρχές της χώρας φαίνεται ότι υστερούν πολύ στο κομμάτι της διαχείρισης του τοπίου στη χώρα, αλλά και στη διαχείριση των πυρκαγιών. Σε μια χώρα που οι επικίνδυνες περιοχές είναι συγκεκριμένες, ενώ και τα επίφοβα δάση μπορούν να αριθμηθούν και να χαρτογραφηθούν.
Μήπως τελικά έχουμε… πάρει λάθος πορεία σε πολλά πράγματα, όσον αφορά στην κλιματική αλλαγή, αλλά και την «πράσινη ενέργεια»;
Σ’ αυτό που συμφωνούν όλοι είναι ότι απαιτείται νέα εθνική πολιτική για τη δασοπροστασία. Εάν αναλογιστούμε ότι μέσα στη φύση έχουν αναπτυχθεί, πλέον, πολύ περισσότερο δραστηριότητες του ανθρώπου, όπως για παράδειγμα οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειες (ΑΠΕ). Δεν είναι δυνατόν να έχουμε και τα τελευταία χρόνια τόσες πολλές καταστροφές στο περιβάλλον, πρόσφατα θρηνήσαμε πυροσβέστες και επιβαίνοντες σε πυροσβεστικά ελικόπτερα και να λέμε ότι προσπαθούμε για το καλύτερο.
Χρειάζεται και συνολικός επανασχεδιασμός του επιχειρησιακού σχεδίου, με βάση τα όσα έχουν πραγματοποιηθεί, λόγω και της κλιματικής αλλαγή, όπως το πρόγραμμα «AntiNERO», με βάση τα όσα έχουν ψηφιστεί και πρόσφατα. Υπάρχει ανάγκη για ουσιαστικές θεσμικές αλλαγές…
Με όλον τον σεβασμό προς τους ανθρώπους που επιχειρούν κατά την κατάσβεση, υπάρχουν περιπτώσεις που δίνεται η εντύπωση ότι λαμβάνουν μέρος, ειδικά επιχειρησιακά άτομα που δεν γνωρίζουν από τέτοιες καταστάσεις. Αυτή η εντύπωση γεννιόταν και όσα είδαμε από το Συντονιστικό Κέντρο Επιχειρήσεων και Διαχείρισης Κρίσεων της Πολιτικής Προστασίας, όταν βρέθηκαν εκεί από κοινού ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας Κωνσταντίνος Τασούλας και ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης. Σαν να κοιτούσαν οι αρμόδιοι κάποιες δορυφορικές εικόνες και συγκεκριμένους μετεωρολογικούς χάρτες, χωρίς να μπορούν να επέμβουν.
Στις 31 Ιουλίου 2026 είχαμε δυο εστίες πυρκαγιάς στη Βοιωτία, στις περιοχές Ξηρονομής – Δόμβραινας και στο Καλαμάκι (κοντά στον Άγιο Βασίλειο). Η 1η αντιμετωπίστηκε την ίδια ημέρα, εάν και έκανε καταστροφές, η 2η ξέφυγε και με τη βοήθεια των ανέμων πήρε πορεία προς κοιλάδα που οδηγεί στα σύνορα με την Αττική.
Τελικά, η πυρκαγιά έφτασε αργά το μεσημέρι ψηλά και δυτικά στην πλαγιά που οδηγεί στο Πόρτο Γερμενό και στον κόλπο της περιοχής. Η φωτιά βρέθηκε στη συγκεκριμένη πλαγιά και άρχισε να κατεβαίνει νοτιοανατολικά όχι με τόσο γρήγορους ρυθμούς, καθώς φυσούσαν – ισχυροί έως θυελλώδεις – άνεμοι από βόρειες, βορειοανατολικές διευθύνσεις.
Η φωτιά είχε ύλη για να κάψει ανατολικά και νότια, οπότε κατέβαινε πλάγια ή αυτό που λέμε στην αργκό με τον «κώλο». Οι φλόγες θα έπρεπε να σταματήσουν κάπου εκεί, έστω και λίγο έξω από το Πόρτο Γερμενό, γι’ αυτόν τον λόγο αργά το απόγευμα πήραν μέρος στην κατάσβεση δυο ελικόπτερα (ένα Erickson και ένα Bell), επιχειρώντας στην πλαγιά, ενώ χαμηλά στον κόλπο, μαζεύτηκαν πυροσβεστικά οχήματα, άνδρες, ενώ ξεκίνησαν βαρέα οχήματα του στρατού να ανοίγουν αντιπυρικές ζώνες. Μήπως και μπορέσουν οι δυνάμεις να τη σταματήσουν.
Για να σταματούσε η φωτιά έπρεπε όχι απλά να μην κάψει τον οικισμό στο Πόρτο Γερμενό, αλλά να μην έφτανε χαμηλά στον κόλπο και… έστριβε. Με τη φορά που είχαν οι άνεμοι στη συνέχεια θα έβρισκε… ευθεία για να φύγει προς νότια, προς την πλαγιάς που ήταν απέναντι και στη συνέχεια προς το όρος Πατέρα, προς Ψάθα, Μέγαρα και Αλεποχώρι.
Και το αναφέρουμε αυτό διότι είδαμε και την 1η Αυγούστου, ενώ η πυρκαγιά είχε κάψει το Πόρτο Γερμενό, ελικόπτερα να ρίχνουν νερό προς το μέτωπο που πήγαινε αργά προς τα Βίλια και αυτό που είχε ανέβει στο Κιθαιρώνα, σε περιοχές που η φωτιά πήγαινε με τον… κώλο. Με τον συγκεκριμένο άνεμο η φωτιά θα έφτανε αργά προς Άγιο Νεκτάριο, Πάτημα και Βίλια, πιο επίφοβες περιοχές ήταν Αγία Παρασκευή και Κρύο Πηγάδι, εφόσον το μέτωπο πήγαινε σιγά, σιγά προς ανατολικά.
Εκεί που η πυρκαγιά βρήκε… ανοιχτό δρόμο ήταν προς τα νότια και τον Μύτηκα, φτάνοντας τελικά στην άλλη πλευρά σε Βενίζα και Λούμπα. Το γνώριζε άραγε αυτό κανείς; Είχε κάποιος μελετήσει μετεωρολογικά μοντέλα. Είχε χαρτογραφήσει την περιοχή; Εάν φυσούσε με την ίδια ένταση από τα δυτικά, τότε η φωτιά θα είχε φτάσει χρόνο…dt όχι στα Βίλια, αλλά στη… Χαλκίδα! Ο άνεμος από τα δυτικά, ο πουνέντες όπως λένε οι ναυτικοί, είναι ο χειρότερος καιρός, δεν μπορεί κάποιος από πουθενά να… καλυφθεί. Είναι ο άνεμος που φυσούσε το απόγευμα στο Μάτι, και την ίδια ημέρα στην Κινέτα!
Κάποτε στα μέρη μας εστίας φωτιάς κατέβαινε με ανέμους από βόρειες διευθύνσεις με δασική πλαγιά. Η πυρκαγιά έτρεχε και έπρεπε να παρθούν γρήγορες αποφάσεις. Τότε, αποφασίστηκε να επέμβει ένας ιδιώτης που είχε εκσκαφέα, μαζί με τις πυροσβεστικές δυνάμεις. «Εάν ανοιχτεί ζώνη σ’ αυτά τα σημεία, χαμηλά στο βουνό, θα μπορέσουμε να περιορίσουμε τη φωτιά, για να μην μπει μέσα στον κάμπο, στα χωράφια με καλλιέργειες, κυρίως με ελιές, και σε καύσιμη ύλη που είχε χαμηλή, αλλά ξερή βλάστηση», ακούστηκε. Έτσι και έγινε, μέσα σε 20-25 λεπτά. Όταν έφτασε η φωτιά, βρήκε… εμπόδιο και σβήστηκε με τη δράση πυροσβεστών και πολιτών με υδροφόρες. Μιλάμε και για μια εποχή που το έρθουν αεροσκάφη ήταν… πολυτέλεια.
Για το θέμα της πρόληψης κρατήστε δυο λόγια που μας είπε ένας ηλικιωμένος άνδρας σε χωριό. «Τα τελευταία χρόνια κινδυνεύουν και καίγονται σπίτια σε χωριά και ολόκληροι οικισμοί, παλαιότερα αυτό δεν γινόταν σε τόσο μεγάλο βαθμό. Τώρα υπάρχει νόμος για τον καθαρισμό των οικοπέδων. Παλιά γύρω από τα χωριά και κοντά σ’ αυτά υπήρχαν ζώα από κτηνοτρόφους που έτρωγαν ή έσπαγαν τη βλάστηση και τα χόρτα. Υπήρχαν και άλλα επαγγέλματα με πολίτες να δραστηριοποιούνται σε χωράφια, κοντά σε δάση και μέσα σ’ αυτά», μας ανέφερε… Καταλαβαίνετε ποιο είναι το νόημα αυτών των λέξεων, αργότερα ακούστηκε και από επιστήμονες, σχετικά με πώς μπορεί να διαμορφωθεί το έδαφος πριν αλλά και κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού.
Πριν αναφέραμε για το γεγονός πως οι φωτιές στη συντριπτική πλειοψηφία τους έχουν γενεσιουργό αιτία τον άνθρωπο και τις δραστηριότητες του. Και η πυρκαγιά στο Καλαμάκι, κοντά στον Άγιο Βασίλειο, σύμφωνα με τα στοιχεία που έγιναν γνωστά, ξεκίνησε σ’ ένα σημείο και από μια αιτία, ενώ πριν από περίπου έναν μήνα είχε συμβεί το ίδιο. Και τελικά τι έγινε; Διορθώθηκε κάτι; Πάρθηκαν μέτρα προς την ιδιωτική εταιρεία; Εκ των υστέρων κάποιοι κινήθηκαν, με αποτέλεσμα και την προφυλάκιση συγκεκριμένων ατόμων… Το γεγονός ότι είχαμε ξανά φέτος ενάρξεις πυρκαγιών από τσιγάρα που πέταξαν ασυνείδητοι οδηγοί ή από υπαίθριες εργασίες ημέρες που απαγορευόταν μας… ξεπερνάει!
Σημειώνεται ότι η εποπτεύουσα Εισαγγελέας της Διεύθυνσης Αντιμετώπισης Εγκλημάτων Εμπρησμού (ΔΑΕΕ) διέταξε τη διενέργεια προκαταρκτικής εξέτασης σε πανελλαδικό επίπεδο, με αντικείμενο τη διερεύνηση τυχόν αξιόποινων πράξεων που σχετίζονται με εγκαταστάσεις αιολικών σταθμών παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας, κατόπιν συνεννόησης με τον Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου.
Η εισαγγελική παραγγελία εκδόθηκε με αφορμή τη μεγάλη πυρκαγιά που ξεκίνησε από τη Βοιωτία, για την οποία βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη ποινική διερεύνηση, αλλά και υπό το πρίσμα άλλων περιστατικών εκδήλωσης πυρκαγιών σε εγκαταστάσεις αιολικών πάρκων.
Αυτή τη φορά είχαμε νεκρούς κατά την επιχειρησιακή διαδικασία… Κάποιοι αναφέρουν ότι η κατάσβεση της φωτιάς γίνεται δυστυχώς σε πολλές περιπτώσεις με ελλιπέστατο κεντρικό σχεδιασμό και σε μεγάλο βαθμό χάρη στις πρωτοβουλίες που παίρνουν πυροσβέστες και εθελοντές. Τι έχετε να τους πείτε και να τους απαντήσετε, ενώ αναμένονται απαντήσεις… Ξαναβλέποντας την εναέρια σύγκρουση στην Ψάθα με τα πυροσβεστικά ελικόπτερα Bell, ακούγοντας τα παράπονα των πυροσβεστών και των εθελοντών, πρέπει να δούμε ξανά το θέμα του συντονισμού και της υπερεργασίας. Τα εναέρια επιχειρούσαν υπό συντονισμό, ή τα δύο παλικάρια χάθηκαν πάνω στη ζέση τους να σβήσουν τη φωτιά, λειτουργώντας στα τυφλά;
Πολλά πρέπει να αλλάξουν, διαφορετικά κάθε χρόνο θα θρηνούμε, με το μέλλον μας να γίνεται ακόμα χειρότερο. Κάθε χρόνο οι αναμνήσεις μας, θα μένουν εκεί, χωρίς μέλλον, να ξεθωριάζουν...
Χωρίς να ξεχνάμε την περιβαλλοντική συνείδηση, την πρόληψη με μάθημα και από τα σχολεία, κάποτε μας πήγαιναν και φυτεύαμε δέντρα ως μαθητές. Με προγράμματα στα σχολεία και για την κλιματική κρίση, ώστε οι νεότερες γενιές να είναι πιο ευαίσθητες με το περιβάλλον… Όπως έγραψε ο Ανδρέας Κουτσόλαμπρος (πρόεδρος του Δικηγορικού Συλλόγου Αθηνών), ο οποίος μίλησε στην «Καθημερινή» για τον... δικό του Κιθαιρώνα: «Σε μια πατρίδα που κάθε χρόνο χάνει ένα μεγάλο μέρος των δασών της, σε μια πατρίδα που αφαιρεί κάθε χρόνο ζωή και υγεία από τα παιδιά και τα εγγόνια μας, δεν μας έχει απομείνει τίποτε άλλο από την ελπίδα, πρώτον να αφεθεί η φύση στις καμένες εκτάσεις να βρει, χωρίς ανθρώπινες παρεμβάσεις και καταπατήσεις, τον δρόμο της και δεύτερον οι νεότερες γενιές να είναι πιο ευαίσθητες με το περιβάλλον από τις δικές μας».
Πάμε να δούμε θέματα που θίξαμε παραπάνω με περισσότερα στοιχεία
Οι συνθήκες κάτω από τις οποίες επιχειρούν οι πυροσβέστες είναι αυτές που πρέπει; Όταν επιχειρούν οι πυροσβέστες, έχουν μαζί τους τα δέοντα; Διότι είδαμε να τους πηγαίνουν, για παράδειγμα, νερά οι εθελοντές.
Ακούς ανθρώπους με θέσεις ευθύνης και παίρνουν αποφάσεις, νομοθετούν, και διαπιστώνεις ότι δεν γνωρίζουν εάν υπάρχουν δεξαμενές σε συγκεκριμένες θέσεις, εάν υπάρχουν δασικοί δρόμοι, καθαρισμένα οικόπεδα, τι είναι το πρόγραμμα «AntiNERO» και πώς υλοποιείται, πόσα χρήματα έχει κοστίσει αυτό… Οι πυροσβέστες γιατί μιλούν για κακοσυντηρημένα δίκτυα;
Στο Πόρτο Γερμενό είδαμε ότι αποκλείστηκαν – ευτυχώς σε ανοιχτό χώρο – μια ολόκληρη νύχτα πυροσβέστες, οχήματα, και κάποια συνεργεία που κάλυπταν με εικόνα την καταστροφή, με τη φωτιά να περνάει πολύ κοντά τους, θα λέγαμε από… πάνω τους. Το αναφέρουμε αυτό, για να τονίσουμε και τη σημασία που έχει η δημιουργία δρόμων διαφυγής… Έχουμε δει, άλλωστε, στο παρελθόν ότι έχουν υπάρξει τραγικά αποτελέσματα, όταν δεν μπορεί κάποιος να απομακρυνθεί.
Ποιο είναι το πλαίσιο κάτω από το οποίο λειτουργούν τα αιολικά πάρκα, τα φωτοβολταϊκά, οι ανεμογεννήτριες, οι μπαταρίες αποθήκευσης και οι μονάδες συγκέντρωσης της ενέργειας, ώστε να μην υπάρχουν θέματα, όπως αυτά που παρουσιάστηκαν με αναφλέξεις; Ποια είναι η κατάσταση των δικτύων μεταφοράς της ενέργειας (εδώ προσθέστε και τον ΔΕΔΔΗΕ);
Όπως έγινε γνωστό, σε σπινθήρες που προκλήθηκαν από την επαφή καλωδίων χαμηλής τάσης του ΔΕΔΗΕΕ αποδίδεται, από τα μέχρι στιγμής στοιχεία της έρευνας των ανακριτικών αρχών του Πυροσβεστικού Σώματος, η πυρκαγιά που ξέσπασε το πρωί της Δευτέρας (10/08) στον Κουβαρά Αττικής.
Τελικά, το «AntiNERO» είναι πρόγραμμα πρόληψης για την προστασία των Δασών; Ρωτάμε, γιατί είδαμε τις προηγούμενες ημέρες ότι όσα αναφέρει χρησιμοποιήθηκαν πάνω στη φωτιά, ή μετά τα καταστροφές, για να ανοιχτούν αντιπυρικές ζώνες και να καθαριστούν περιοχές από καύσιμη ύλη! Το «AntiNERO» χρηματοδοτείται από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, Εστιάζει σε καθαρισμούς δασών, απομάκρυνση καύσιμης ύλης, διάνοιξη και συντήρηση δασικών δρόμων και αντιπυρικών ζωνών για τη μείωση του κινδύνου πυρκαγιών.
Να αναφέρουμε ότι στη συζήτηση που έχει ανοίξει γύρω από την αποτελεσματικότητα του «AntiNERO» παρενέβη η Πανελλήνια Ομοσπονδία Γεωτεχνικών Δημοσίων Υπαλλήλων, με αφορμή και την καταστροφική φωτιά που έπληξε τη Δυτική Αττική.
Η Ομοσπονδία απορρίπτει την κριτική που ασκείται στο πρόγραμμα, σημειώνοντας πως υπάρχει μία βασική διάκριση που πρέπει να γίνεται. Το «AntiNERO» σχεδιάστηκε για να περιορίζει τις συνθήκες που ευνοούν την εξάπλωση μιας δασικής πυρκαγιάς και όχι για να υποκαταστήσει την επιχείρηση κατάσβεσης. Οι γεωτεχνικοί επικαλούνται, μάλιστα, την εικόνα που άφησε πίσω της η πρόσφατη φωτιά στη Δυτική Αττική για να υποστηρίξουν ότι οι εργασίες που είχαν προηγηθεί σε συγκεκριμένα σημεία λειτούργησαν θετικά.
Όλα τα παραπάνω ισχύουν και για μέρη μας… Και στην περιοχή μας είχαμε, άλλωστε, πυρκαγιές, οι περισσότερες αντιμετωπίστηκαν με επιτυχίες, αλλά υπήρχαν και «φωνές» από πολίτες, ειδικά για το θέμα της πρόληψης. Τι γίνεται με τα ακάθαρτα οικόπεδα (είτε δημόσια, είτε ιδιωτικά) και τους πυροσβεστικούς κρουνούς;
Υπάρχουν κοινόχρηστοι χώροι και στα μέρη μας, όπου παρατηρούνται συσσωρευμένα απορρίμματα και αυξημένη παρουσία ξηρής βλάστησης; Διαβάσαμε για σχετικές καταγγελίες από κατοίκους. Ποιες είναι οι ευθύνες που έχουν οι πολίτες, οι Δήμοι, η Περιφέρεια, το δασαρχείο, η Πυροσβεστική Υπηρεσία και το κράτος; Ποιοι είναι αυτοί που ελέγχουν, εάν δεν έχουν καθαριστεί συγκεκριμένοι χώροι, ιδιωτικοί ή δημοτικοί, εάν έγιναν αντιπυρικές ζώνες; Κάνουν κάποιοι τα «στραβά μάτια» σε ακαθάριστα οικόπεδα; Κάποτε άνοιγαν αντιπυρικές ζώνες οι Μικτές Ομάδες Μηχανημάτων Ανασυγκροτήσεως (ΜΟΜΑ) και τα αποτελέσματα ήταν εμφανή…
Εν τω μεταξύ. ούτε μία αντιπυρική ζώνη δεν υπήρχε στη Δυτική Αττική, στην περιοχή όπου εκδηλώθηκε η καταστροφική πυρκαγιά των τελευταίων ημερών, η οποία κατέκαψε περίπου 150.000 στρέμματα δασικής έκτασης. Η εντυπωσιακή αυτή αναφορά υπάρχει στο εμπιστευτικό σχέδιο της Πυροσβεστικής για τη δασοπυρόσβεση το φετινό καλοκαίρι, το οποίο αποκάλυψε η εφημερίδα «ΤΑ ΝΕΑ».
Η συγκεκριμένη κατηγορηματική καταγραφή της Πυροσβεστικής περί πλήρους ανυπαρξίας αντιπυρικών ζωνών στη Δυτική Αττική ουσιαστικά «διαψεύδει», μάλιστα, υπηρεσιακούς παράγοντες που δήλωσαν προ ολίγων ημερών ότι είχαν γίνει τέτοιου είδους «ζώνες» κόστους 20 εκατ. ευρώ στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού προγράμματος «AntiNERO».
Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία του Ευρωπαϊκού Συστήματος Πληροφόρησης για Δασικές Πυρκαγιές (EFFIS), η Ελλάδα δεν είναι η χώρα με τα περισσότερα ξεσπάσματα πυρκαγιών στη Μεσόγειο, καθώς Ισπανία και Ιταλία καταγράφουν, για παράδειγμα, κάθε χρόνο πολλαπλάσιες εστίες. Μόνο που η Ελλάδα καταλαμβάνει αρνητική πρωτιά στην Ευρώπη σε αναλογία καμένης έκτασης ανά συμβάν. Πέρα από το κλίμα που επικρατεί στη χώρα και τη διαμόρφωση του εδάφους, γιατί συμβαίνει αυτό;
Μήπως τελικά και το μοντέλο πυρόσβεσης είναι λάθος; Τι γίνεται με την αεροπυρόσβεση και την… εισβολή ιδιωτικών εταιρειών και την ενοικίαση πανάκριβων εναέριων μέσων; Γιατί οι επίγειες δυνάμεις, αυτές που μπορούν να σβήσουν πραγματικά μια φωτιά στο έδαφος, μετά και την επέμβαση των αεροσκαφών, φωνάζουν ότι έχουν αφεθεί στην απόλυτη αποδυνάμωση;
Η ξεκίνησε από τη Βοιωτία, επεκτάθηκε σε μεγάλη έκταση και στη Δυτική Αττική. Εάν αξιολογήσουμε την αποτελεσματικότητα των εκτεταμένων αντιπυρικών ζωνών που δημιουργήθηκαν μέσω του προγράμματος «AntiNERO», συνολικού προϋπολογισμού περίπου 700 εκατ. ευρώ, μπορούμε να πούμε ότι είχαν αποτέλεσμα;( https://www.facebook.com/groups/5509932252403889/permalink/28294854770151647 )
Κάποιοι ρωτούσαν; «Είδατε στα κανάλια στις live μεταδόσεις έστω μια ζώνη πυροπροστασίας, έστω πέριξ οικισμών, στα δάση μας που καίγονται;». Κάποτε υπήρχαν και οι παλαιότεροι θυμούνται ότι ήταν πολλές. Στις πρόσφατες πυρκαγιές, έτρεχαν να ανοίξουν την τελευταία στιγμή κάποιες πρόχειρες, το είδαμε με τα μάτια μας, με βαριά οχήματα του στρατού, αλλά δυστυχώς φάνηκε ότι ήταν πολύ αργά. Με βάση την κατανομή των αρμοδιοτήτων, η ευθύνη για τη δημιουργία και συντήρηση των ζωνών δασοπροστασίας (αντιπυρικές ζώνες) ανήκει στο Υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας που έχει τον εθνικό σχεδιασμό για την πρόληψη και αντιμετώπιση των δασικών πυρκαγιών, τη χρηματοδότηση προγραμμάτων πρόληψης, τη Δασική Υπηρεσία (Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας) που έχει την κύρια ευθύνη για τον σχεδιασμό, την έγκριση και την εκτέλεση έργων δασοπροστασίας μέσα σε δημόσια δάση και δασικές εκτάσεις. Αποφασίζει πού απαιτούνται αντιπυρικές ζώνες και εγκρίνει τις σχετικές μελέτες. Οι Δήμοι (ΟΤΑ) είναι υπεύθυνοι για καθαρισμούς βλάστησης και δημιουργία ζωνών πυροπροστασίας σε δημοτικούς χώρους, πάρκα, άλση και περιοχές που ανήκουν στην αρμοδιότητά τους. Συμμετέχουν στην προστασία οικισμών που γειτνιάζουν με δασικές εκτάσεις. Και κάποιοι συνεχίζουν, και έχουν τους λόγους που το κάνουν αυτό, να ρωτούν: «Ποιος είναι τελικά υπεύθυνος για τη διένεξη ζωνών δασοπροστασίας;».
Όπως αναφέραμε, και στις πρόσφατες πυρκαγιές φάνηκε να ανοίγονται αντιπυρικές ζώνες, την ύστατη στιγμή, γρήγορα και πρόχειρα, σε πολλές περιπτώσεις ενώ η φωτιά είχε φτάσει σε κατοικημένες περιοχές, όπως έγινε και στο Πόρτο Γερμενό. Καλά έκαναν οι Αρχές και τις άνοιξαν, αλλά άργησαν. Γιατί αυτό έπρεπε να γίνει όταν κάηκαν τα πάντα; Την ώρα που το κράτος ζητάει, και καλά κάνει, από τον πολίτη, να καθαρίσει το οικόπεδο του.
Δείτε δημιουργία αντιπυρικών ζωνών στη Λούμπα Μεγάρων κατά τη διάρκεια της εξέλιξης της πυρκαγιάς:
Όπως ειπώθηκε, η μεικτή αντιπυρική ζώνη, διάνοιξη και συντήρηση του δασικού δρόμου μέσω του προγράμματος Antinero (3η φάση) ήταν ο λόγος που η πυρκαγιά δεν επεκτάθηκε στο Αλεποχώρι:
Όπως σας είχε αναφέρει ο «Πολίτης Αργολίδας» στα μέρη μας και κοντά σ’ αυτά, ο Δήμος Σπετσών έκανε «φρεσκάρισμα» στις αντιπυρικές λωρίδες που υπάρχουν στο νησί (ΥΓ. 1 στο παρακάτω δημοσίευμα https://politisargolidas.gr/index.php/greece/item/4218-2025-06-21-02-04-42 και στο εξής θέμα https://politisargolidas.gr/index.php/greece/koinonia/item/4223-drone).
Γιατί οι φωτιές πρέπει να σβήνουν πριν καν ανάψουν. Διότι άπαξ και ξεκινήσει εστία θέλει από πέντε ως 10 λεπτά να γίνει φλόγα μεγάλου ύψους που θα χρειαστεί όχημα για κατάσβεση, και αυτό αν τελικά προλάβει να έρθει στον χρόνο που χρειάζεται και πάντα όταν οι καιρικές συνθήκες δεν είναι δραματικά έντονες. Η φωτιά λοιπόν σβήνει πριν ανάψει. Πώς γίνεται αυτό;
Κάποιοι που έχουν γνώσεις από δασοπυρόσβεση (https://geopolitics.iisca.eu/tag/%CE%B1%CE%BB%CE%B5%CE%BE%CE%B1%CE%BD%CE%B4%CF%81%CE%BF%CF%83-%CE%BD%CE%BA%CE%BB%CE%B1%CE%BD/) αναφέρουν ότι χρειάζεται:
-Αποψίλωση καύσιμης ύλης.
-Δάση με βιοποικιλότητα σε χλωρίδα μεν αλλά με στρατηγική φύτευση όπου θα υφίστανται αντιπυρικές ζώνες μεγάλου πλάτους και με δεξαμενές νερού ανά αριθμό στρεμμάτων (Υπουργείο Περιβάλλοντος και Δασαρχεία είναι εδώ οι κύριοι υπεύθυνοι).
-Μονάδες προστασία δασών και ελέγχων εντός των δασών.
-Εκμετάλλευση δάσους, όπως παλαιότερα με επαγγέλματα που θα ασχολούνται σ’ αυτό.
-Ξήλωμα κάθε υπέργειας γραμμής χαμηλά τάσης και ενέργειας που διασχίζουν εναέρια το δάσος.
-Τα δάση ναι μεν πρέπει να είναι προσβάσιμα σε όλους, αλλά όχι ανεξέλεγκτα.
Οι φωτογραφίες είναι από συγκεκριμένες πυρκαγιές, μια στο Στεφάνι Κορινθίας που προκλήθηκε από φωτοβολταϊκό πάρκο και μια στο Λασίθι Κρήτης που προκλήθηκε από ανεμογεννήτριες και δυστυχώς καίει ακόμα. Υποτίθεται ότι όλες αυτές οι εγκαταστάσεις γίνονται για να καταπολεμηθεί η κλιματική αλλαγή. Δε μπορείτε να διανοηθείτε, όμως, πόσο μεγαλύτερη ζημιά κάνουν στην ατμόσφαιρα, από τη μια οι καπνοί των δασών που καίγονται (δισεκατομμύρια τόνοι θερμοκηπικών αερίων εκλύονται) και από την άλλη η έλλειψη των δασών που έκαναν εξαιρετικό καθαρισμό των ρύπων που γεμίζει η ατμόσφαιρα. Καλό βράδυ.
Τι έχετε να απαντήσετε στα ρεπορτάζ που αναφέρουν ότι η καταστροφή των δασών το καλοκαίρι προκύπτει από τέσσερις βασικές επιλογές; Μιλώντας για έμφαση στην καταστολή αντί για την πρόληψη, την υποχρηματοδότηση και απαξίωση της δασικής υπηρεσίας, την εγκατάλειψη της ενεργού διαχείρισης των δασών, και την αλλαγή χρήσης γης (οικόπεδα, ΑΠΕ). Η υποβάθμιση και οι πυρκαγιές ανοίγουν, άλλωστε, τον δρόμο για δόμηση, κτηνοτροφική υπερβόσκηση ή τοποθέτηση ενεργειακών υποδομών σε καμένες εκτάσεις.
Ενδεικτική εικόνα από τον ΣΔΑΚ Διγενής (Σύλλογος Δασοπροστασίας Ανατολικής Κορινθίας).
Δαπανώνται τεράστια ποσά σε εναέρια μέσα, τα οποία είναι υπέρ-απαραίτητα, αλλά υπάρχουν «φωνές» ότι παραμερίζονται τα έργα πρόληψης και διαχείρισης καύσιμης ύλης στο έδαφος. Πείτε μας με το χέρι στην καρδιά! Γίνεται καθαρισμός και απομάκρυνση ξερής ύλης, με αποτέλεσμα να μη συσσωρεύεται σε καίρια σημεία δασικών περιοχών εύφλεκτο υλικό; Και δεν μιλάμε στην καρδιά μεγάλων δασικών εκτάσεων, αλλά σε καίρια σημεία. Σε μεγάλα δάση θα μπορούσαν να λειτουργούν αντιπυρικές ζώνες για πρόληψη, αλλά και μετά στη διάρκεια της μάχης για να πλησιάζουν δυνάμεις, ακόμα και εάν δεχτούμε ότι πολλές φορές οι καιρικές συνθήκες είναι πολύ δύσκολες με αποτέλεσμα η φωτιά να περνάει από τις ζώνες.
Οπότε μιλάμε για ανύπαρκτη πρόληψη, κάθε καλοκαίρι «πάμε και όπου… βγει», στην πυροσβεστική υπηρεσία υπάρχουν πολλά οργανικά κενά, οι εποχικοί πυροσβέστες αντιμετωπίζονται ως εργαζόμενοι δεύτερης κατηγορίας, οι δασικές υπηρεσίες έχουν απαξιωθεί και υποστελεχωθεί πλήρως, λειτουργούν με τεράστιες ελλείψεις προσωπικού και πόρων, στερώντας από το πεδίο τους ανθρώπους που ξέρουν το δάσος καλύτερα από τον καθένα. Έχετε να πείτε κάτι για τα παραπάνω;
Οι εποχικοί πυροσβέστες ανέφεραν στη σελίδα στο Facebook: «Κύριε Πρωθυπουργέ, δεν πειράζει, απολύστε μας και πάλι στο 8μηνο και στείλτε τα ΜΑΤ να μας χτυπήσουν, επειδή ζητάμε να εργαζόμαστε τον χειμώνα στην πρόληψη των δασών αντί να μας πληρώνετε μέσω ΟΑΕΔ και να καθόμαστε. Αν είχαμε φτιάξει αντιπυρικές ζώνες τον χειμώνα μέσα στα δάση, θα καιγόταν το Πόρτο Γερμενό;
Σύμφωνα με την ενημέρωση που έλαβε ο πρωθυπουργός, οι αναταράξεις λόγω των ισχυρών ανέμων δεν επιτρέπουν ακόμη στα αεροσκάφη να πραγματοποιούν ρίψεις νερού, με αποτέλεσμα οι εναέριες επιχειρήσεις να συνεχίζονται αποκλειστικά με τη χρήση ελικοπτέρων».
Σχετικά με τα εναέρια μέσα είναι καλό να αλλάξουμε πολιτική και να κινηθούμε το γνώμονα ότι μια σύγχρονη αεροπυρόσβεση χρειάζεται διαφορετικά μέσα για διαφορετικές αποστολές. Εφόσον, οι κλιματικές και επιχειρησιακές συνθήκες έχουν αλλάξει και θα συνεχιστεί αυτό, οφείλουμε ως κράτος να προμηθευτούμε και τα κατάλληλα μέσα αντιμετώπισης της φωτιάς.
Όπως διαβάσαμε, το γεγονός ότι ένα αεροσκάφος μεταφέρει περισσότερο νερό δεν σημαίνει αυτομάτως ότι είναι καλύτερο σε κάθε πυρκαγιά. Η Ελλάδα έχει ένα από τα δυσκολότερα περιβάλλοντα αεροπυρόσβεσης, απότομα βουνά, χαράδρες, νησιά, περιορισμένους χώρους ελιγμών και συχνά πολύ ισχυρούς ανέμους. Η χώρα χρειάζεται σύγχρονα μέσα, αλλά πάνω απ' όλα χρειάζεται ταχύτητα στην ανανέωση του στόλου και σοβαρή επένδυση στην πρόληψη.
Έστειλαν, τελικά, κάποιους να σβήσουν μέτωπα της φωτιάς πάνω σε παλιό πεδίο βολής, χωρίς καμία ενημέρωση; Ρωτάμε, διότι όπως κατήγγειλε η Ομάδα Συμβολής Αντιμετώπισης Καταστροφών «η ΟΣΑΚ παρέμεινε μέχρι τις πρώτες πρωινές ώρες στο μέτωπο της πυρκαγιάς στη Δυτική Αττική, με το όχημα και τα μέλη της ομάδας να επιχειρούν αδιάκοπα στην περιοχή.
Η κατάσβεση της φωτιάς γίνεται δυστυχώς με ελλιπέστατο κεντρικό σχεδιασμό και σε μεγάλο βαθμό χάρη στις πρωτοβουλίες που παίρνουν πυροσβέστες και εθελοντές.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα το χτεσινό περιστατικό όπου σβήναμε μεγάλο μέτωπο της φωτιάς στη Βενίζα Αττικής, μαζί με πέντε οχήματα της πυροσβεστικής και αρκετούς πυροσβέστες, όταν σχεδόν δίπλα μας (στα σαράντα μέτρα) ανατινάχτηκε παλιός όλμος! Μας είχαν στείλει να σβήσουμε φωτιά πάνω σε παλιό πεδίο βολής, χωρίς καμία ενημέρωση. Δεν χρειάζεται να πούμε κάτι άλλο για την ανύπαρκτη οργάνωση...».
Υπενθυμίζουμε ότι ο Κυριάκος Μητσοτάκης ανέφερε σε κυριακάτικη ανάρτησή του: «Τα τελευταία χρόνια έχουμε επενδύσει όσο ποτέ άλλοτε στην ενίσχυση της Πολιτικής Προστασίας, αποκτώντας περισσότερα εναέρια και επίγεια μέσα, αξιοποιώντας νέες τεχνολογίες, προσλαμβάνοντας προσωπικό και οργανώνοντας καλύτερα τον κρατικό μηχανισμό. Υπάρχουν, όμως, στιγμές που η φύση και η ένταση των καιρικών φαινομένων ξεπερνούν κάθε ανθρώπινο σχεδιασμό και κάθε επιχειρησιακή δυνατότητα».
Πιο πολύ για παραδοχή «ήττας» το βλέπουμε αυτό. Δηλαδή, ο κρατικός μηχανισμός κατάφερε την αποστολή του; Και εάν ναι, για ποιον λόγο από τον κρατικό μηχανισμό και τις Αρχές μιλούν για ατέλειες και λάθη που πρέπει να διορθωθούν;
Μήπως κ. Πρωθυπουργέ, πρέπει να υπάρξει προσαρμογής της πολιτικής προστασίας στη χώρα, αλλά και στην υπόλοιπη Ευρωπαϊκή Ένωση; Μήπως θα ήταν θετικό να αναλάβετε σχετική πρωτοβουλία σε ευρωπαϊκό επίπεδο, μιας και μιλάμε για κλιματική κρίση; Τελικά, κυλούν όλα καλά με την πράσινη ενέργεια; Διότι υπάρχουν «φωνές» που αναφέρουν ότι θυσιάζεται το περιβάλλον στο βωμό των κερδών.
Στη χώρα υπάρχουν, πλέον, πολλές εγκαταστάσεις ΑΠΕ (Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας). Τα βουνά μας έχουν γεμίσει από ΑΠΕ. Τελικά, με βάση τα τελευταία γεγονότα υπάρχει ελλιπής συντήρηση σ’ αυτές τις εγκαταστάσεις (από τους επενδυτές όταν μιλάμε για ιδιώτες). Γίνεται έλεγχος της ορθής λειτουργίας από τους αρμόδιους κρατικούς φορείς και τις υπηρεσίες, βάσει και των συνθηκών που επικρατούν στη χώρα τα καλοκαίρια;
Τι έχει να πει κάποιος στη Βιβή Γυαλιά από το Πόρτο Γερμενό, που μίλησε στο «Reυters» (3/8/26): «Είναι λες και μου έχεις ξεριζώσει την καρδιά. Γιατί ήταν ένα πανέμορφο μέρος. Εδώ περνούσαμε τα καλοκαίρια μας. Έχουμε ζήσει πολύ ευχάριστες στιγμές και δεν υπάρχει τίποτα πια. Δεν λέω ότι δεν φυσούσε αρκετά, αλλά θα μπορούσαν να την είχαν προλάβει και το αφήσανε και κάηκε.
Σε όλα αυτά τα σπίτια που βλέπεις δεν έπεσε σταγόνα νερό, δεν ήρθε ούτε ένα πυροσβεστικό. Απλά τα αφήσανε και κάηκαν όλα. Μου φαίνεται απάνθρωπο όλο αυτό. Δεν είναι το σπίτι, το σπίτι μας είναι όλο αυτό και δικό σου σπίτι και ολονών σπίτι».
Τι έχετε να πείτε για όσους αναφέρουν τα παρακάτω στο Facebook (GreekBurger): «Δεν καίγονται μόνο τα δάση. Καίγεται και η υπομονή του κόσμου και η οργή απλώνεται πιο γρήγορα κι από τις φλόγες. Γεμίσαμε "ειδικούς" στα παράθυρα να αναλύουν τις στάχτες, αλλά κανείς δεν είναι ικανός να κρατήσει τη φλόγα μακριά από τη ζωή μας.
Βαρεθήκαμε να βλέπουμε την ίδια αποτυχημένη παράσταση, όπου αλλάζουν μόνο τα πρόσωπα, αφήνοντας τη ζωή μας στάσιμη μέσα στα ίδια ερείπια. Όσες υποσχέσεις κι αν δίνετε, η ανικανότητά σας μένει ίδια… δεν περιμένουμε πια τίποτα».
ΓΕΩΤ.ΕΕ: Απαιτείται νέα εθνική πολιτική για τη δασοπροστασία
Το ΔΣ του Γεωτεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδας χαρακτηρίζει τις δασικές πυρκαγιές και τη διαχείριση τους ένα συνεχιζόμενο πρόβλημα με ανυπολόγιστες συνέπειες στο φυσικό περιβάλλον και την οικονομία της χώρας. Καλεί σε έναν συνολικό επανασχεδιασμό του επιχειρησιακού σχεδίου και τονίζει την ανάγκη ουσιαστικών θεσμικών αλλαγών, σύμφωνα και με το θέμα που φιλοξένησε το «dnews.gr».
Όπως αναφέρει: «Δυστυχώς, η φετινή εξέλιξη των δασικών πυρκαγιών και κυρίως οι διαστάσεις που έλαβαν, προκαλώντας τεράστιες καταστροφές στο φυσικό και ανθρωπογενές περιβάλλον καίγοντας ανεξέλεγκτα χιλιάδες στρέμματα δασικής και αγροτικής παραγωγικής γης, δεν επιτρέπουν στο Γεωτεχνικό Επιμελητήριο να αισιοδοξεί για την αποτελεσματικότητα του επιχειρησιακού σχεδιασμού, παρά τους τεράστιους οικονομικούς και ανθρώπινους πόρους που διατέθηκαν.
Στις περιπτώσεις τόσο μεγάλων καταστροφών, είναι συχνή η αναφορά των "ειδικών και των αρμοδίων" που είχαν την ευθύνη της διαχείρισης των πυρκαγιών, στις καιρικές συνθήκες που επικρατούσαν, στο δύσκολο δασικό ανάγλυφο, την πυκνή βλάστηση και κυρίως στην ένταση του ανέμου που δεν επέτρεψε στα εναέρια μέσα να επιχειρήσουν αποτελεσματικά και να συμβάλουν στον περιορισμό της επέκτασης των πυρκαγιών».
Αυτή την ιδιαιτερότητα στη δράση των εναερίων μέσων τόσο το Γεωτεχνικό Επιμελητήριο όσο και οι ειδικοί δασολόγοι που είχαν τοποθετηθεί δημόσια σε ημερίδες που οργάνωσε το ΓΕΩΤ.ΕΕ, την είχαν επισημάνει, καταλήγοντας στην ανάγκη για έναν συνολικό επανασχεδιασμό του επιχειρησιακού δόγματος και για μια πιο ολιστική διαχείριση των δασικών πυρκαγιών, με ισχυρές και κατάλληλα διασπαρμένες επίγειες δυνάμεις του κατασταλτικού μηχανισμού, οι οποίες θα λειτουργούν συμπληρωματικά και συνεργικά με τα αναγκαία εναέρια μέσα, που δεν είναι πάντοτε διαθέσιμα ή επιχειρησιακά αξιοποιήσιμα.
Για το Γεωτεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας, οι επαναλαμβανόμενες καταστροφές των τελευταίων ετών αναδεικνύουν τις διαχρονικές αδυναμίες στον τρόπο με τον οποίο οργανώνονται η πρόληψη, η επιχειρησιακή διαχείριση και η μεταπυρική αποκατάσταση και επαναφέρουν την ανάγκη ουσιαστικών θεσμικών αλλαγών που θα βελτιώσουν συνολικά τη λειτουργία του κρατικού μηχανισμού.
Τα τελευταία χρόνια, οι δασικές πυρκαγιές αντιμετωπίζονται με επιχειρησιακό δόγμα που στηρίζεται κατά κύριο λόγο στην καταστολή, δίνοντας προτεραιότητα στις ανθρώπινες υποδομές (σπίτια, οικισμούς, πόλεις κ.λπ.) σε μια χώρα που η μικρή κλίμακα του τοπίου και οι ανθρώπινες δραστηριότητες που διαδέχονται η μια την άλλη, περιορίζουν στην πράξη τη δυνατότητα του κατασταλτικού μηχανισμού να επέμβει έγκαιρα και αποτελεσματικά στα δασικά μέτωπα, τα οποία συχνά υποχωρούν στην επιχειρησιακή ιεράρχηση.
Το ΓΕΩΤ.ΕΕ επιμένει ότι η πρόληψη, η ολοκληρωμένη διαχείριση των δασικών οικοσυστημάτων, η μείωση της καύσιμης ύλης, η σωστή προετοιμασία του χώρου, η προηγούμενη ουσιαστική ενίσχυση και αξιοποίηση των Δασικών Υπηρεσιών, με σαφείς αρμοδιότητες, επαρκές προσωπικό, μέσα και σταθερούς πόρους, πρωτίστως στο έργο της πρόληψης, καθώς και η επιστημονική γνώση των γεωτεχνικών, αποτελούν αναγκαίες προϋποθέσεις για την αποτελεσματική προστασία των δασών αλλά και των τοπικών κοινωνιών που έχουν συνδέσει την οικονομική και κοινωνική τους βιωσιμότητα με τη δασική οικονομία. Η σημαντική χρηματοδότηση προληπτικών προγραμμάτων, οφείλει να συνοδεύεται από δημόσια, ανεξάρτητη και μετρήσιμη αξιολόγηση του κόστους, της ποιότητας και του πραγματικού αποτελέσματος των παρεμβάσεων.
Η χώρα χρειάζεται μια σύγχρονη πολιτική δασοπροστασίας που θα αντιμετωπίζει το δάσος ως ζωντανό οικοσύστημα. Για την υλοποίηση αυτής της πολιτικής είναι ιδιαίτερα σημαντικό να προηγηθεί η ουσιαστική ενίσχυση της Δασικής Υπηρεσίας σε προσωπικό, μέσα, διοικητική υποστήριξη και σταθερή χρηματοδότηση και να αποσαφηνιστούν θεσμικά, με ειδική νομοθετική ρύθμιση που θα αντικαταστήσει το άρθρο 1 παρ. 2 του ν. 2612/1998, οι δράσεις και οι αρμοδιότητες της Δασικής Υπηρεσίας στο πεδίο της πρόληψης. Η αναβάθμιση του ρόλου της και η συμμετοχή της στον κοινό επιχειρησιακό σχεδιασμό μπορούν και πρέπει να συζητηθούν μόνο μετά την κατεπείγουσα οργανωτική ανασυγκρότηση και ουσιαστική στελέχωσή της.
Παράλληλα, μετά από κάθε μεγάλη πυρκαγιά απαιτείται άμεση θεσμική και φυσική θωράκιση και προστασία των καμένων εκτάσεων. Η κήρυξη των πληγέντων δασικών εκτάσεων ως αναδασωτέων θα πρέπει να ακολουθείται άμεσα από αντιδιαβρωτικά και αντιπλημμυρικά έργα, η υλοποίηση των οποίων πρέπει να αποτελεί μέρος ενός ολοκληρωμένου Σχεδίου Μεταπυρικής Αποκατάστασης, με σαφές χρονοδιάγραμμα, συγκεκριμένους στόχους και σύστημα παρακολούθησης της αποτελεσματικότητάς του. Στο ίδιο πλαίσιο απαιτείται άμεση προστασία της άγριας πανίδας, με έγκαιρες και σαφώς χαρτογραφημένες απαγορεύσεις θήρας στις καμένες και στις οικολογικά συνδεδεμένες γειτονικές ζώνες.
Το ΓΕΩΤ.ΕΕ θεωρεί ότι η συσσωρευμένη εμπειρία και τα αρνητικά αποτελέσματα των τελευταίων ετών πρέπει επιτέλους να οδηγήσουν σε έναν ουσιαστικό και ειλικρινή διάλογο, με στόχο τις αναγκαίες μεταρρυθμίσεις στη διοίκηση και τομές στην ισχύουσα νομοθεσία, που θα βελτιώσουν το αντικείμενο της πρόληψης των δασικών πυρκαγιών αλλά και συνολικά τη λειτουργία του κρατικού μηχανισμού.
Βασικοί άξονες των αναγκαίων παρεμβάσεων είναι:
1. Η διαμόρφωση κοινά αποδεκτού πλαισίου Εθνικής Στρατηγικής Δασοπροστασίας, με επίκεντρο την πρόληψη και τη διαχείριση των δασικών οικοσυστημάτων καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους.
2. Ουσιαστική οργανωτική, θεσμική και στελεχιακή ενίσχυση των Δασικών Υπηρεσιών, με άμεσες προσλήψεις δασολόγων, δασοπόνων και λοιπού επιστημονικού, τεχνικού και διοικητικού προσωπικού, επαρκή χρηματοδότηση και σύγχρονο εξοπλισμό, ως αναγκαία προϋπόθεση πριν από οποιαδήποτε συζήτηση για διεύρυνση του ρόλου τους.
3. Καθιέρωση ολοκληρωμένου επιχειρησιακού σχεδιασμού, με κοινά και επικαιροποιούμενα σχέδια δράσης όλων των εμπλεκόμενων φορέων σε κλίμακα χωρικής αρμοδιότητας Δασαρχείου, σαφείς ρόλους και σταθερές διαδικασίες συνεργασίας.
4. Διαχείριση της καύσιμης ύλης, με την εφαρμογή, καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους, δασικών διαχειριστικών και αντιπυρικών σχεδίων, αξιοποίησης της δασικής βιομάζας, της εκτατικής κτηνοτροφίας και των Δασικών Συνεταιρισμών, με διαφανή αξιολόγηση των προγραμμάτων πρόληψης.
5. Πρόβλεψη για τη σύνταξη ολοκληρωμένων Σχεδίων Μεταπυρικής Αποκατάστασης, με προτεραιότητα στην προστασία του εδάφους και της φυσικής αναγέννησης, στην εκτέλεση αντιδιαβρωτικών και αντιπλημμυρικών έργων, στην προστασία της άγριας πανίδας και στην παρακολούθηση της αποκατάστασης με μετρήσιμους δείκτες.
6. Επένδυση στην περιβαλλοντική εκπαίδευση, στην ενημέρωση των πολιτών και στην καλλιέργεια κουλτούρας πρόληψης, ώστε η προστασία του φυσικού περιβάλλοντος να αποτελεί διαρκή κοινωνική προτεραιότητα.
Η χώρα δεν αντέχει να μετρά κάθε καλοκαίρι νέες απώλειες ανθρώπινων ζωών, καμένα δασικά οικοσυστήματα μεγάλης περιβαλλοντικής αξίας και την καταστροφή παραγωγικών πόρων. Η προστασία των δασών αποτελεί ζήτημα δημόσιας ασφάλειας, κοινωνικής συνοχής και περιβαλλοντικής ισορροπίας, ιδίως στη σημερινή εποχή της κλιματικής κρίσης.
Το Γεωτεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας δηλώνει ότι θα συνεχίσει να συμβάλλει, με επιστημονική τεκμηρίωση, υπευθυνότητα και θεσμικό λόγο, στη διαμόρφωση μιας σύγχρονης εθνικής πολιτικής για τη δασοπροστασία, τη βιώσιμη διαχείριση των φυσικών οικοσυστημάτων και την προσαρμογή της χώρας στις προκλήσεις της κλιματικής κρίσης.
Ακολουθεί μια αναφορά για τις μπαταρίες αποθήκευσης κ’ έκχυσης της παραγόμενης από ανεμογεννήτριες ενέργειας (είτε για αυτές που υπάρχουν, είτε για αυτές που ετοιμάζονται σε πολλά βουνά όπως στην Εύβοια). Το αναφέρουμε αυτό διότι οι πυρκαγιές που ξεσπούν σε χώρους μπαταριών είναι από τις πλέον δύσκολες να αντιμετωπιστούν και να σβηστούν.
( https://www.facebook.com/groups/syllogosmesoxwriwn/permalink/27658421713800252/ )Η Ρόδος πρέπει να γίνει ενεργειακός κόμβος με την εγκατάσταση πάνω από 330 ανεμογεννήτριες και πάνω από 400.000τμ φωτοβολταϊκά πάρκα. Πιστεύουμε, σε μια εποχή που η Ελλάδα χάνει εκατομμύρια δέντρα, τα εκατοντάδες ελαιόδεντρα που υπάρχουν στη συγκεκριμένη έκταση, να μην κοπούν, αλλά να μεταφυτευτούν...
( https://www.facebook.com/groups/300540357956468/permalink/1772281637448992/ )Δείτε στο βίντεο που ακολουθεί τα σημεία που πέρασε η φωτιά κατεβαίνοντας την πλαγιά προς το Πόρτο Γερμενό (Αττική), αφού είχε ξεκινήσει από τον Άγιο Βασίλειο (Βοιωτία). Φαίνεται ο κόλπος που υπάρχει στην περιοχή, με τη φωτιά να καίει πιο ανατολικά, έχοντας καλύψει μέρος της πορείας που έκανε προς τα νότια.
Εδώ φαίνεται το σημείο στο οποίο άρπαξε η φωτιά στον Άγιο Βασίλειο (Βοιωτίας) την 1η φορά, στις 27 Ιουνίου 2026, πάνω από το Καλαμάκι Καπαρελίου. Λίγο πιο κάτω άρπαξε η καταστροφική φωτιά στις 31 Ιουλίου 2026, που αποδίδεται σε σπινθήρες από εναέριο καλώδιο μέσης τάσης ιδιωτικού δικτύου αιολικού πάρκου στη θέση «Μαύρο Σπιθάρι»… Και οι Αρχές προφανώς είδαν ότι δεν έγιναν κάποιες από τις απαιτούμενες ενέργειες, ώστε να μην υπάρξουν σπινθήρες, ειδικά με αέρα.
Προσωρινά κρατούμενοι κρίθηκαν, μάλιστα, ο δήμαρχος Στυλίδας, ένας εργολάβος και ο ιδιοκτήτης εταιρείας, μετά τις απολογίες τους ενώπιον της Ανακρίτριας Θηβών, στο πλαίσιο της έρευνας για τη φωτιά στο αιολικό πάρκο στη Βοιωτία που επεκτάθηκε έως τη Δυτική Αττική.
Σύμφωνα με το πόρισμα της Διεύθυνσης Αντιμετώπισης Εγκλημάτων Εμπρησμού, η καταστροφική φωτιά αποδίδεται σε βραχυκύκλωμα που προκλήθηκε από την επαφή αγωγών μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας. Οι πραγματογνώμονες εκτιμούν ότι οι θυελλώδεις άνεμοι προκάλεσαν την ταλάντωση των καλωδίων, με αποτέλεσμα αυτά να έρθουν σε επαφή, να δημιουργηθεί ηλεκτρικό τόξο και οι σπινθήρες να πέσουν σε ξερή βλάστηση, προκαλώντας την έναρξη της φωτιάς.
Κατά την αυτοψία εντοπίστηκαν ίχνη τοπικής τήξης και θερμικής αλλοίωσης στους εξωτερικούς αλουμινένιους κλώνους των αγωγών, ευρήματα που, σύμφωνα με την τεχνική έκθεση, είναι συμβατά με την εκδήλωση βραχυκυκλώματος. Οι ανακριτικοί υπάλληλοι κατέσχεσαν τα επίμαχα τμήματα των καλωδίων, τα οποία εντάχθηκαν στη δικογραφία ως πειστήρια και αποτέλεσαν βασικό στοιχείο της έρευνας που οδήγησε στις διώξεις και την προφυλάκιση των τριών κατηγορουμένων.
Όπως τονίσαμε ακριβώς στην ίδια τοποθεσία είχε ξεσπάσει πυρκαγιά και πάλι εξαιτίας σπινθηρισμών στις 27 Ιουνίου 2026, αλλά για καλή τύχη των κατοίκων τότε δεν φυσούσε και τέθηκε γρήγορα υπό έλεγχο. Η τύχη όμως κάποτε τελειώνει – και κατά τύχη όπως λένε ζούμε σε αυτή τη χώρα. Και εδώ έρχονται περισσότερα ερωτήματα, σχετικά με συμφέροντα εταιρειών που έχουν σχέση με το κράτος και τις τοπικές αρχές, τις προδιαγραφές με τις οποίες γίνονται οι αναλήψεις έργων και η συντήρηση, μαζί με τον έλεγχο, μετά την κατασκευής τους, όπως και η σύνδεση των ανεμογεννητριών ή γενικότερα του τρόπου μεταφοράς της ενέργειας και του ρεύματος μέσω καλωδίων, όπως γίνεται μέσω και του ΔΕΔΔΗΕ.
Τις προηγούμενες ημέρες είχαμε πυρκαγιά και στην περιοχή Στάνου (Αμφιλοχία) στην Αιτωλοακαρνανία και κάποιοι κατήγγειλαν ότι η φωτιά ξεκίνησε από το δίκτυο του ΔΕΔΔΗΕ, μετά από εκρήξεις και διακοπές ρεύματος:
Πέρυσι στην Ερμιονίδα και στην περιοχή Πελεή ξέσπασε φωτιά κοντά σε μονάδα συγκέντρωσης της ενέργειας από ανεμογεννήτριες. Έγινε γνωστό από τι προήλθε αυτή η πυρκαγιά;
Ο κόλπος στο Πόρτο Γερμανό από τον Κιθαιρώνα πριν καεί, στο βάθος φαίνεται η Ψάθα και το Αλεποχώρι. Αριστερά είχε καεί ένα μικρό κομμάτι παλαιότερα.
( https://www.facebook.com/groups/13490723682/permalink/10163588217918683/ )Η εξέλιξη της πυρκαγιάς και το αποτύπωμα που άφησε πίσω της, όπως καταγράφεται μέσα από διαδοχικές δορυφορικές εικόνες Sentinel-2. Από την εικόνα της περιοχής πριν από την πυρκαγιά μέχρι την τελική αποτύπωση της καμένης έκτασης (πηγή δορυφορικών δεδομένων: Copernicus Sentinel-2).
Σε περιοχές του Δήμου Μεγαρέων πραγματοποίησαν τις προηγούμενες ημέρες τοποθέτηση – νέων – μεγάλων δεξαμενών για αποθήκευση νερού κοντά σε δασικές εκτάσεις που δεν κάηκαν. Τα πλεονεκτήματα πολλά από αυτή την κίνηση, μπορεί να βρίσκουν νερό και οι πυροσβεστικές δυνάμεις. Θα μπορούσε να είχε γίνει και νωρίτερα αυτή η κίνηση:
Οι υδατοδεξαμενές τοποθετήθηκαν χάρη στο φετινό πρόγραμμα Antinero. Αυτή που εικονίζεται εδώ είναι ανοικτού τύπου 100 κμ και τοποθετήθηκε στα Βίλια. Αυτή η δεξαμενή, μαζί άλλη ιδίου τύπου στη θέση Καραούλι, κοντά στο Φιχθι, χρησιμοποιήθηκαν από τα ελικόπτερα κατά τη διάρκεια της πυρκαγιάς στη Δυτική Αττική και- όπως βλέπουμε-λειτούργησαν καταλυτικά ως προς την επίτευξη σημαντικής μείωσης του χρόνου ανεφοδιασμού των εναέριων μέσων.
Εν τω μεταξύ, ο Περιφερειάρχης Αττικής Νίκος Χαρδαλιάς έστειλε ξεκάθαρο μήνυμα μηδενικής ανοχής, δηλώνοντας πως δεν πρόκειται να επιτραπεί η εγκατάσταση καμίας ανεμογεννήτριας σε πυρόπληκτες και αναδασωτέες περιοχές της Δυτικής Αττικής, τονίζοντας ότι τα καμένα δάση δεν είναι «άδειος χώρος στον χάρτη».
Τόνισε, ακόμα, ότι κάθε σπιθαμή φυσικής αναγέννησης θα θωρακιστεί και θα προστατευθεί, ανέφερε πως δρομολογούνται άμεσα έργα πρόληψης και ανάπλασης στις αναδασωτέες εκτάσεις και επισήμανε ότι η Περιφέρεια Αττικής έχει προχωρήσει σε δήλωση παράστασης πολιτικής αγωγής για τους εμπρησμούς.
Δείτε παρακάτω την ανάλυση της Πυρομετεωρολογικής Ομάδας για τη μέγα-πυρκαγιά στην Αττικοβοιωτία (31/07 – 04.08.2026). Η πυρκαγιά έκαψε 111.732 στρέμματα σε περίπου 91 ώρες (σχεδόν 4 ημέρες), από το πρωί της 31ης Ιουλίου έως το πρωί της 4ης Αυγούστου 2026.
Το 55% (61.718 στρέμματα) της έκτασης κάηκε μέσα σε δύο νύχτες, της 31ης Ιουλίου προς 1η Αυγούστου και της 1ης προς 2α Αυγούστου 2026. Στη διάρκεια αυτών των δύο νυχτών, οι άνεμοι έπνεαν θυελλώδεις (>80 km/h και έως 70 km/h, αντίστοιχα) και ο μέσος ρυθμός ανάπτυξης της πυρκαγιάς ξεπέρασε τα 2.000 στρέμματα ανά ώρα. H συνολική ενέργεια που απελευθερώθηκε είναι τουλάχιστον ίση με 380 ΤJ, ισοδύναμη με έξι ατομικές βόμβες τύπου Χιροσίμα.
Δείτε την καταστροφική πυρκαγιά στην αρχή της, κοντά στον Άγιο Βασίλειο, πριν περάσει προς την πλευρά που είναι το Πόρτο Γερμενό:
Καταστροφή στο οικοσύστημα της περιοχής, γεράκια άφηναν τις φωλιές τους.
Έναν απολογισμό της καταστροφής έκανε και ο Δήμαρχος Μάνδρας-Ειδυλλίας Αρμόδιος Δρίκος (Επεμβατικός Καρδιολόγος), ο οποίος αναφέρθηκε στο πόσο δύσκολες ήταν οι καιρικές συνθήκες, αλλά και στη μεγάλη προσπάθεια όλων όσοι ρίχτηκαν στη μάχη, με κύριο μέλημα να χαθούν ανθρώπινες ζωές. Τα όσα έγραψε, τα συνόδευσε με βίντεο, στο οποίο μπορεί να δει κάποιος συγκλονιστικές εικόνες...
Δείτε και άλλες φωτογραφίες από τη φωτιά που είχε ξεσπάσει σχεδόν στο ίδιο σημείο κοντά στον Άγιο Βασίλειο στις 27 Ιουνίου 2026, αλλά και από το 2ο σημείο που είχαμε εστία στη Βοιωτία στις 31 Ιουλίου 2026:
Φωτογραφίες από INTIME και από Facebook (όπως από τα προφίλ και τις σελίδες Sotiris Dimou, epim-elia, ESA - European Space Agency, peppas giorgos)
